II SA/Sz 713/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2005 sprawy ze skargi H.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zasiłku celowego I uchyla zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 43 ust. 3 oraz art. 31a pkt 2 w związku z art. 2 ust.4 i art. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zmianami) odmówił H.A. przyznania pomocy społecznej w formie bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że H.A jest bezrobotny bez prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a dochód rodziny wynosi [...] zł. Kryterium dochodowe uprawniające do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej wynosi dla rodziny H.A. [...]zł. Organ odmówił przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej na zakup żywności, leków i opłaty mieszkaniowe ze względu na to, że w [...] r. przyznał zasiłek celowy na zakup żywności, a ze względu na ograniczone środki finansowe nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb. W odwołaniu od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] H.A. zakwestionował wysokość dochodu jego rodziny ustalonego przez organ I instancji, nie zgodził się również z podziałem środków przeznaczonych w gminie [...] na pomoc społeczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zmianami), umorzyło postępowanie odwoławcze. Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdziło, iż w dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W myśl art. 160 tej ustawy utraciła moc ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, natomiast zgodnie z art. 149, z dniem wejścia w życie nowej ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie dotychczasowej ustawy o pomocy społecznej. Z tych względów wygasła również decyzja z dnia [...] r. od której odwołał się H.A. co skutkuje tym, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 Kpa zostało umorzone. H.A. w dniu [...] r. wniósł skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której nie zgodził się z umorzeniem postępowania odwoławczego. Uznał, że decyzja ta jest wynikiem błędnej oceny przez organ odwoławczy jego sytuacji rodzinnej oraz wniesionego odwołania. Skarżący zarzucił również, że brak środków finansowych nie może stanowić uzasadnienia odmowy przyznania świadczeń, albowiem Konstytucja RP gwarantuje wszelką pomoc osobom będącym w trudnej sytuacji rodzinnej, a Ośrodek Pomocy Społecznej w [...]zobowiązany jest do udzielenia niezbędnej pomocy. H.A. oprócz zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji krytycznie odniósł się do funkcjonującego w Polsce systemu pomocy społecznej oraz podziału środków finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wywodząc taką treść rozstrzygnięcia z zapisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zmianami). Przepis ten stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm.), z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Kolegium nie jest zgodne zarówno z przepisami prawa materialnego jak i przepisami postępowania administracyjnego. Art. 138 § 1 pkt 3 Kpa nie wskazuje z jakich przyczyn postępowanie odwoławcze umarza się i w każdym przypadku należy indywidualnie poszukiwać przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mając na uwadze art. 105 Kpa( por. wyrok NSA z dnia 25.10.1988 r. - sygn. akt SA/Po 495/88- nie publ.). Kolegium nie wskazało w swojej decyzji argumentów wskazujących na istnienie podstaw do umorzenia postępowania zainicjowanego odwołaniem wniesionym przez skarżącego, świadczących o tym, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez jej rozstrzygnięcie co do istoty. W tej sprawie - wbrew poglądowi wyrażonemu przez organ odwoławczy- przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie dopuszczają wygaśnięcia decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów formalnie derogowanych, albowiem nowa ustawa zawiera przepisy intertemporalne umożliwiające kontynuowanie postępowania w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Zgodnie z art. 150 , w takich przypadkach stosuje się przepisy ustawy nowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zamiast umarzać postępowanie odwoławcze winno rozpatrzyć odwołanie wniesione przez H.A. w oparciu o treść art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i wydać decyzję na podstawie art. 138 Kpa. Z uwagi na to, że decyzja Kolegium jest wadliwa proceduralnie, Sąd ograniczył badanie legalności zaskarżonej decyzji do tych kwestii, albowiem zbadanie przesłanek merytorycznych z wyżej podanych przyczyn w aktualnym stanie sprawy nie znajduje uzasadnienia. W tych okolicznościach , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy.