II SA/Sz 718/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 października 2011r. sprawy ze skargi Ł. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I uchyla zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Dziekan Wydziału M., decyzją z dnia [...]r., Nr[...] , na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27.07.2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 40 pkt 2 ust. 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu S. wprowadzonego uchwałą Senatu [...] z dnia [...]r. – skreślił Ł. D. C. z listy studentów Uniwersytetu S. z dniem [...] . z powodu niezaliczenia semestru. Ł. D. C. w dniu [...]r. złożył pisemną prośbę do Rektora Wydziału M. o ponowne przywrócenie na listę studentów. W piśmie tym wskazał, że ustalił z wykładowcami przepisanie przedmiotów, które ma do zaliczenia. W [...] podjął stałą pracę i nie miał możliwości przepisania wpisów pod koniec sesji zimowej. Z przepisaniem pozostałych przedmiotów z semestru letniego nie powinien mieć trudności. Podjęcie pracy było niezbędne aby zarobić [...] zł na pokrycie różnic programowych. Ponadto podał, że nie mógł wcześniej odwołać się od decyzji dziekana o skreśleniu z listy studentów, ponieważ jej nie dostał. W systemie uczelni widnieje cały czas błędny adres, o którego zmianie informował przy pierwszej rozmowie dotyczącej wznowienia studiów. Na każdym liście do dziekanatu umieszcza poprawny adres i pomimo zwrotu korespondencji, nadal jest adresowana na poprzedni nieaktualny już adres. W załączeniu do pisma dołączył kopię dowodu osobistego jako potwierdzenie aktualnego adresu. Rektor U. w S., decyzją z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) i § 5 ust. 1 i 2, § 40 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Studiów Uniwersytetu S. z dnia [...]r., obowiązującego na podstawie uchwały nr [...] Senatu U. z dnia [...]r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu U." – utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dziekana Wydziału M. z dnia [...]r. w przedmiocie skreślenia Ł. C. z listy studentów Uniwersytetu S. W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że Ł. C. został skreślony z listy studentów decyzją dziekana z dnia [...]r. w związku z brakiem zaliczenia semestru w zakreślonym terminie. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o uchylnie decyzji. W uzasadnieniu odwołania Ł. C. podał, że przedmioty z których posiada braki, miały być przepisane do indeksu na podstawie uzyskanych zaliczeń tych przedmiotów w latach ubiegłych. Niniejsze ustalenia zostały skonsultowane z wykładowcami przedmiotów, jednak przepisanie ocen w tym czasie nie nastąpiło, gdyż strona nie pobrała karty egzaminacyjnej. Jak podał odwołujący się, po części było to spowodowane podjęciem pracy zarobkowej, ponieważ został zobligowany przez uczelnię do zapłacenia różnic programowych powstałych na skutek kolejnego wznowienia studiów. Rektor postanowił utrzymać w mocy decyzję Dziekana Wydziału M. W toku postępowania organ odwoławczy ustalił bowiem, że Ł.C. rozpoczął studia w [...]r., w czasie ich trwania był kilkakrotnie skreślany z listy studentów z powodu niezaliczenia [...] semestru. Decyzją z dnia[...] ., nr [...] Rektor Uniwersytetu S. wyraził wyjątkowo zgodę na wznowienie studiów od [...] semestru studiów w roku akademickim [...] Pomimo otrzymanej szansy odwołujący się nie pobrał karty egzaminacyjnej na semestr zimowy, nie zaliczył semestru i został skreślony z listy studentów. Mając powyższe na względzie, Rektor zgodnie z § 40 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Studiów stwierdził brak postępów w nauce Ł.C. Kolejne przywrócenie na listę studentów nie gwarantuje, że będzie wywiązywać się z obowiązków studenta. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ł. C. wniósł "o zaliczenie studiów licencjackich w trybie postępowania odwoławczego, co pozwoli na dalszą kontynuację nauki". W uzasadnieniu skargi wskazał, że pracownicy dziekanatu wielokrotnie wprowadzili go w błąd. W latach [...] – zaliczył wszystkie przedmioty poza p. i nie miał zaliczonego [...] semestru, dlatego wziął urlop dziekański. W latach [...] zdał p. i zaliczył semestr [...] oraz wymagane różnice programowe. Następnie w latach [...] został poinformowany, że może dokończyć studia pod warunkiem zaliczenia różnic programowych, co jednak nie polegało na prawdzie, bowiem warunkiem było zaliczenie całego semestru [...] Z dniem [...] . został skreślony z listy studentów. W latach [...], semestr zaczynał się od [...] i nie miał możliwości [...] . W latach [...] został skreślony z listy studentów, ale listu poleconego nigdy nie otrzymał. Informował pracownika dziekanatu przed rozpoczęciem semestru [...] o zmianie adresu. Pomimo tej informacji wszystkie listy były wysyłane na błędny adres i nikt nie interesował się ich zwrotami. W związku z powyższym został pozbawiony jakiejkolwiek formy odwołania od decyzji dziekana ale pomimo tego Rektor uznał ją za prawomocną. Dziekan wiedział, że nadal pracuje nad uzyskaniem wpisów, pisał podanie o zwolnienie z zaliczenia jednej różnicy programowej, a ponadto zaczął semestr z opóźnieniem. Z tych względów wniósł jak w petitum skargi. Rektor U. w S. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że skarżący rozpoczął studia na Wydziale M. w [...] r. W toku studiów dwukrotnie powtarzał dwa przedmioty. W dniu[...] . skarżący został skreślony z listy studentów z powodu niezłożenia pracy dyplomowej. W dniu[...] . skarżący zwrócił się o wznowienie studiów i został przyjęty na [...] semestr studiów na [...] roku z obowiązkiem uzupełnienia [...] różnic programowych do [...]r. Z powodu braku zaliczenia [...] semestru został skreślony z dniem [...]r. W dniu [...]r. skarżący złożył wniosek o ponowne wznowienie studiów od [...] semestru i uzyskał taką zgodę z obowiązkiem wyrównania różnic programowych. W związku z brakiem zaliczeniu [...] semestru, został ponownie skreślony z listy studentów z dniem [...]r. W dniu [...]r. skarżący złożył podanie do Dziekana Wydziału M. o wznowienie studiów, na co nie otrzymał zgody. Rektor, na skutek odwołania, wyjątkowo wyraził zgodę na trzecie wznowienie studiów od semestru [...] w roku akademickim [...]. Mimo uzyskania zgody na kolejne, trzecie wznowienie studiów, skarżący nie zgłosił się w dziekanacie po kartę egzaminacyjną, ani przed sesją, ani w jej trakcie, nie złożył indeksu w terminie przewidzianym organizacją roku akademickiego. Dlatego, dziekan na podstawie § 40 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów US, skreślił skarżącego z listy studentów w dniu [...]r. z powodu niezaliczenia [...] semestru studiów. Skarżący w dniu[...]. złożył podanie o ponowne przywrócenie go na listę studentów uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową i życiową uniemożliwiającą mu uzyskanie zaliczeń i złożenie egzaminów. Podanie to zostało zaadresowane do "Rektora Wydziału M." i wysłane na adres siedziby wydziału. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że utrzymując decyzję organu I instancji z dnia [...]r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów miał na uwadze to, że skarżącemu już kilkakrotnie umożliwiono kontynuowanie kształcenia. W roku akademickim [...] skarżący nie pobrał nawet karty egzaminacyjnej na semestr zimowy. Brak postępów skarżącego w nauce nie gwarantuje wywiązania się przez niego z obowiązków studenckich, tym bardziej, że mimo upływających lat nadal ma problemy z zaliczeniem trzeciego roku studiów. Na rozprawie w dniu [...]r. skarżący oświadczył, że decyzja organu I instancji nie została mu doręczona. O treści tej decyzji dowiedział się w dziekanacie w dniu [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a. – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższego przepisu wynika obowiązek Sądu uwzględnienia wszystkich istotnych wad decyzji, nawet jeśli strona nie podniosła ich w skardze. Taka sytuacja, uzasadniająca wyjście poza granice skargi zaistniała w niniejszej sprawie prowadząc do uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn innych niż wskazane w skardze. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd stwierdził bowiem, że wydana została w okolicznościach nasuwających wątpliwości co do istnienia podstaw do rozpatrzenia odwołania. Wyjaśniać trzeba, że rzeczą organu odwoławczego przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania jest zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie pochodzi od strony oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu (art. 134 k.p.a.). Tymczasem w niniejszej sprawie Rektor U. rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. nie wyjaśniając czy decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona stronie, a jeżeli tak to czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Wskazać bowiem trzeba, że o skutecznym uznaniu – w trybie art. 39 kpa lub art. 44 kpa (doręczenie zastępcze) – decyzji za doręczoną można mówić tylko wówczas, gdy doręczenie to dokonane zostaje na właściwy adres strony (art. 42 § 1 k.p.a.) i odpowiada wszystkim wymogom art. 44 k.p.a. Z akt administracyjnych przedłożonych sądowi oraz wyjaśnień sądu dokonanych w toku postępowania sądowego na podstawie dosłanego przez pełnomocnika organu odwoławczego dowodu doręczenia decyzji organu I instancji (koperta k – [...] akt sądowych) zdaje się wynikać, że uznano tę decyzję za doręczoną skarżącemu na adres[...] . Tymczasem skarżący w piśmie opatrzonym datą sporządzenia [...]r. uznanym za odwołanie podnosił, że "niestety nie mogłem wcześniej odwołać się od decyzji dziekana dotyczącej skreślenia z listy studentów ponieważ jej nie dostałem. W systemie uczelni widnieje cały czas błędny adres, o którego zmianie informowałem już podczas pierwszej rozmowy dotyczącej wznowienia studiów, nie został on jednak do tej pory zmieniony, poprawny adres był umieszczany w każdym liście skierowanym do dziekanatu i pomimo tego dwa błędnie zaadresowane listy zostały zwrócone przez pocztę (...). W załączeniu przesyłam kopię dowodu osobistego jako potwierdzenie aktualnego adresu". W tych okolicznościach nie można uznać za skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji z dnia [...]r. ani w trybie zwykłym ani w trybie doręczenia zastępczego. Przypomnieć zatem wypada, że skuteczne doręczenie decyzji powoduje, że wchodzi ona do obrotu prawnego. Doręczenie zaś niezgodne z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że decyzja do takiego obrotu nie wchodzi, a rozpatrzenie odwołania od takiej decyzji powoduje nieważność postępowania (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Okoliczność – jak wyjaśnił to skarżący na rozprawie – że o wydaniu decyzji dowiedział się w dniu [...]r. od pracownika dziekanatu, nie zmienia powyższych zasad, ponieważ nie chodzi o dowiedzenie się o decyzji ale o jej doręczeniu stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). W tej sytuacji, wydanie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji bez dostrzeżenia powyższych kwestii i bez wyciągnięcia z nich wniosków, a także bez ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji, a zwłaszcza bez wyjaśnienia czy w ostateczności, przed wniesieniem odwołania, decyzja ta została doręczona, a jeśli tak to kiedy, nie może być uznane za procedowanie zgodne z prawem. Jeśli bowiem organ I instancji dysponuje dowodem skutecznego doręczenia decyzji skarżącemu, to od tej daty należy liczyć określony w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. W przypadku zaś przekroczenia tego terminu przez skarżącego rzeczą organu odwoławczego byłoby rozważenie, czy pismo skarżącego opatrzone datą sporządzenia [...]r. skierowane do "Rektora Wydziału M.", zawiera równocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i w zależności od wyniku tych ustaleń wydanie rozstrzygnięcia po myśli art. 58 kpa. W ocenie Sądu, do wydania zaskarżonej decyzji doszło zatem z naruszeniem przepisów postępowania, przy czym naruszenia te, omówione wyżej, są tego rodzaju, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowi to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które umożliwi organowi ocenę prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji w świetle przepisów regulujących instytucję doręczenia w postępowaniu administracyjnym.