II SA/Sz 719/05
WyrokWSA w Szczecinie2005-12-14
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, nawet jeśli posiadała tytuł prawny do lokalu wynikający z wyroku rozwodowego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, jeśli opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Okoliczność posiadania tytułu prawnego do lokalu wynikającego z wyroku rozwodowego, który regulował jedynie sposób korzystania z mieszkania na czas wspólnego zamieszkiwania, nie stanowi przeszkody do wymeldowania. Obowiązkiem organów ewidencji ludności jest aktualizacja bazy danych i zapobieganie fikcyjnej rejestracji meldunkowej.Stan faktyczny
Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu M. P. z pobytu stałego z lokalu, wskazując na jego długotrwały brak zamieszkania i centrum życiowe w innym miejscu. M. P. odwołał się, podnosząc posiadanie tytułu prawnego do części lokalu na mocy wyroku rozwodowego i twierdząc, że nie opuścił mieszkania na stałe. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że jedyną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie lokalu. M. P. złożył skargę do WSA, powtarzając argumenty i dodając, że stanie się osobą bezdomną.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie oddala skargę
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] orzekł o wymeldowania M. P. z pobytu stałego z lokalu znajdującego się w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że właściciele ww. lokalu B. i A. M. wystąpili z wnioskiem o wymeldowanie byłego męża B. M. z tego lokalu, ponieważ nie zamieszkuje w nim od ponad 10 lat. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło, że M. P. opuścił przedmiotowy lokal po rozwodzie z B. M. i zamieszkał w miejscowości [...], w mieszkaniu swojej matki z nową żoną. W mieszkaniu tym mieszka do dnia dzisiejszego, tam też znajduje się jego centrum życiowe. Ponadto, że nie ubiegał się przed sądem o umożliwienie ponownego zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że obowiązkiem organów ewidencji ludności jest porządkowanie i aktualizowanie bazy ewidencji ludności, a wydanie decyzji o wymeldowaniu zapobiega utrzymaniu fikcyjnej rejestracji meldunkowej.
W odwołaniu od tej decyzji M. P. wskazał, że posiada tytuł prawny do części przedmiotowego mieszkania w postaci wyroku Sądu Wojewódzkiego w [...] Wydział I Cywilny z dnia 29 marca 1993 r. sygn. akt. [...] orzekającego rozwiązanie małżeństwa przez rozwód i przyznający mu na czas wspólnego zamieszkiwania prawo do wyłącznego użytkowania jednego pokoju. Wymeldowanie odwołującego się z tego mieszkania decyzją administracyjną oznaczałoby uchylenie wyroku. Ponadto wskazał, że nie jest prawdą, iż opuścił mieszkanie w [...], gdyż ma do niego klucze i przebywa tam w miarę potrzeb. Oświadczył, że rzeczywiście po rozwodzie z pierwszą żoną usiłował ułożyć sobie życie i zawarł ponowny związek małżeński, który jednak także zakończył się rozwodem. Oświadczył, że w chwili obecnej jest tymczasowo zameldowany u swojej matki w [...] nr [...], oraz, że nie ubiegał się przed sądem o umożliwienie zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w [...], ponieważ nie było takiej potrzeby, gdyż jego prawo do lokalu wynika z ww. wyroku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że przepis art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) określa stan faktyczny, w którym organ administracji publicznej zobowiązany jest do wydania z urzędu lub na wniosek strony decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i zachodzi on wówczas, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Zatem jedyną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie lokalu. Z akt sprawy wynika, że odwołujący się nie mieszka przy ul. [...] w [...], a lokal ten dobrowolnie opuścił około 10 lat temu i od tego czasu zamieszkuje ze swoją matką. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktycznego pobytu osoby w danym lokalu. Ponieważ M. P. od około 10 lat nie mieszka w mieszkaniu przy ul. [...] w [...], jego zameldowanie w tym lokalu stanowi fikcję w zapisach ewidencji ludności. Organ stwierdził, że zarzuty skarżącego zawarte w odwołaniu są bezzasadne, bowiem Sąd Wojewódzkiego w [...] Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 29 marca 1993 r. uregulował sposób korzystania z przedmiotowego lokalu, jedynie na czas wspólnego zamieszkiwania rozwodzących się małżonków.
W dniu [...] r. M. P. wniósł za pośrednictwem Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na obie opisane wyżej decyzje. W skardze powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji, a ponadto wskazał, że wymeldowanie go z pobytu stałego spowoduje, iż stanie się on osobą bezdomną, ponieważ matka u której mieszka nie wyraża zgody na stałe zameldowanie. Skarżący wskazał, że jego była żona złamała prawo ponieważ wykupiła wspólne mieszkanie bez jego wiedzy i zgody, co narusza powołany wyżej wyrok sądu.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że decyzja nie narusza prawa.
Sprawy ewidencji ludności normuje ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 z późn. zm.), zgodnie z którą ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2) .
Stosownie do art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl. art. 15 ust 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący nie przebywa w mieszkaniu przy ul. [...] w [...] w którym to lokalu był zameldowany na pobyt stały. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokółu jego przesłuchania z dnia [...] r., po rozwiązaniu małżeństwa z B. M. opuścił on mieszkanie przy ul. [...] w [...], a jego centrum życiowe znajduje się w mieszkaniu matki w [...] nr [...]. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne. W niniejszej sprawie obie przesłanki zostały spełnione.
Bez znaczenia jest natomiast okoliczność, że skarżący nie oddał byłej żonie kluczy do mieszkania które opuścił, ani, że miał on w przeszłości wynikające z wyroku rozwodowego uprawnienie do korzystania z tego mieszkania na czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków.
Jak trafnie wskazały organy obu instancji, obowiązkiem organów ewidencji ludności jest porządkowanie i aktualizowanie bazy ewidencji ludności, a wydanie decyzji o wymeldowaniu, w przypadku zaistnienia przesłanek ustawowych, zapobiega utrzymaniu fikcyjnej rejestracji meldunkowej.
Z powyższych względów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692), zgodnie z którym sąd, w razie nieuwzględnienia skargi, skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło