II SA/Sz 721/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej L. H. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta w dniu [...] udzielił L.H. – na czas ograniczony [...] - zezwolenia (nr [...]) na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punkcie zlokalizowanym [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", cofnął L.H. ww. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych - z uwagi na fakt sprzedaży, w dniu [...], napoju alkoholowego w postaci piwa o pojemności 0,5 I "Harnaś" (piwo jasne o zawartości 6 % alkoholu) osobie nietrzeźwej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, fakt sprzedaży napoju alkoholowego nietrzeźwemu klientowi, ustalono w oparciu o zaprotokołowane zeznania świadków, tj. sprzedawczyni L.Z., T.B. (policjanta), B.W. (policjantki), A.C. - członka Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Po analizie materiału dowodowego, organ I instancji dał wiarę ocenie nietrzeźwości kupującego dokonanej przez funkcjonariuszy Policji oraz członka Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Zdaniem organu, nieprawidłowa ocena zachowania klienta przez sprzedawczynię nie stanowi usprawiedliwienia złamania zakazu sprzedaży napoju alkoholowego osobie w stanie nietrzeźwości. Organ uznał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wykazuje na zaistniałe w sklepie przy [...] zdarzenie, co oznacza rażące naruszenie zasady sprzedaży napojów alkoholowych, wynikające z ustawy. Od powyższej decyzji odwołała się L.H., wskazując, że z zeznań L.Z. nie wynika aby wbrew przepisom ustawy dokonała sprzedaży napoju alkoholowego osobie nietrzeźwej oraz, że organ pominął dowód w postaci postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 K.p.k., oraz okoliczność, iż decyzja została wydana na podstawie wyniku testu na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, który nie został podpisany przez osobę badaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267 ze zm.), dalej zwanej K.p.a.", w związku z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy, po rozpatrzeniu odwołania L.H., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy, stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia tej sprawy, ustawodawca przewidział, że zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Zdaniem organu, z przepisu tego jednoznacznie wynika obowiązek cofnięcia wydanego przez organ zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku stwierdzenia, że doszło do naruszenia jednej z zasad sprzedaży określonych w ustawie. W świetle art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla przyjęcia, że nastąpiła sprzedaż lub podanie alkoholu osobie nietrzeźwej konieczne jest ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że alkohol został sprzedany osobie, której zachowanie wskazywało na to, iż znajduje się w stanie nietrzeźwości. W ocenie organu II instancji, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że niewątpliwie w placówce handlowej odwołującej się doszło w dniu [...] do sprzedaży alkoholu osobie, której zachowanie wskazywało, iż znajduje się w stanie nietrzeźwości. Okoliczności stanowiące podstawę cofnięcia zezwolenia potwierdzają zeznania świadków, złożone pod odpowiedzialnością karną z art. 233 § 1 K.k. Fakt, że P.S. był nietrzeźwy wynika również z protokołu użycia urządzenia pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu. Niedostrzeżenie przez sprzedawczynię zachowania klienta, bądź nieprawidłowa ocena tego zachowania, nie stanowią usprawiedliwienia złamania omawianego zakazu, zwłaszcza w sytuacji, gdy zachowanie to było dostrzegalne i zostało zauważone przez inne osoby. Organ I instancji prawidłowo zatem ustalił, że zaistniała podstawa do cofnięcia L.H. zezwolenia. Dla oceny zdarzenia, nie ma znaczenia odmowa wszczęcia dochodzenia przez Prokuratora Rejonowego w tej sprawie. Brak podpisu badanego alkosensorem pod wynikiem testu również nie przesądza o tym, że badanie to zostało przeprowadzone wadliwie. Wynik tego badania uznać należy jedynie za jeden z dowodów podlegających ocenie organu i nie jest on przy tym dowodem koniecznym do uznania, że zostały spełnione warunki do cofnięcia zezwolenia. L.H., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie art. 80, art. 77 ust. 1, art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez : - nieuprawnione ustalenie, że L.Z. dokonała sprzedaży napojów alkoholowych osobie nietrzeźwej, podczas gdy z jej zeznań to nie wynika, a zeznania pozostałych świadków nie są jednoznaczne, - pominięcie przez organ dowodu w postaci postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy oraz okoliczności, że decyzja została wydana na podstawie wyniku testu na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, który nie został podpisany przez osobę badaną, a nie został sporządzony protokół bądź notatka na okoliczność przyczyn braku podpisu osoby badanej. W ocenie skarżącej, analiza zeznań świadków w tej sprawie dowodzi, że bardziej oni przypuszczają, niż z całą stanowczością stwierdzają, iż zachowanie klienta mogło świadczyć, że jest on pod wpływem alkoholu. Ponadto organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zeznań świadka J.M., które uwiarygadniają zeznania sprzedawczyni. Organ nie odniósł się też do postanowienia z Prokuratury, w sytuacji gdy ten dowód, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, wprost bowiem stanowi, że nie można jednoznacznie ustalić, iż L.Z. dokonała sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej. Powyższe zarzuty oraz brak podpisu badanego pod wynikiem testu na zawartość alkoholu i nie wyjaśnienie tej kwestii przez organ wskazują wprost na nierzetelność i niekompletność oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a tym samym wskazują na wadliwość zapadłej w sprawie decyzji. Pismem z dnia [...] Prokurator Prokuratury Apelacyjnej zgłosił swój udział w sprawie i następnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 ust. 12 pkt 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Na wstępie przypomnieć należy, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej zwanej "P.p.s.a"", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli sądu, w tak zakreślonych granicach kognicji, była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punkcie (sklepie) zlokalizowanym [...]. Podstawę materialnoprawną wymienionych decyzji stanowił art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która to ustawa określa zasady oraz warunki sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, w tym procedurę dotyczącą udzielania, odmowy wydania i instytucji cofnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholi. Zezwolenie skarżącej na sprzedaż alkoholu zostało wydane w dniu [...], na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy, z określoną datą ważności [...]. Zgodnie z art. 18 ust. 9 ustawy, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż 4 lata, a w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - nie krótszy niż 2 lata. Stosownie do art. 18 ust. 12 pkt 2 ustawy, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wygasa w przypadku upływu terminu ważności zezwolenia. Jak wynika z akt, w dacie rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji, nie funkcjonowała już w obrocie prawnym decyzja zezwalająca skarżącej na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa - ze względu na upływ czasu, na który została wydana. Bezspornym jest, że wygaśnięcie decyzji (zezwolenia) ma ten skutek, że przestaje ona istnieć w obrocie prawnym. W tym miejscu podkreślić należy, że wyrażona w art. 15 K.p.a. istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy, tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Obowiązkiem więc organu odwoławczego jest ponowne, niezależnie od organu I instancji, rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy z zachowaniem reguł procesowych oraz z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w tym również zmian stanu faktycznego i prawnego. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ II instancji nie dostrzegł, a w konsekwencji nie rozważył, faktu wygaśnięcia zezwolenia, którego dotyczyło całe przedmiotowe postępowanie. W ocenie sądu, pominięcie na etapie postępowania odwoławczego tej okoliczności stanowi o naruszeniu przez organ II instancji zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 77 § 1, 15 i art.138 § 1 pkt 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik końcowy sprawy. Skarga podlegała zatem uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja okazała się prawnie wadliwa. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy zobligowany będzie jeszcze raz rozpoznać sprawę cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż alkoholi z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a więc i z uwzględnieniem kwestii utraty bytu prawnego przez decyzję zezwalającą na sprzedaż alkoholu. Wobec stwierdzonych uchybień proceduralnych, sąd odstąpił od oceny merytorycznego rozstrzygnięcia zasadności cofnięcia skarżącej zezwolenia i zgłoszonych, w tym zakresie, zarzutów skargi. Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. orzekł w punkcie I wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W punkcie II sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na zasadzie art. 200 P.p.s.a.