II SA/Sz 722/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z Jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Spółka A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], którą organ ten wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze Spółka sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który uzasadniła okolicznościami wskazanymi w treści skargi, w szczególności brakiem jednolitego stanowiska, co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktyką organu w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Wskazała na podobieństwo niniejszej sprawy do prowadzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w latach [...] w jedenastu sprawach uwzględnił jej skargi. Skarżąca wskazała nadto, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oświadczyła, że na dzień [...] r. zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości [...] zł. Aktualnie, wobec Spółki toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Z uwagi na niebagatelną kwotę już uiszczonych kar grozi jej utrata płynności finansowej, co z kolei może skutkować groźbą upadłości Spółki, czyli z sytuacją, której nie da się już odwrócić, nawet w przypadku wygrania przez nią sporu i zwrotu jej wyegzekwowanego wcześniej świadczenia. Podniosła, że obecnie ponosi duże straty, nie tylko nie osiągając planowanych zysków, co uniemożliwia jej zatrzymanie przedmiotowych urządzeń przez urzędy celne, ale także ponosząc straty finansowe. Zdaniem Spółki, uiszczenie kar pieniężnych, na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy jej sytuację finansową i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. W świetle powyższego Spółka uważa, że zasługuje na tymczasową ochronę polegającą na wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej. Końcowo, Spółka przywołała postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, którymi wstrzymano wykonanie decyzji w przedmiocie kar pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Przy rozstrzyganiu o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie cytowanego przepisu, sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne, w ramach tych przesłanek, dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji, będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny wniosku skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że argumenty podniesione przeciwko legalności zaskarżonej decyzji nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie, nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, gdyż w takim wypadku wskazana skarżoną decyzją należność zostanie skarżącej zwrócona. Powyższa okoliczność nie musi również wywołać niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, skoro skarżąca nie wskazała, jak nałożona kara wpłynie na jej sytuacją finansową. Należy zauważyć, że chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004r. sygn. FZ 65/04). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedstawiła takich okoliczności, co nie pozwala przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości [...] zł nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W szczególności strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. W tym zakresie wśród załączników do skargi znalazła się jedynie kopia rachunku zysków i strat skarżącej spółki za okres od [...] r. oraz lista zapisów kasowych dotyczących uiszczenia nałożonych kar za okres od [...] r., jednak dane te nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej spółki w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogła także przemawiać treść oświadczenia prezesa zarządu spółki z dnia [...] r., bowiem wskazana tam informacja, że spółka zapłaciła w latach [...] kary pieniężne w łącznej wysokości [...] zł, sama w sobie nie oznacza, iż zapłata (przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny) kary pieniężnej nałożonej w niniejszej sprawie może wyrządzić spółce znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Potencjalnie istotna z punktu widzenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mogłaby być natomiast wskazana w oświadczeniu prezesa zarządu okoliczność, że wobec spółki toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry, co może skutkować nałożeniem kolejnych kar na spółkę. Jednakże oświadczenie to nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione, chociażby poprzez przedstawienie zestawienia tychże prowadzonych postępowań i łącznej wysokości potencjalnych kar, które mogłyby zostać nałożone na spółkę. Spółka - co już zostało zaznaczone - nie zobrazowała również swojej kondycji finansowej, przez co i tak nie byłaby możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet w kontekście wysokości potencjalnie grożących spółce innych kar pieniężnych - może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt II GZ 84/16). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.