II SA/Sz 726/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2010r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego S. O. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów zastępstwa procesowego udzielonego na zasadzie prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. R. K. wniósł o przyznanie zasiłku stałego celem zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia [...] r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] na podstawie art.8,ust.1,art.37,ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r.o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728 z późn.zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) ,art.66,ust.1,pkt.26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (/Dz. U. Nr 210,poz.2135.), Zarządzenia Nr 115/2004/OR Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] r. w sprawie upoważnienia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] do wydawania decyzji administracyjnych i Zarządzenia Nr 123/2004/OR Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] w sprawie upoważnienia Zastępcy Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [..] do wydawania decyzji administracyjnych odmówił przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, przedłożonych dokumentów oraz postępowania dowodowego ustalono, że R. K. mieszka z matką prowadząc wspólne gospodarstwo domowe oraz siostrą, z którą wcześniej był we wspólnym gospodarstwie domowym, a która od [...] . podaje, że prowadzi osobne gospodarstwo domowe. R. K. nie pracuje, z dniem [...] r. wyrejestrował się z urzędu pracy. Matka jego otrzymuje emeryturę w wys. [...] zł. Rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w wys. [...] zł. Łączny dochód rodziny podany do wywiadu środowiskowego wynosi – [...] zł, natomiast dochód na osobę w rodzinie wynosi – [...] zł. Zgodnie z przepisami kryterium dochodowe na osobę w rodzinie ustalone w oparciu o art. 8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej wynosi –[...] ł. Organ I instancji wyjaśnił, że zasiłek stały - zgodnie z art.37 ust.1 ustawy o pomocy społecznej przysługuje : 1/ pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2/ pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z ustaleń organu dokonanych na podstawie przedłożonych dokumentów i postępowania dowodowego wynika, że R. K. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności jednakże dochód na osobę w jego rodzinie w wys. [...] zł przekracza ustawowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie tj. kwotę [...] zł i w związku z tym zasiłek stały nie przysługuje. Od powyższej decyzji R. K. wniósł odwołanie. W odwołaniu podał, iż organ rozpatrując negatywnie jego wniosek nie uwzględnił wydatków takich jak: - opłata za mieszkanie - [...] zł - światło - [...] zł - gaz dwie butle - [...] zł - leki - [...] zł razem; [...] zł przyznany dodatek mieszkaniowy –[...] zł ogółem; [...] zł Gdyby organ uwzględnił powyższe wydatki to dochód miesięczny na życie wyniósłby [..] zł. Skarżący podał, iż jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, to dzięki matce nie zasilił grona osób bezdomnych gdyż dała mu dach nad głową, oraz ze skromnej renty utrzymuje go. Nadto R. K.podał, że nie może pogodzić się z Decyzją OPS, która jest dla niego bardzo krzywdząca, a na dodatek pracownik OPS wymusił na nim podpisanie pisma, które wcześniej mu podyktował . Również lekarz prowadzący stwierdził, iż winien starać się o zasiłek stały z Ośrodka Pomocy Społecznej, gdyż nie będzie w stanie po przebytej operacji podjąć pracy i dlatego wyrejestrował się z Powiatowego Urzędu Pracy, i obecnie nie ma nawet ubezpieczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 11 oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728), a także § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950), po rozpatrzeniu odwołania R. . od decyzji z dnia [...]. r. znak; [..] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego, wydanej z upoważnienia Burmistrza [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po przeanalizowaniu całości akt sprawy oraz w oparciu o obowiązujące wyjaśniło, że zaskarżona decyzja została wydana m.in. w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z powołanym przepisem zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, zgodnie z postanowieniem § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, wynosi 351,00 zł. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zasady ustalania dochodu na potrzeby uzyskania świadczeń z pomocy społecznej określa art. 8 ust 3-13 ustawy. Jak stanowi ust. 3 tegoż artykułu, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o: 1/ miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2/ składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3/ kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W ocenie organu z cytowanych przepisów wynika, że do dochodu wlicza się również dodatek mieszkaniowy. Żaden bowiem przepis ustawy o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości pomniejszenia dochodu o kwotę otrzymywanego dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z akt sprawy, R. K. jest osobą niepełnosprawną nigdzie nie pracuje. Razem ze swoją matką - Panią W. .K. tworzą rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią tego przepisu rodzinę stanowią osoby spokrewnione i niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Na dochód rodziny strony w miesiącu lutym tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku złożyła się emerytura W. K.w wysokości 737,77 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Łącznie dochód wyniósł [...] zł, czyli [...] zł na osobę w rodzinie. Tak więc dochód na osobę w rodzinie odwołującego się ([...] zł) przekracza kwotę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (351,00 zł). Tym samym R. K. nie kwalifikuje się aktualnie do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy, w tym również do otrzymania zasiłku stałego. Na powyższą decyzję R. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi podtrzymał wcześniejsze argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji w szczególności, to że wraz z matką wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, które daje mu dach nad głową i coś do jedzenia. to dzięki niej nie zasilił grona osób bezdomnych. Jest człowiekiem schorowanym, nie może jednak iść do szpitala, gdyż nie ma za co wykupić niezbędnych leków. W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazała że nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego o czym informował w Ośrodku lecz pracownik dał mu do podpisania oświadczenia nie wyjaśniając czego ono dotyczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Ustanowiony przez Sąd dla skarżącego pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego oświadczając jednocześnie, że nie zostały uiszczone koszty ani w części ani w całości. Przedłożył również do akt oświadczenie skarżącego o tym, że nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie dokonuje więc kontroli aktów lub czynności pod względem słusznościowym. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a także stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesiony zarzut zwarty w skardze dotyczący nieprawidłowego przyjęcia przez organ, iż skarżący wraz z matką prowadzi gospodarstwo domowe, okazał się za nie zasadny. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w aktach administracyjnych już we wniosku z dnia 25 marca 2009r. skarżący sam przyznał, iż matka ze swojej renty daje mu jeść i dach nad głową. Okoliczności te zostały potwierdzone podczas wywiadu środowiskowego w dniu 27 marca 2009r. oraz w odwołaniu od decyzji z 8 kwietnia 2009r. i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a także w oświadczeniu z dnia 20 lutego 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup szczepionki. Art. 6 pkt 14 w/w ustawy reguluje pojęcie rodziny uznając, że są to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W przypadku skarżącego fakt pokrewieństwa nie budzi wątpliwości, jak również to, że zamieszkuje on wraz z matką w jednym mieszkaniu. Skarżący jako osoba niepełnosprawna nigdzie nie pracuje, korzysta jak sam przyznaje z pomocy matki, która go utrzymuje dając mu jeść i dach nad głową. Świadczy o tym, że skarżący wraz z matką prowadzi gospodarstwo domowe bowiem sam by się nie utrzymał. Zatem ustalenia organów w tym zakresie są prawidłowe. Organy ustaliły też, że do wspólnego gospodarstwa domowego nie zalicza się siostry skarżącego, która od stycznia 2009r. prowadzi osobne gospodarstwo domowe, a więc uwzględniał wszystkie informacje na temat składu rodziny i wspólnie prowadzonego gospodarstwa. Kolejny zarzut podnoszony przez R. K. dotyczący nieodliczenia od dochodu wydatków na mieszkanie i leki oraz dodatku mieszkaniowego należy uznać za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 37 ust.1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, zgodnie z postanowieniem § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, wynosi 351,00 zł. Zasady ustalania dochodu na potrzeby uzyskania świadczeń z pomocy społecznej określa art. 8 ust 3-13 ustawy. Jak stanowi ust. 3 tegoż artykułu, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o: 1/ miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2/ składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3/ kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Na gruncie obowiązujących przepisów od dochodu można odliczyć jedynie te wydatki, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust.3 ustawy. Zatem skoro brak podstaw do odliczenia od dochodów dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł należy przyjąć, iż organy prawidłowo ustaliły dochód w rodzinie skarżącego. Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu łączny dochód w rodzinie skarżącego wyniósł [...] zł, zaś na jednego członka [...] zł. Kryterium dochodowe wskazane w obowiązujących przepisach § 1 pkt1 lit. b cytowanego rozporządzenia wynosiło 351 zł, zatem ustalony dochód przekroczył owe kryterium o 109,62 zł. Przepisy na podstawie, których orzekały organy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że nie orzekają one w ramach uznania administracyjnego i że przy orzekaniu nie można brać pod uwagę żadnych szczególnych okoliczności (jak np. sytuacja zdrowotna odwołującego się). W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 p.p.s.a w związku z § 14 ust.2 pkt 2 lit.a) i pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).