II SA/Sz 726/21

WyrokWSA w Szczecinie2021-11-18

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Stefan Kłosowski, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa obiektu budowlanego, wobec którego wydano prawomocny nakaz rozbiórki, stanowi samowolne wykonanie obiektu budowlanego lub jego części, uzasadniające wydanie kolejnego nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozbudowa obiektu budowlanego, wobec którego wydano prawomocny nakaz rozbiórki, stanowi samowolne wykonanie obiektu budowlanego lub jego części, uzasadniające wydanie kolejnego nakazu rozbiórki. Rozbudowana część nie może istnieć samoistnie po ewentualnej rozbiórce pierwotnego obiektu, a inwestor nie uzyskał wymaganych zgód administracyjnych.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę rozbudowanej części obiektu gospodarczego, wykonanej bez pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że rozbudowa dotyczy obiektu, wobec którego wcześniej orzeczono nakaz rozbiórki, który nie został wykonany. Inwestor odwołał się, twierdząc, że dokonał demontażu starej szopy i postawił nowe pomieszczenie gospodarcze. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na rozbudowę istniejącego obiektu, a nie budowę nowego. Inwestor wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Z. W. I. N. B. w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. dalej : "PINB", "organ powiatowy", nakazał I. L. rozbiórkę wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę rozbudowanej części obiektu gospodarczego, położonego w W. przy ul. [...], obręb ewidencyjny nr [...], jednostka ewidencyjna W. - Miasto, na terenie działki oznaczonej geodezyjnie nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał między innymi, że przedmiotowa rozbudowa nie stanowi niezależnej części obiektu budowlanego, lecz jest elementem obiektu, wobec którego prawomocnie orzeczono nakaz rozbiórki, który nie został wykonany. I. L. odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że dokonał demontażu ówczesnej blaszanej szopki narzędziowej o powierzchni 3m x 2m i wys. 2,15m i 1,95m, dokupił ze złomowiska potrzebne części i w sposób poza warunkami technicznymi i prawidłami sztuki budowlanej ustawił sobie pomieszczenie gospodarcze, bardzo mu potrzebne. Podniósł, że do wszystkich pism otrzymanych od organu powiatowego (zawiadomienia o kontroli, o wszczęciu postępowania, o możliwości przejrzenia akt sprawy, do protokołu z kontroli) odniósł się pisemnie, jednak na żadne z pism nie otrzymał odpowiedzi. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej : "ZWINB", "organ II instancji"), decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r.), a także art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Starosta [...] przekazał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. otrzymane od I. L. zawiadomienie o wykonaniu blaszanego pomieszczenia gospodarczego o powierzchni ok. 10 m2. W dniu [...] stycznia 2020 r. organ powiatowy przeprowadził kontrolę nieruchomości przy ul. [...] w W., działka nr [...], na której usytuowano ww. obiekt, z udziałem inwestora. Z dokonanych ustaleń wynika, że istniejący na działce samowolnie wybudowany obiekt blaszany, wobec którego prawomocnie orzeczono nakaz rozbiórki - decyzją PINB z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymaną w mocy przez ZWINB, jak i obie instancje sądu administracyjnego - został rozbudowany o 1 m od strony budynku mieszkalnego i przebudowany poprzez przesunięcie drzwi wejściowych do obiektu. W wyniku robót budowlanych powstało jedno pomieszczenie o wymiarach 3,0 x 3,17 m. Konstrukcję stanowi szkielet stalowy. Dach i ściany wykonano z blachy profilowej. Obiekt posadowiony został na cegłach. Brak widocznych elementów mocowania do podłoża. Podłoga w pomieszczeniu wykonana została z desek. Fakt dokonanej rozbudowy, a nie rozbiórki istniejącego obiektu i wybudowanie nowego potwierdzili, przesłuchani przez PINB współwłaściciele działki - D. C. i K. M.. Na wykonane roboty budowlane inwestor I. L. nie uzyskał zgody administracyjnej. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Organ wyjaśnił, że art. 29 zawiera wyliczenie obiektów budowlanych i robót, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś art. 30 wyliczenie obiektów i robót budowlanych, których wykonanie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W ocenie organu, skoro istniejący na przedmiotowej nieruchomości tymczasowy obiekt budowlany (blaszany), wobec którego, na podstawie art. 48 prawa budowlanego, prawomocnie orzeczono nakaz rozbiórki, lecz zobowiązany jej nie wykonał, został rozbudowany, to co do dobudowanej części o szerokości 1 m należy również orzec nakaz rozbiórki, bowiem część ta nie może samodzielnie istnieć. Nie jest bowiem oddzielona od pierwotnego obiektu. Tym bardziej że, jak wskazuje sam inwestor, wykonał ją "w sposób w ogóle poza warunkami technicznymi i poza prawidłami sztuki budowlanej". Pismem z dnia [...] maja 2021 r. I. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania przed organami obu instancji. Wyjaśnił, że z blach rozbiórkowych oraz z blach dokupionych na złomowisku ustawił większe od rozebranej wcześniej szopy narzędziowej pomieszczenie gospodarcze o powierzchni około 10m˛, które nie jest obiektem budowlanym, nie posiada bowiem żadnych instalacji i urządzeń technicznych, a postawione zostało w systemie gospodarczym. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, na które niniejsza sprawa została skierowana na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 23 sierpnia 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374). Badając zaskarżoną decyzję w świetle wyżej określonych zasad Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podstawą prawną działań organów w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r., stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), zgodnie z którym do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed 19 września 2020 r.), przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zdaniem Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia organów co do okoliczności faktycznych sprawy. Prawidłowo bowiem ustalono, że skarżący na terenie nieruchomości stanowiący współwłasność, położonej w W. przy ul. [...], działka nr [...] rozbudował samowolnie wcześniej wybudowany obiekt, wobec którego wydany został prawomocny nakaz rozbiórki w ten sposób, że powstało jedno pomieszczenie o wymiarach 3,0x3,17 m. Obiekt ten posadowiony został na cegłach, dach i ściany wykonane zostały z blachy profilowanej. Brak jest widocznych elementów mocowania do podłoża. Okoliczności te wynikają ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2020 r., dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli, a także z protokołów przesłuchania świadków – D. C. i K. M.. Niezależnie od powyższego skarżący w zawiadomieniu z dnia [...] listopada 2019 r., skierowanym do Starosty [...], oświadczył, że ww. pomieszczenie gospodarcze powstało "bez żadnych norm technicznych, budowlanych". Mając na uwadze zarysowany spór w sprawie, podkreślenia wymaga, czego zdaje się nie dostrzega albo też nie chce dostrzec skarżący, że inwestycje budowlane według polskiego prawa wymagają albo zgłoszenia ich budowy, albo pozwolenia na ich budowę. Ustawa Prawo budowlane przewiduje pewne wyjątki, które dotyczą mniejszych inwestycji planowanych na terenie własnej działki. I tak, nowelizacja Prawa budowlanego z dnia 28 czerwca 2015 r. (art. 29 ustawy) stwarza właścicielom działek większą swobodę przy budowaniu parterowych obiektów gospodarczych do powierzchni 35 m˛. Pozwolenia na budowę nie wymaga między innymi budowa: altan, budynków gospodarczych, garaży, wiat, przydomowych ganków i oranżerii. Wymienione budowle nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, przy czym liczba stawianych obiektów nie może być większa niż dwa na każde 500 m˛ powierzchni działki. Inaczej mówiąc, można budować nieduże obiekty wyłącznie na podstawie zgłoszenia. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżący rozbudował samowolnie wcześniej wybudowany obiekt blaszany, wobec którego prawomocną decyzją organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r. orzeczono nakaz rozbiórki, a tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Tym samym, jak słusznie uznały organy orzekające w sprawie, również odnośnie samowolnie dobudowanej części należało orzec nakaz rozbiórki. Część ta nie może bowiem samoistnie istnieć po dokonaniu rozbiórki części, wobec tego została ona prawomocnie orzeczona i została wszczęta egzekucja. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego dowiodły faktu samowolnej rozbudowy obiektu objętego nakazem rozbiórki. Negując te ustalenia, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swej tezy, że rozebrał wcześniej istniejący i objęty nakazem rozbiórki obiekt i wybudował nowy. Twierdzeniom tym zaprzeczają zeznania wskazanych w decyzji świadków, którym organ dał wiarę, nie znajdując podstaw do ich zakwestionowania. Skarżący zresztą, wiedząc o nakazie rozbiórki winien był zgłosić ten fakt organowi, który taki nakaz orzekł. Skoro tego nie uczynił, organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, iż taka rozbiórka nie miała miejsca, a przeciwnie – skarżący obiekt objęty nakazem rozbiórki rozbudował.. Sąd ustalenia te uznaje za prawidłowe, albowiem znajdują one potwierdzenie w dokumentach źródłowych sprawy. Oględziny obiektu wskazują tak na parametry obiektu, jak i jego cechy, a nadto brak dokumentów na jego legalne posadowienie i rozbudowę dowodzi prawdziwości twierdzeń i wniosków organów skutkujących wydaniem objętego skargą nakazu rozbiórki. Reasumując Sąd podkreśla, że podnoszone w skardze zarzuty są niezasadne. Organy prawidłowo ustaliły wszystkie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia hipotezy normy prawnej z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a także przeprowadziły postępowanie z zachowaniem reguł wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności działając w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 Kpa. Jednocześnie ,wbrew zarzutom skargi, organy nie naruszyły prawa, dokonując rzetelnej oceny zebranego materiału dowodowego. Podkreślić trzeba także, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżący, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawił. Natomiast sama argumentacja negująca niewadliwe ustalenia organów nie jest wystarczająca dla podważenia tych ustaleń wynikających ze zgromadzonych dowodów. W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych, a organ dostatecznie wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniu, co przesądziło o rozstrzygnięciu. Zdaniem Sądu organ wyjaśnił też stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się w toku postępowania. Sąd nie znalazł zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania i trafności jego oceny. Przeprowadzone postępowanie i podjęte rozstrzygnięcie w pełni odpowiadają przepisom postępowania oraz przepisom prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło