II SA/Sz 727/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. K. i D. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązków nałożonych decyzją oddala skargę. Decyzją z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. działając na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 z późn. zm./ oraz art. 104 Kpa po rozpatrzeniu sprawy wykonania obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] mających na celu doprowadzenie wykonywanych przez T. T. bez pozwolenia na budowę robót budowlanych związanych z przebudową otworu okiennego na otwór drzwiowy w ścianie budynku oraz wykonaniem schodów betonowych przy wykonywanym otworze drzwiowym w budynku znajdującym się na nieruchomości przy ul. [...] w N., do stanu zgodnego z prawem – stwierdził wykonanie przez zobowiązaną obowiązków nałożonych decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w związku z otrzymanym zawiadomieniem, w dniu [...] pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. przeprowadzili wizję lokalną w sprawie wykonania robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w N., przez T. T. bez pozwolenia na budowę. W trakcie wizji lokalnej stwierdzono istnienie schodów o konstrukcji betonowej, schodów o konstrukcji stalowej, usytuowanych przy istniejącym budynku oraz otworu drzwiowego w elewacji wschodniej budynku będących przedmiotem sporu współwłaścicieli nieruchomości. Na podstawie zebranych dowodów ustalono, że roboty budowlane związane z wykonaniem otworu drzwiowego oraz schodów zewnętrznych w elewacji wschodniej zostały wykonane po [...]. Szczegółowy opis wykonanych robót budowlanych na terenie nieruchomości przedstawiono w protokole oględzin. W myśl obowiązujących przepisów wykonywanie robót budowlanych takich jak budowa schodów zewnętrznych oraz wykonanie otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w rozumieniu art. 28 Prawa budowlanego. Z uwagi na to, że wykonane roboty budowlane nie były związane z budową nowego obiektu, a polegały jedynie na przeróbce już istniejącego, organ przyjął jako podstawę rozpatrzenia sprawy – art. 50 i 51 Prawa budowlanego i decyzją z dnia [...] zobowiązał inwestora do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Między innymi zobowiązano inwestora do przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, przedłożenia oświadczenia uprawnionej osoby, w którym stwierdza się, że roboty budowlane wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami, a także przedłożenia opinii technicznej zawierającej zapewnienie, że wykonane roboty budowlane nie spowodowały naruszenia interesów osób trzecich. Ponieważ zobowiązana wywiązała się w całości z nałożonych obowiązków w określonym terminie, na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego stwierdzono wykonanie nałożonych obowiązków. Od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. odwołanie złożyła A. K., współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości, która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego, ewentualnie nakazanie przebudowy, na którą zgodę wyrażą współwłaściciele. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie zapoznał się z całym materiałem dowodowym i błędnie ustalił stan faktyczny. Skarżąca zgodziła się z większością ustaleń zawartych w decyzji, uważa jednak, że nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich przez to, że organ nie domagał się zgody współwłaścicieli na wykonane roboty budowlane. Poza tym wykonane roboty budowlane utrudniają korzystanie z nieruchomości blokując dojazd. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 51 ust. 3 pkt 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zdaniem organu odwoławczego w toku oględzin w dniu 4 października 2005 r. ustalono jakie roboty zostały wykonane i to, że inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z tym organ I instancji decyzją z dnia 6 listopada 2006 r. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora określone obowiązki w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Od decyzji tej żadna ze stron nie wniosła odwołania, tym samym stała się ona ostateczna. W dniu 12 grudnia 2006 r. inwestor zawiadomił organ powiatowy o wykonaniu nałożonych obowiązków. W myśl art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku. W związku z tym decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z prawem. Organ odwoławczy odnosząc się do argumentów skarżącej stwierdził, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zgoda współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych ma znaczenie przy udzielaniu pozwolenia na budowę, nie zaś w sytuacji gdy roboty zostały już wykonane (wyrok WSA z dnia 17 marca 2004 r., IV SA 344/02; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2003 r., IV SA 523/01). W orzecznictwie podniesiono, że istota art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Ewentualne naruszenie praw współwłaścicieli może być dochodzone w sądzie powszechnym. Od powyższej decyzji skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyły A. K. i D. K. wnosząc: 1) o jej uchylenie, 2) orzeczenie co do istoty sprawy, 3) orzeczenie o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego, ewentualnie nakazanie przebudowy, na którą wyrażą zgodę współwłaściciele, 4) przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżące zarzuciły błędną kwalifikację stanu faktycznego i naruszenie prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi skarżące stwierdziły, że toczą się dwa postępowania w sprawie schodów i w związku z tym otrzymały dwie decyzje. Jedna jest dla nich korzystna a druga stanowi przedmiot niniejszej sprawy. Zdaniem skarżących dwa odmienne rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego nie znajdują uzasadnienia prawnego. Poza tym wskazały, na naruszenie art. 2 Konstytucji, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, a także zarzuciły naruszenie art. 7 i 8 kpa. Skarżące stwierdziły, że organ winien zastosować art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a inwestor nigdy nie spełni dyspozycji art. 48 ust. 2, gdyż pozostali współwłaściciele sprzeciwiają się przedmiotowym inwestycjom. W związku z tym organ zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego powinien zastosować dyspozycję ust. 1 tego przepisu. Stosowanie w zaskarżonej decyzji art. 51, zdaniem skarżących, jest nieporozumieniem, gdyż hipoteza tego przepisu nie odpowiada zastanemu stanowi faktycznemu. Roboty budowlane zostały wprawdzie zakończone, ale z treści art. 48 wynika, że dotyczy on także robót zakończonych. Poza tym skarżące zarzuciły naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, podkreślając, że zgoda współwłaścicieli jest wymagana przy uzyskaniu pozwolenia na budowę, w przeciwnym razie samowola budowlana stałaby się środkiem pozaprawnym ominięcia ustawowego wymogu zgody współwłaścicieli, co naruszałoby art. 64 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne dokonują kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do uznania, że decyzja ta odpowiada prawu, a zarzuty skargi są nieuzasadnione. Przede wszystkim podkreślić należy, iż przeprowadzone postępowanie, oparte jest na przewidzianym w Prawie budowlanym sposobie usuwania skutków samowoli budowlanej. Organ I instancji po stwierdzeniu wykonania na przedmiotowej działce robót budowlanych związanych z wykonaniem trzystopniowych betonowych schodów zewnętrznych oraz wykonanie otworu drzwiowego i stwierdzeniu, że inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę, wydał w dniu [...] decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w której nakazał w celu doprowadzenia przeprowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem, wykonanie następujących czynności: przedłożenia projektu budowlanego powykonawczego wraz z ekspertyzą techniczna, przedstawienie oświadczenia uprawnionej osoby stwierdzające, że roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuka budowlaną, a także przedłożenie opinii technicznej dotyczącej zapewnienia, że wykonane roboty nie naruszyły art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, tzn. nie naruszono interesu osób trzecich. W związku z tym, że roboty budowlane nie były związane z budową nowego obiektu, a polegały na przeróbce już istniejącego, zastosowano tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dalszy tok postępowania związany był ze stwierdzeniem, że inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki i dał temu wyraz organ I instancji w decyzji z dnia [...] Tryb postępowania przewidziany w powołanych przepisach jest unormowaniem ustawowym, a zatem jego zastosowanie nie może być uznane za naruszające Konstytucję RP. Zakres zastosowania art. 51 Prawa budowlanego określony został w art. 50 ust. 1, który ma zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1. Tak więc podstawa prawna powołana w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa i w pełni odpowiada stanowi faktycznemu. Nie jest trafny zarzut skarżących, że zostały wydane w tym samym stanie faktycznym dwie, odmienne decyzje, ponieważ roboty budowlane dotyczące schodów zewnętrznych o konstrukcji stalowej stanowiły przedmiot oddzielnej sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 17 października 2007 r., II SA/Sz 719/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oddalającym skargę inwestora na decyzję z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., nakazującą rozbiórkę tych schodów. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczącego pozwolenia na budowę, ponieważ organ odwoławczy zasadnie wskazał, że Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zgoda współwłaścicieli ma znaczenie przy udzieleniu pozwolenia na budowę. Nie dotyczy natomiast sytuacji kiedy roboty budowlane wykonane samowolnie mają być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem na podstawie orzeczenia właściwego organu. Należało zatem uznać, iż w postępowaniu organ nie dopuścił się uchybień, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, wobec czego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.