II SA/Sz 728/25
WyrokWSA w Szczecinie2026-01-08
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 415 pkt 5 Prawa wodnego jest obligatoryjne, czy fakultatywne, w sytuacji gdy podmiot nie korzystał z uprawnień przez okres co najmniej dwóch lat od wydania pozwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 415 pkt 5 Prawa wodnego jest fakultatywne, a nie obligatoryjne. Organy administracyjne nie sprostały obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyważenia interesu strony z interesem społecznym. Sam fakt niekorzystania z uprawnień przez okres co najmniej dwóch lat nie jest wystarczającą przesłanką do definitywnego cofnięcia pozwolenia, zwłaszcza gdy strona poczyniła przygotowania i zaangażowała środki finansowe w przedsięwzięcie, a organ nie rozważył możliwości ograniczenia pozwolenia. Ponadto, sąd wskazał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ochrony środowiska czy bezpieczeństwa publicznego nie stanowiły podstawy do cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 415 pkt 5 Prawa wodnego, lecz wymagałyby postępowania na podstawie art. 415 pkt 1 Prawa wodnego.Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód na potrzeby prowadzenia lotów widokowych wodnosamolotem nad jeziorem. Organy administracyjne uznały, że spółka nie korzystała z pozwolenia przez okres co najmniej dwóch lat od jego wydania, co stanowiło podstawę do jego cofnięcia. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na błędne ustalenie braku korzystania z pozwolenia oraz prowadzenie postępowania w oparciu o nieprawidłowe przesłanki (loty śmigłowcem zamiast wodnosamolotem).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 lipca 2025 r. nr S.RUZ.4219.12.2025.EM w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 lutego 2025 r. nr SK.ZUZ.4213.3.2024.PB, II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej R. Spółka z o.o. w B. kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 415 pkt 5, art. 418 ust.1, art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2024 r. poz.1087 ze zm.; dalej "u.p.w."), art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a") wydał w dniu 13 lutego 2025 r. decyzję nr [...], w której cofnął bez odszkodowania pozwolenie wodnoprawne R. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej "spółka", "skarżąca") na szczególne korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu lotów widokowych nad jeziorem J. , cumowaniu, starcie, kołowaniu oraz lądowaniu w granicach działki nr [...] obr. M. [[...]], gm. M. , powiat k. z wykorzystaniem samolotu typu C. (wodnosamolot).
Organ I instancji podał, że w dniu 22 kwietnia 2021 r. udzielił pozwolenia wodnoprawnego przedsiębiorstwu R. w B. na szczególne korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu lotów widokowych nad jeziorem J. , cumowaniu, starcie, kołowaniu oraz lądowaniu w granicach działki nr [...] obr. M. [[...]], gm. M. , powiat k. z wykorzystaniem samolotu typu C. (wodnosamolot)
w obszarze ograniczonym punktami o współrzędnych geodezyjnych w układzie P. , opisanymi w tabeli zawartej w decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W decyzji określono również obowiązki nałożone na wnioskodawcę. Pozwolenia wodnoprawnego udzielono do 21 kwietnia 2051 r.
Do startów i lądowań wodnosamolotu planowano wykorzystywanie tafli jeziora J. w obszarze o kształcie wieloboku, ograniczonym punktami o współrzędnych geodezyjnych wskazanych w decyzji. Wejście i wyjście pasażerów na pokład samolotu odbywać się miało z istniejącego prywatnego pomostu pływającego. Każdy lot zaplanowano w 15 minutowym cyklu (czas od startu do lądowania). Loty odbywać się miały, w porze dziennej, od 30 minut przed wschodem do 30 minut po zachodzie słońca, od kwietnia do końca października wodnosamolotem typu C. o wskazanych w decyzji danych technicznych. W decyzji opisano również schemat korzystania ze śródlądowych wód powierzchniowych.
Organ I instancji wskazał, że pozwolenie wodnoprawne zostało w dniu 14 marca 2023 r. przeniesione decyzją nr [...] na spółkę.
Organ I instancji podał, że pismem z 9 sierpnia 2024 r. spółka poinformowała Burmistrza [...] o szczegółach dotyczących lotów widokowych. Pismem znak BŻ.400.4.2024.AC Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w S. wezwał P. (prowadzony przez spółkę – dopisek Sądu) do zaprzestania lotów. Pismem z dnia 28 sierpnia 2024 r. Burmistrz [...] wniósł o uchylenie spółce pozwolenia wodnoprawnego. Pismem z 2 września 2024 r. Dyrektor PGW WP RZGW w S. wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień w związku z lotami helikoptera.
Organ I instancji w dniu 19 września 2024 r. podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego spółce na podstawie art. 49 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 415 u.p.w.
Organ I instancji podał, że oględziny miejsca startu i lądowania helikoptera zostały przeprowadzone przez Nadzór Wodny w K. w dniu 22 września 2024 r. Spółka złożyła wyjaśnienia w pismach z 2 października 2024 r. i z 29 października 2024 r. Organ I instancji wskazał, że w dniu 10 stycznia 2025 r. podał do publicznej wiadomości, że odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka R. W. na okoliczność wykonywania przez spółkę lotów śmigłowcem. Obwieszczeniem z dnia 13 stycznia 2025 r. organ I instancji powiadomił o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz zgłoszenia wniosków dowodowych. Z powyższego prawa spółka skorzystała.
Organ I instancji podał, że posiada uprawnienie, a nie obowiązek cofnięcia bądź też ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 415 u.p.w. System gospodarki wodnej obejmuje wydawanie decyzji administracyjnych zezwalających zakładom rezerwować i korzystać z zasobów wodnych, lecz w niektórych przypadkach ustawodawca uznał, że rezerwacja taka nie jest społecznie korzystna. Jest tak również w przypadku niewykonywania praw wynikających z takiej rezerwacji. Zgodnie z założeniami, korzystanie z wód jeziora J. związane było z możliwością wykonania startu oraz lądowań wodnosamolotu przy uwzględnieniu kierunku wiatru, oraz kołowania samolotu do miejsca rozpoczęcia/zakończenia lotu (miejsca przesiadki pasażerów). Orientacyjny obszar poruszania się wodnosamolotu po jeziorze J. powinien zamykać się w zakresie wieloboku o powierzchni ca 60 ha i obejmować zachodnią część jeziora, przy czym rzeczywista powierzchnia zajętości jeziora dla jednorazowego cyklu przelotu zamykać się miała w obszarze około 2,1 ha. Udzielone uprawnienie zakładało więc zarezerwowanie części powierzchni jeziora wykorzystywanej potencjalnie również przez m.in. uprawnionego do rybactwa - G. Sp. z o.o., WOPR, wypożyczalnię [...] "[...]", wypożyczalnię "[...]", właścicieli jachtu "[...]" i statku "[...]", Y. , J. - które to podmioty zostały wskazane przez wnioskodawcę na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. W bezpośrednim sąsiedztwie orientacyjnego obszaru poruszania się wodnosamolotu po powierzchni jeziora znajduje się również przystań tramwaju wodnego MZK K.. Jezioro J. jest jeziorem ogólnodostępnym, licznie użytkowanym turystycznie oraz rekreacyjnie, zarówno przez użytkowników prywatnych, jak i użytkowników świadczących usługi sportowo-rekreacyjne. Potwierdza to znaczne zainteresowanie zarówno zwykłym, jak i szczególnym korzystaniem z powierzchniowych wód publicznych jeziora J. , a także ich rybackim wykorzystywaniem.
W ocenie organu I instancji, uprawione jest cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na społecznie niekorzystne utrzymywanie w mocy nierealizowanego pozwolenia wodnoprawnego. Cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego motywowane jest także tym, iż inne organy i instytucje pozostają w mylnym wrażeniu aprobowania przez organ I instancji wykonywania lotów helikopterem poprzez utrzymywanie tegoż pozwolenia wodnoprawnego. Według organu I instancji, uzasadnione jest wyeliminowanie pozwolenia wodnoprawnego, którego pozostanie w obrocie prawnym może wprowadzać w błąd strony i inne podmioty oraz organy, iż loty wykonywane są na podstawie pozwolenia, podczas gdy faktycznie jest prowadzony inny rodzaj działalności, niż wskazany w decyzji z dnia 22 kwietnia 2021 r.
Organ I instancji przywołał treść art. 415 pkt 5 u.p.w. i wskazał, że spółka nie wykonywała pozwolenia wodnoprawnego przez okres co najmniej dwóch lat. Wskazują na to zarówno oświadczenia spółki, ustalenia Nadzoru Wodnego
w K., dowody w postaci fotografii załączonych do akt sprawy, pisma Burmistrza [...] i Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w S., przedłożona opinia prawna, jak i analiza udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Spółka nie wykonywała pozwolenia wodnoprawnego, zaś loty widokowe były wykonywane przez helikopter R. , który nie wymagał wykorzystania tafli jeziora do kołowania, rozbiegu, startu, cumowania i lądowania. Starty i lądowania helikoptera miały miejsce latem 2024 r. z wykorzystaniem statków typu ponton P. , zaś użytkowany śmigłowiec nie był technicznie przystosowany do poruszania się po tafli wody.
Zdaniem organu I instancji, niekorzystną z punktu widzenia gospodarki wodnej jest sytuacja, gdy w obrocie prawnym istnieją decyzje, które nie są wykonywane.
Ponadto Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w piśmie z 22 sierpnia 2024 r. żądał zaprzestania lotów helikopterem z obiektu pływającego. W piśmie z 28 sierpnia
2024 r. Burmistrz M. wskazywał na wykorzystywanie przez spółkę pozwolenia niezgodnie z jego treścią oraz na uciążliwości związane z hałasem, a także na zasięg lotów, wykraczający poza obszar jeziora J. .
Według organu I instancji, analiza zgromadzonego materiału dowodowego dowodzi, iż nie doszło do naruszenia warunków pozwolenia, gdyż sposób prowadzenia działalności gospodarczej nie był tożsamy z założeniami przedłożonego operatu wodnoprawnego oraz udzielonym uprawnieniem, działalność prowadzono w sposób wykluczający korzystanie z wód, co znajduje potwierdzenie w oświadczeniach spółki, zatem nie zachodziły podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 415 pkt 1 u.p.w. Umowa z dnia 16 października 2023 r. zawarta pomiędzy organem Wód Polskich a spółką na użytkowanie gruntów pokrytych wodami, dotyczyła lotów widokowych z wykorzystaniem samolotu C. , tymczasem spółka realizowała loty innym statkiem powietrznym (śmigłowcem), nieprzystosowanym do wykorzystywania tafli jeziora J. . W ocenie organu I instancji, stan faktyczny był jasny i brak było podstaw do przeprowadzenia dowodów na okoliczność wykonywania przez spółkę lotów śmigłowcem.
Zdaniem organu I instancji, w sprawie ustalono jednoznacznie, że spółka od 22 kwietnia 2021 r. nie realizowała szczególnego korzystania z wód na potrzeby działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu lotów widokowych nad jeziorem J. . Na żadnym etapie postępowania nie wpłynęły dokumenty, świadczące o rozpoczęciu lub zamiarze rozpoczęcia przez spółkę wykorzystywania wód powierzchniowych do działalności za pomocą wodnosamolotu, poruszającego się po powierzchni jeziora J. w obszarze i zakresie określonym w pozwoleniu wodnoprawnym.
Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania oraz art. 415 pkt 5 u.p.w. Wskazała, że nie podjęto działań w celu wyjaśnienia, czy spółka przystąpiła do korzystania z pozwolenia wodnoprawnego wodnosamolotem.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego
Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał w dniu 25 lipca 2025 r. decyzję nr S.RUZ.4219.12.2025.EM, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść art. 415 pkt 5 u.p.w. Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzje wydane w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego są decyzjami uznaniowymi.
Zaistnienie warunków określonych w art.415 u.p.w., nie obliguje zatem, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu, bądź ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego. Działając w ramach uznania administracyjnego, organy administracji są zobligowane do szczegółowego zbadania stanu faktycznego i odzwierciedlenia w aktach sprawy wyniku postępowania dowodowego. Decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być zatem decyzją dowolną, lecz musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać słuszny interes strony i interes społeczny.
Organ odwoławczy podał, że spółka od 2021 r. nie korzystała z wydanego pozwolenia wodnoprawnego, co wynikało z opinii prawnej, przedłożonej przez spółkę do akt i notatki służbowej z 13 lutego 2025 r. pracownika organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że pismem z 30 maja 2025 r. wezwał spółkę do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących momentu, od którego rozpoczęto korzystanie z pozwolenia wodnoprawnego oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających datę nabycia wodnosamolotu wskazanego w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym. W piśmie z 11 czerwca 2025 r. spółka wyjaśniła, że loty sondażowe wodnosamolotem, który nie był jej własnością, odbywały się już we wrześniu 2023 r., lecz z uwagi na brak potrzeby szczegółowego dokumentowania korzystania z pozwolenia nie prowadziła ewidencji lotów wodnosamolotem nad jeziorem J. . Pismem z 23 czerwca 2025 r. organ odwoławczy wezwał spółkę do udokumentowania jej twierdzeń. Pismem z dnia 18 lipca 2025 r. spółka przedłożyła fakturę na wynajem samolotu oraz protokół z egzaminu praktycznego uprawniającego pilota na klasę - samolotów wodnych.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do korzystania przez spółkę
z pozwolenia wodnoprawnego od momentu jego uzyskania, tj. 22 kwietnia 2021 r.,
a zatem ziściła się przesłanka określona w art. 415 pkt 5 u.p.w. Potwierdził to również fakt nabycia przez spółkę samolotu C. na podstawie umowy leasingu nr [...] w dniu [...] lutego 2025 r. Odnosząc się do zdjęć załączonych kodem QR do pisma z wyjaśnieniami, organ odwoławczy zauważył, że nie można w żaden sposób zidentyfikować daty ich wykonania. Ponadto z faktury potwierdzającej wynajęcie samolotu nie wynika, że był to wodnosamolot C. , zaś z ogólnodostępnych źródeł-witryny internetowej firmy, z której wypożyczono samolot wskazany w fakturze - [...]/ -wynika, że firma ta nie posiada w swojej flocie wodnosamolotu wskazanego w sentencji decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, że w sprawie doszło do przekroczenia zasad korzystania
z wód wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, m.in. przez fakt, iż nie korzystano z wodnosamolotu C. , nie zawiadomiono organu I instancji o zmianach w trakcie eksploatacji wodnosamolotu oraz wykonywano loty niezgodnie
z rozwiązaniami zawartymi w operacie. W ocenie organu odwoławczego, wskazane wyżej działania mogą wpływać negatywnie na stan środowiska wodnego, porządek prawny w zakresie gospodarowania wodami oraz bezpieczeństwo publiczne, co stoi
w sprzeczności z zasadami zrównoważonego użytkowania zasobów wodnych i ochrony interesu społecznego.
Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania.
Spółka złożyła skargę na ww. decyzję i wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 34 pkt 13 u.p.w. w związku z art. 93 ustawy Prawo lotnicze, przez błędne uznanie, że wykonywanie lotów wodnosamolotem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej koniecznym jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego;
2. art. 415 pkt 5 u.p.w., przez błędne uznanie, że skarżąca nie korzystała (ustalenia winny być aktualne na datę wydania decyzji) z uprawnień zawartych
w pozwoleniu wodnoprawnym przez okres dwóch lat;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, kiedy właściwym rozstrzygnięciem byłaby zmiana zaskarżonej decyzji, ewentualnie,
w wypadku niechęci organu II instancji do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w pozostałej części - uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji - czyli zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, bądź art.138 § 2 k.p.a.;
4. art. 10 k.p.a., przez nie zawiadomienie strony o zakończeniu prowadzonego postępowania wyjaśniającego, co umożliwiłoby stronie dokładniejsze udokumentowanie (w wypadku wskazania ujawnionych dopiero w decyzji wątpliwości) okoliczności relewantnych dla rozstrzygnięcia;
5. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., przez zaniechanie prowadzenia postępowania wyjaśniającego pomimo wątpliwości organu instancji co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, pominięcie dowodów wnioskowanych przez stronę z zeznań wskazanych świadków, brak wezwania, wobec powzięcia wątpliwości, wynajmującego wodnosamolot do wypowiedzenia się, bądź udowodnienia wynajmu wodnosamolotu i jego trasy, brak podjęcia innych działań rzeczywiście zmierzających do prowadzenia dowodów, w miejsce przeglądania internetu w celach orientacyjnych (bo nie dowodowych), na skutek czego organy obu instancji poczyniły błędne ustalenia faktyczne w zakresie okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia i w efekcie wydały błędne decyzje.
Zarzuty zostały uszczegółowione w skardze.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Przedmiotem postępowania sądowego jest decyzja o cofnięciu bez wynagrodzenia pozwolenia wodnoprawnego spółce.
Powyższe oznacza, że kwestia prawidłowości decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym nie jest objęta kontrolą Sądu w niniejszej sprawie. Decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym, wywołując skutki prawne. Jej weryfikacja nastąpić może w ramach trybów nadzwyczajnych.
W sprawie bezsporne jest, że wydane w dniu 22 kwietnia 2021 r. pozwolenie wodnoprawne M. R. zostało w dniu 14 marca 2023 r. przeniesione na spółkę. Pozwolenia wodnoprawnego udzielono do 21 kwietnia 2051 r. i dotyczyło ono szczególnego korzystania z wód na potrzeby działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu lotów widokowych nad jeziorem J. , cumowaniu, starcie, kołowaniu oraz lądowaniu w granicach działki nr [...] obr. M. [[...]], gm. M. , powiat k. z wykorzystaniem samolotu typu C. (wodnosamolot).
Pozwolenie w sposób szczegółowy opisywało zasady korzystania z wód oraz obowiązki zakładu, którym zgodnie z art. 16 pkt 73 u.p.w. jest podmiot korzystający z wód w ramach usług wodnych, wykonujący urządzenia wodne lub wykonujące inne działania wymagające zgody wodnoprawnej.
Przesłanki cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania określa art. 415 u.p.w.
Zgodnie z art. 415 pkt 5 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli zakład nie rozpoczął w terminie korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego innych niż określone w art. 414 ust. 1 pkt 3 lub nie korzystał z tych uprawnień przez okres co najmniej 2 lat.
Organy administracyjne uznały, że skarżąca nie korzystała z uprawnienia, objętego pozwoleniem wodnoprawnym przez okres co najmniej 2 lat od jego wydania, tj. od 22 kwietnia 2021 r., zatem zaistniały podstawy do cofnięcia pozwolenia.
Zdaniem skarżącej, podjęła ona działania w celu korzystania z zezwolenia już
2023 r., od kiedy zostało na nią przeniesione ww. pozwolenie, tj. uzyskano uprawnienie na klasę samolotów wodnych przez pilota w dniu 5 września 2023 r. Ponadto spółka wykonywała loty próbne w 2024 r. i w dniu 7 lutego 2025 r. zawarła umowę leasingu wodnosamolotu (tj. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji). Według oświadczenia złożonego na rozprawie Prezesa Zarządu spółki, loty turystyczne wodnosamolotem odbywały się w sezonie letnim w 2025 r. Oferta takich lotów znajduje się na stronie internetowej spółki ([...]
Podkreślić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 415 u.p.w. jest decyzją uznaniową.
Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności, organ musi działać na podstawie przepisów prawa. Organ, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje,
w jakim zakresie uczyni użytek ze swych kompetencji, ma obowiązek wnikliwie i wszechstronnie wyjaśnić stan faktyczny, a przed wydaniem decyzji rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Decyzja taka musi być co do zasady wyczerpująco i przekonująco uzasadniona.
Poddając decyzję uznaniową kontroli, Sąd bada przede wszystkim, czy organ administracji publicznej, wydając decyzję, nie przekroczył granic swobody decyzyjnej, czy jego działanie nie było dowolne oraz czy zostały zachowane procedury i przepisy prawa. Sąd sprawdza również, czy decyzja jest zgodna z prawem materialnym i procesowym, oraz czy uzasadnienie decyzji jest wystarczające i logiczne.
Zdaniem Sądu, organy administracyjne nie sprostały temu obowiązkowi.
Wskazać należy, że niekorzystanie z uprawnień przez okres co najmniej 2 lat od wydania pozwolenia wodnoprawnego nie jest podstawą do obligatoryjnego cofnięcia przez organ tego pozwolenia, lecz jedynie do fakultatywnego.
Należy pamiętać, że organ, przenosząc pozwolenie wodnoprawne na skarżącą
w 2023 r. po prawie 2 latach od jej udzielenia, nie miał obiekcji związanych
z niekorzystaniem przez poprzedniczkę spółki z uprawnień, objętych pozwoleniem.
Tym bardziej, że w dacie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego trwała epidemia COVID-19 i prowadzenie działalności gospodarczej było znacznie utrudnione. Dopiero 1 lipca 2023 r. stan zagrożenia epidemicznego został odwołany.
Sam fakt niekorzystania z uprawnień, objętych pozwoleniem, w ocenie Sądu, nie jest wystarczający do cofnięcia pozwolenia bez odszkodowania, zwłaszcza w sytuacji gdy skarżąca poczyniła przygotowania i zaangażowała środki finansowe
w przedsięwzięcie. Tym bardziej, że organ nie skorzystał z prawa do ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego, ale definitywnie je cofnął.
W polskim systemie prawnym występuje zasada ochrony interesów w toku, która oznacza, że państwo chroni prawnie ukształtowane sytuacje i słuszne oczekiwania podmiotów. Jest to element szerszej zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i demokratycznego państwa prawnego, gwarantujący stabilność i przewidywalność prawa. Zasada ta, wywodząca się z idei demokratycznego państwa prawnego chroni m.in. rozpoczęte przedsięwzięcia.
Zdaniem Sądu, skoro organ udzielił pozwolenia wodnoprawnego na okres 30 lat (tj. do 21 kwietnia 2051 r.) spółka miała prawo oczekiwać, że rozpoczęte przez nią przedsięwzięcie przy założeniu, że nie narusza ona prawa, spotka się ze strony organów administracji ochroną i wspieraniem jej działalności gospodarczej.
Organ, podnosząc, że spółka nie wykorzystuje uprawnień, wynikających
z pozwolenia wodnoprawnego nie wskazał, iż sytuacja ta tamuje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej lub korzystanie niekomercyjnego z akwenu jeziora J. przez innych przedsiębiorców (lub inne podmioty), objętego ograniczeniami związanymi wyznaczeniem obszaru powierzchni jeziora dla startów i lądowań wodnosamolotu, np. w postaci braku możliwości rozstawiania sieci rybackich, wyznaczenia kąpieliska, umiejscowienia pomostu (mola).
Zgodzić należy się ze skarżącą, że organ I instancji, prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia pozwolenia koncentrował się wyłącznie na prowadzeniu lotów turystycznych śmigłowcem, na które żalili się mieszkańcy. Jednakże prowadzenie przez spółkę lotów śmigłowcem nie było przedmiotem wydanego pozwolenia wodnoprawnego. Kwesta zgodności z prawem tych lotów pozostaje poza zakresem kontroli Sądu w niniejszej sprawie i nie mogła mieć ona znaczenia dla cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego wydanego spółce na inny statek powietrzny.
Organ odwoławczy uzasadnił zaskarżoną decyzję tym, że nie zawiadomiono organu I instancji o zmianach w trakcie eksploatacji wodnosamolotu oraz wykonywano loty niezgodnie z rozwiązaniami zawartymi w operacie. W ocenie organu odwoławczego, wskazane wyżej działania mogą wpływać negatywnie na stan środowiska wodnego, porządek prawny w zakresie gospodarowania wodami oraz bezpieczeństwo publiczne, co stoi w sprzeczności z zasadami zrównoważonego użytkowania zasobów wodnych i ochrony interesu społecznego.
Z powyższym nie sposób się zgodzić, gdyż kwestie związane z prowadzeniem działalności przez spółkę zgodnie lub niezgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym lub w sposób naruszający przepisy ochrony środowiska, porządek prawny w zakresie gospodarowania wodami oraz bezpieczeństwo publiczne, nie stanowią przesłanki związanej z cofnięciem pozwolenia na podstawie art. 415 pkt 5 u.p.w.
W tym zakresie organ musiałby prowadzić postępowanie na podstawie art. 415 pkt 1 u.p.w. w wyniku, którego można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania pozwolenie wodnoprawne, jeżeli zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym.
Takie postępowanie administracyjne nie było prowadzone w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy też, że działania w zakresie nadzorowania i kontrolowania przestrzegania przepisów prawnych w zakresie lotnictwa cywilnego i lotniczej działalności gospodarczej oraz podejmowanie działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa lotów należą do kompetencji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (art. 21 ustawy z dnia z 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - Dz. U. z 2025 r. poz.1431).
Ochrona środowiska leży również w kompetencjach innych organów administracyjnych.
Zaznaczyć należy, że ustawodawca w art. 417 u.p.w. przewidział możliwość cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego za odszkodowaniem, jeżeli jest to uzasadnione interesem społecznym albo ważnymi względami gospodarczymi, lecz takiego postępowania administracyjnego organ nie prowadził.
Zdaniem Sądu, organ administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy, winien przeprowadzić ponowną analizę zaistnienia przesłanek z art. 415 u.p.w.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a."), uchylił decyzje wydane przez organy administracyjne obu instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).
Na rzecz skarżącej zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł tytułem poniesionych kosztów postępowania, na które składa się [...] zł – wpisu sądowego, [...] zł – wynagrodzenia pełnomocnika i [...] zł- opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło