II SA/Sz 73/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-02-26
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom o znacznej wartości i spłaca kredyt hipoteczny, a jej miesięczne dochody netto wynoszą 6 500 zł, może zostać uznana za znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej jej poniesienie kosztów postępowania. Posiadanie domu o znacznej wartości, spłacanie kredytu hipotecznego oraz dochody w wysokości 6 500 zł netto miesięcznie nie stanowią podstawy do uznania, że skarżąca nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 100 zł.Stan faktyczny
Skarżąca K. H. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą nałożenia obowiązku pokrycia kosztów związanych z usunięciem pojazdu. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że pracuje jako księgowa, jej dochód wynosi 6 500 zł miesięcznie netto, wychowuje pięcioletnią córkę i pomaga niepełnosprawnej mamie. Posiada dom o wartości [...] zł, z którego pozostało do spłaty [...] zł kredytu. Deklaruje miesięczne wydatki na ratę kredytu, opłaty mieszkaniowe, przedszkole córki oraz pomoc mamie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lutego 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku pokrycia kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
K. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącą obowiązek pokrycia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia jej pojazdu z drogi.
Jednocześnie skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z pięcioletnią córką, pracuje jako księgowa, a jej dochód wynosi 6 500 zł miesięcznie netto. Oprócz tego wnioskodawczyni pomaga swojej mamie która ma orzeczony stopień niepełnosprawności i porusza się o kulach. Zapewnienie opieki córce i mamie wymaga dużych środków finansowych, co uzasadnia wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że posiada [...] dom o pow. [...] m2 i wartości [...] zł, a pozostały do spłaty kredyt bankowy na zakup tego domu wynosi [..] zł. Stałe zobowiązania i wydatki wynoszą: rata kredytu [...] zł miesięcznie, opłaty mieszkaniowe [...] zł miesięcznie, przedszkole córki wraz z dodatkowymi zajęciami 1 [...] zł miesięcznie, pomoc mamie i opieka [...] zł miesięcznie.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Przy czym trudna sytuacja materialna jest jedynym kryterium decydującym o przyznaniu stronie prawa pomocy.
Ze złożonego wniosku wynika, że skarżąca posiada [...] dom o wartości [...] zł, a comiesięczna rata spłacanego przez nią kredytu wynosi [...] zł. Wnioskodawczyni płaci za przedszkole [..] kwotę [..] zł miesięcznie, a [...] zł przeznacza na pomoc swojej mamie, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Dochody skarżącej wynoszą [...] zł miesięcznie.
Oceniając złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanki ustawowej stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, by skarżąca była osobą znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, nie będącą w stanie uiścić wpisu sądowego od wniesionej skargi. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 22 stycznia 2016 r., wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Skarżąca znajduje się w sytuacji majątkowej pozwalającej na uiszczenie wpisu.
Zasadą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje.
Natomiast w razie uwzględnienia skargi, skarżącej będzie przysługiwać od organu zwrot poniesionych kosztów sądowych (art. 200 p.p.s.a.).
Z powyższych względów wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło