II SA/Sz 730/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-10-30
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Henryk Dolecki, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji (nabycie prawa do emerytury), narusza prawo, jeśli policjant złożył wniosek o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 tej ustawy, a organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 jest korzystniejsze finansowo dla policjanta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji, zwalniając policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, zastosował przepis korzystniejszy dla policjanta, umożliwiając mu skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius), nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony, a utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji było zgodne z pierwotnym żądaniem policjanta wystąpienia ze służby i nie naruszało rażąco prawa ani interesu społecznego.Stan faktyczny
Policjant K.K. złożył wniosek o zwolnienie ze służby w Policji. Wniosek zawierał zastrzeżenie dotyczące możliwości zwolnienia na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej. Komendant Miejski Policji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał ten rozkaz w mocy. Policjant zaskarżył rozkaz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Rozkazem personalnym z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] K.K. utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...]Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. o zwolnieniu K.K. ze służby w Policji z dniem [...]r.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
W dniu [...]r. K.K. złożył wniosek o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...]. We wniosku zastrzegł, iż w przypadku orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską jego niezdolności do dalszego pełnienia służby w Policji wnosi o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust 1 pkt 1 ustawy o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, z późn. zm.), przy jednoczesnym uwzględnieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. W dniu 20 grudnia 2011 r. funkcjonariusz uzupełnił wniosek z [...]r., wnosząc o uwzględnienie art. 117 ustawy o Policji przy rozwiązaniu stosunku służbowego.
Pismem z dnia [...]r. komendant Miejski Policji wyjaśnił K.K. podstawy prawne dotyczące zwalniania policjantów ze służby. Jednocześnie wezwał policjanta do sprecyzowania podstawy prawnej i terminu zwolnienia. W odpowiedzi z [...] K.K. wskazał, iż pragnie rozwiązać stosunek służbowy po wykonaniu badania komisyjnego, którego termin zostanie wyznaczony na dzień [...]r.
W dniu [...]r. Komendant Miejski Policji wydał rozkaz personalny nr [...]o zwolnieniu K.K. ze służby w Policji z dniem [...]r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Policjant wniósł z zachowaniem terminu odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia zarzucając mu naruszenie:
- art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na bezprawnej (bez poinformowania strony) zmianie podstawy prawnej toczącego się z wniosku strony postępowania administracyjnego,
- przepisów postępowania zawartych w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego,
przepisów postępowania zawartych w art. 6, 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niestosowanie ich dyspozycji podczas prowadzenia postępowania administracyjnego,
przepisów postępowania zawartych w art. 130 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez bezpodstawne i bezprawne przyjęcie, iż wydana decyzja jest zgodna z wolą strony,
prawa materialnego poprzez naruszenie dyspozycji pkt 1 Dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r., ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.
Rozkazem personalnym z dnia [...]Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...]Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że materialno - prawną podstawę zwolnienia K. ze służby w Policji winien stanowić art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby, nie zaś art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji umożliwiający rozwiązanie stosunku służbowego w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia [...] lat wysługi emerytalnej.
Skarżący od [...]r. przebywał regularnie na zwolnieniach lekarskich. W dniu [...] r. wystąpił z pisemnym raportem o zwolnienie ze służby w Policji wskazując datę [...]r. W tej sytuacji obowiązkiem organu było wydanie decyzji rozwiązującej stosunek służbowy nie później, niż w terminie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.
Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu "policjanta zwalnia się", przełożony właściwy w sprawach osobowych nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Pozostawiono mu jedynie swobodę co do ustalenia konkretnej daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym zastrzeżeniem, że moment ten musi zamykać się w okresie do 3 miesięcy od złożenia wniosku. Powołany przepis nie nakłada na organ obowiązku badania motywów wystąpienia policjanta z wnioskiem o zwolnienie.
Raport K.K. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji zawierał również sugestię odnośnie trybu rozwiązania stosunku służbowego w przypadku orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW jego całkowitej niezdolności do służby w Policji. Jednak zarówno w dacie wydania spornego rozkazu personalnego, jak też faktycznego rozwiązania stosunku służby (tj. [...]r.) nie funkcjonowało w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW, stwierdzające niezdolność policjanta do dalszej służby w Policji, które mogłoby stanowić podstawę zwolnienia we wnioskowanym przez niego trybie.
Nadto zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, nawet w przypadku zbiegu przepisów art. 41 ust. 3 ustawy o Policji i innych podstaw prawnych zwolnienia policjanta ze służby określonych w ustawie -zdecydowane pierwszeństwo uzyskuje wskazany powyżej przepis.
Nie ulega wątpliwości, iż raport, który wpłynął do Komendy Miejskiej Policji w dniu [...]r. należy traktować w kategorii złożonego oświadczenia woli. Ustawa o Policji i inne przepisy prawa administracyjnego nie regulują zasad składania oświadczeń woli w administracyjno-prawnych stosunkach służbowych. W omawianym zakresie występuje luka prawna, w związku z tym dopuszcza się możliwość korzystania z analogicznych rozwiązań przyjętych w prawie cywilnym. Zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie uważa się za złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie tego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, gdyż próba cofnięcia przez skarżącego oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby nastąpiła w terminie późniejszym tj. [...] r. W powyższym przypadku nie znajduje również zastosowania możliwość uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli, dopuszczalna jedynie w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli, określonych w art. 82 - 87 k.c.
Zatem nawet w razie zaistnienia w niniejszej sprawie zbiegu przepisów art. 41 ust. 3 i art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, należało zwolnić policjanta na podstawie art. 41 ust. 3, pomimo że rozwiązanie stosunku służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 jest bardziej korzystne finansowo w kontekście postanowień art. 117 ust. 1. Przepis ten (przywołany zresztą przez K.K. w raporcie uzupełniającym z [...]r.) przyznaje prawo do tzw. rocznej pensji osobom zwalnianym ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 (orzeczenie komisji lekarskiej) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 (ponad 30-letnia wysługa emerytalna).
W niniejszej sprawie Komendant Miejski Policji podjął decyzję o zwolnieniu zainteresowanego policjanta na podstawie art. 41 ust 2 pkt 4 ustawy o Policji, to jest na zdecydowanie korzystniejszych warunkach, umożliwiających mu skorzystanie z dobrodziejstw art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, o co sam wnosił on w raporcie z [...] r. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, ustalona zaskarżonym rozstrzygnięciem podstawa prawna zwolnienia uwzględnia żądanie i słuszny interes strony. Nawet gdyby z jakichkolwiek nieznanych organom Policji względów K.K. nie chciał skorzystać z prawa do tzw. rocznej pensji - to mógł on z niego zrezygnować, przechodząc na zaopatrzenie emerytalne, zgodnie z dyspozycją art. 117 ust. 2 ustawy o Policji. Tymczasem, jak wynika z dokumentacji udostępnionej przez Komendę Miejską Policji, zainteresowany złożył oświadczenie o zamiarze pobierania wyżej wymienionego świadczenia, co tym bardziej utwierdza organ odwoławczy w przekonaniu o słuszności spornego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem w dacie zwolnienia nie zaistniały przesłanki do rozwiązania stosunku służby w trybie art. 41 ust 1 pkt 1 ustawy o Policji, to jedyną alternatywą, czyniącą zadość prośbie policjanta o uwzględnienie art.. 117 pozostawał art. 41 ust. 2 pkt 4.
Zgodnie z art. 138 § 1 i 2 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję — umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jednocześnie, w myśl art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Powyższy przepis formułuje tzw. zakaz reformationis in peius uznawany za jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego w demokratycznym państwie prawa. Wydając decyzję na niekorzyść odwołującej się strony organ drugiej instancji jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji powodów, dla których przyjął, iż rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne.
Do wydania decyzji na niekorzyść strony dochodzi wówczas, gdy w wyniku porównania decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji okaże się, że w decyzji organu odwoławczego uległ zmniejszeniu zakres praw tej strony lub zakres jej obowiązków uległ powiększeniu. Pod uwagę należy także brać dodatkowe klauzule zawarte w decyzji, takie jak rygor natychmiastowej wykonalności, warunek, termin i zlecenie. W doktrynie prawa administracyjnego za pogorszenie sytuacji strony uznaje się również zmianę podstawy prawnej decyzji z bardziej korzystnej na mniej korzystną. W przypadku zmiany podstawy prawnej decyzji przez organ odwoławczy na mniej korzystną dochodziłoby zatem nie tylko do pogorszenia sytuacji prawnej strony, lecz także do naruszenia ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania oraz nakazu przestrzegania przez organy administracji swojej właściwości. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą natomiast podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części, a zaskarżona decyzja jest zgodna z wolą i słusznym interesem zwolnionego policjanta.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów postępowania należy stwierdzić, iż nie znajduje on uzasadnienia i potwierdzenia w aktach sprawy. W piśmie z [...]r. organ pierwszej instancji poinformował K.K. o uprawnieniach wynikających z art. 10 kpa. Wymiana korespondencji z policjantem oraz złożone przez niego odwołanie świadczą o tym, iż respektowano jego prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Przede wszystkim jednak należy zauważyć, że zostało ono zainicjowane jego wnioskiem o zwolnienie ze służby.
Powyższe rozważania doprowadziły organ odwoławczy do przekonania, iż jedynym zgodnym z prawem rozstrzygnięciem w świetle powyższych okoliczności faktycznych i uregulowań prawnych było utrzymanie zaskarżonego rozkazu w mocy.
Pismem z dnia [...]r. K.K. złożył skargę na ww. rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżący zarzucił ww. decyzji naruszenie:
- art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na zastosowaniu bezprawnej (bez informowania strony) zmianie podstawy prawnej toczącego się z wniosku strony postępowania administracyjnego,
prawa materialnego poprzez przekroczenie dyspozycji art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w związku z naruszeniem pkt 1 i art. 3 Dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. U. UE L 2000.303.16), implementowanej przez ustawodawcę w polskim prawie pracy zakazujących dyskryminacji między innymi ze względu na wiek, polegające na nazbyt dowolnej interpretacji wskazanego przepisu oraz uznaniu, iż dopuszczalne jest zwolnienie policjanta ze służby z powodu osiągnięcia przez niego 30 lat stażu służby,
przepisów postępowania zawartych w art. 7, 8 i 9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niestosowanie oraz nierealizowanie ich dyspozycji podczas prowadzenia postępowania administracyjnego,
przepisów postępowania zawartych w art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego,
przepisów postępowania zawartych w art. 7 i 77 oraz art. 80 i 86 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego polegające na odstąpieniu od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz obowiązek w sposób wyczerpujący zbierania i rozpatrywania całego materiału dowodowego,
przepisów postępowania zawartych w art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego polegające na nienależytym uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji,
.przepisów postępowania zawartych w art. 130 § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne i bezprawne przyjęcie iż wydana decyzja jest zgodna z wolą strony,
przepisów postępowania zawartych w art. 24 § 3 w związku z art. 25 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie ich dyspozycji w sytuacji, gdy organ podlegał wyłączeniu,
przepisów postępowania zawartych w art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie jego dyspozycji w sytuacji, gdy w toku prowadzonego postępowania wynikła sprawa wpadkowa stanowiąca incydentalne zagadnienie wstępne, którego wynik warunkował procedowanie przed organami KMP i KWP w [...].
W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby zostało zainicjowane przez samego skarżącego poprzez złożenie stosownego wniosku w dniu [...]r. Wniosek zawierał jasno określone żądanie zwolnienia go ze służby w dniu [...]r., przy czym w związku z możliwością orzeczenia w stosunku do skarżącego trwałej niezdolności do służby wniosek miał charakter warunkowy, tj. skarżący w takiej sytuacji chciał wnieść o zwolnienie go na podstawie innego przepisu. Skarżący został poinformowany m.in. o braku możliwości złożenia i rozpatrzenia wniosku warunkowego o zwolnienie ze służby. Wezwano go również do wskazania podstawy prawej, która ma być zastosowana w odniesieniu do jego wniosku o zwolnienie. Skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie go ze służby w dacie uzyskania przez niego orzeczenia lekarskiego, wskazując, iż podstawą zwolnienia go ze służby powinien być art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Jednocześnie nie cofnął uprzednio złożonego wniosku. W ocenie organu, zwolnienie na podstawie cytowanego przepisu może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie zostało już wydane, w przeciwnym razie rozpatrywanie wniosku o zwolnienie na ww. podstawie jest bezprzedmiotowe. Oczekiwanie na takie orzeczenie nie stanowi również podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego, tj. nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Ponadto, brak było podstaw do przedłużenia postępowania administracyjnego i oczekiwania na decyzję komisji lekarskiej, a wydanie rozkazu personalnego z przekroczeniem zakreślonego przez ustawodawcę terminu (3 miesiące od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby) wiązałoby się z narażeniem na zarzut bezczynności w sprawie. Organ zastosował najkorzystniejszy dla skarżącego wariant, umożliwiając skorzystanie z dobrodziejstw art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, co czyni bezpodstawnym zarzut naruszenia dyspozycji art. 130 § 4 kpa. Nie odniesiono do kwestii naruszenia art. 24 i 25 kpa, gdyż skarżący tego zarzutu nie uzasadnił. Za bezpodstawny uznano zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, bowiem zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie, w którym odniesiono się do wszystkich zarzutów odwołania.
W dniu [...]r. - na rozprawie - skarżący podniósł, że poprzez zwolnienie go ze służby pozbawiono go możliwości pozostawania w niej jeszcze przez rok, a z tego powodu nie uzyskał on pełnej wysługi w liczbie [...]% niezbędnej do postawy emerytury. Skarżący przedłożył decyzję z dnia [...]r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej na okoliczność nieuzyskania pełnej wysługi lat i wniósł o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z ww. dokumentu, po czym skarżący wyjaśnił, że gdyby zaliczono mu jeszcze tej jeden rok do wysługi lat, to do ustalenia pełnej emerytury brakowałoby mu [...]%. W dniu [...]r. skarżący uzyskał okresowe orzeczenie lekarskie o pełnej niezdolności do służby (na [...] lata).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
W ocenie Sądu, skarga K.K. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Jest to przepis kategorycznie sformułowany przez ustawodawcę. Pisemne zgłoszenie przez policjanta wystąpienia ze służby jest dla organu wiążące i niezależne od przyczyn jego podjęcia przez policjanta. Wobec takiego zgłoszenia, rola organu ogranicza się w istocie do określenia daty wystąpienia ze służby, która musi mieścić się w trzymiesięcznym okresie od daty zgłoszenia.
W rozpatrywanej sprawie, skarżący - w dniu [...]r. - złożył wniosek o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...]r. We wniosku zastrzegł, iż w przypadku orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską jego niezdolności do dalszego pełnienia służby w Policji wnosi o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust 1 pkt 1 ustawy o Policji. W dniu [...]r. Komendant Miejski Policji wydał rozkaz personalny nr [...]o zwolnieniu K.K. ze służby w Policji z dniem [...]r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie funkcjonowało w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW, stwierdzające niezdolność policjanta do dalszej służby w Policji, które mogłoby stanowić podstawę zwolnienia we wnioskowanym przez niego trybie.
Jednocześnie wskazać należy, że żądanie skarżącego zwolnienia go ze służby było jego oświadczeniem woli, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Zgodnie zaś z art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Odwołanie natomiast takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Ponadto, oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono zatem skutecznie odwołane tylko za zgodą adresata. Innymi słowy, skuteczne cofniecie zgłoszenia wystąpienia ze służby mogłoby nastąpić jedynie wskutek wyrażenia na takie cofnięcie zgody przez organ. Można by też za skuteczne cofnięcie zgłoszenia wystąpienia uznać taką sytuacje, gdy zarówno zgłoszenie wystąpienia ze służby, jak i jego cofniecie wpłynęły do organu jednocześnie, ale wówczas oświadczenia te nawzajem się znoszą i brak jest stosownego zgłoszenia wystąpienia ze służby w rozumieniu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Warto przy tym zauważyć, że prawo administracyjne ma swoją odrębność, stąd też przepisy kodeksu cywilnego należy traktować w tym zakresie jedynie posiłkowo, jako ułatwiające wykładnię administracyjnego przepisu prawa materialnego, jakim jest norma art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Mając na uwadze powyższe, w realiach rozpatrywanej sprawy, podkreślić należy, że nie zachodzi tu żadna ze wskazanych wyżej sytuacji faktycznych, jak zgoda organu na cofnięcie zgłoszenia wystąpienia ze służby, czy też jednoczesność wpływu do organu zgłoszenia wystąpienia wraz z jego odwołaniem. W rozumieniu przepisu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...]r. skarżący zgłosił wystąpienie ze służby w Policji, a zatem skutecznie zainicjował całe postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Jak już wyżej wskazano, w ww. wniosku zastrzeżono, iż w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską niezdolności K.K. do dalszego pełnienia służby w Policji, skarżący wniósł o zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust 1 pkt 1 ustawy o Policji. Jednak w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji Wojewódzka Komisja Lekarska MSW takiego orzeczenia jeszcze nie wydała, uznać zatem należy, że w momencie zwolnienia skarżącego ze służby nie zaistniały przesłanki do rozwiązania stosunku służby w trybie art. 41 ust 1 pkt 1 ustawy o Policji.
Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organu drugiej instancji, że w takiej sytuacji, organ pierwszej instancji powinien był - czyniąc zadość prośbie skarżącego - zwolnić go ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, nawet w przypadku zbiegu przepisów art. 41 ust. 3 ustawy o Policji i innych podstaw prawnych zwolnienia policjanta ze służby określonych w ustawie - zdecydowane pierwszeństwo uzyskuje wskazany powyżej przepis.
Tymczasem, organ pierwszej instancji - zwalniając skarżącego ze służby -zastosował przepis art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, tj. zwolnił go z uwagi na nabycie przez skarżącego prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia [...] lat wysługi emerytalnej. Rozwiązanie stosunku służbowego ze skarżącym nastąpiło zatem na dużo korzystniejszych warunkach, bowiem umożliwiło skarżącemu skorzystanie z uprawnień, o których mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji.
Mając na uwadze fakt, iż takie rozstrzygnięcie nie narusza rażąco prawa ani interesu społecznego, organ odwoławczy, będąc zobowiązanym na gruncie art. 139 kpa do przestrzegania zasady zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego się, nie mógł nic innego zrobić, jak tylko wydać orzeczenie utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja była więc zgodna z pierwotnym żądaniem skarżącego wystąpienia ze służby i w tym stanie faktycznym tylko taka mogła zostać podjęta.
Przechodząc do zarzutów skargi w zakresie obrazy przepisów prawa materialnego, należy wskazać, iż z treści przepisu art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji wynika, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia przez niego prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia [...] lat wysługi emerytalnej. Skoro zatem taka przesłanka w niniejszej sprawie zaistniała, a ponadto skarżący złożył wniosek o zwolnienie go ze służby, brak jest podstaw do stwierdzenia, że stanowiło ono objaw dyskryminacji z uwagi na wiek skarżącego.
Również zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej są tu chybione. Organ wnikliwie zanalizował sprawę, rozważając ją także pod kątem prezentowanym w pismach skarżącego. Skarżący został poinformowany m.in. o braku możliwości rozpatrzenia wniosku warunkowego o zwolnienie ze służby. Oczekiwanie na orzeczenie komisji lekarskiej nie stanowiło również podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego, tj. nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że brak było również podstaw do przedłużenia postępowania administracyjnego i oczekiwania na przedmiotowe orzeczenie, bowiem wydanie rozkazu personalnego z przekroczeniem zakreślonego przez ustawodawcę terminu wiązałoby się z narażeniem na zarzut bezczynności w sprawie. Organ zastosował najkorzystniejszy dla skarżącego wariant, umożliwiając skorzystanie skarżącemu z uprawnień, o których mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, co czyni bezpodstawnym zarzut naruszenia dyspozycji art. 130 § 4 kpa. Zdaniem Sądu, nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, bowiem zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie, w którym odniesiono się do wszystkich zarzutów odwołania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło