II SA/Sz 730/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-01-31
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zmiana sposobu użytkowania jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z warunkami zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo utrzymały w mocy decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Stwierdzono, że samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która nie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w tym z odmowną decyzją o warunkach zabudowy), nie może zostać zalegalizowana. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działkach nr [...] i [...] w K. Budynek, pierwotnie przeznaczony na magazyn owocowo-warzywny, został samowolnie zmieniony na budynek produkcji i magazynowania zapałek. Organy ustaliły, że zmiana ta nastąpiła w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia. Ponieważ Prezydent Miasta K. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji, organy uznały, że legalizacja zmiany sposobu użytkowania jest niemożliwa i nakazały przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn.zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 51 ust. 4 w związku z art. 71 ust. 3 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r., po rozpoznaniu odwołania R. R. i B. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.
z dnia [...] r., nr [...] wydanej w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek produkcji
i magazynowania zapałek użytkowych, położonego na działkach nr [...], [...]
i [...] w obrębie [...], przy ul. [...] i [...] w K., nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego – utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu
w K. (PINB), po zawiadomieniu przez Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w K. o braku dokumentacji technicznej obiektu produkcyjno-magazynowego zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] i [...] przy ul. [...] w K., przeprowadził w dniu [...] r. kontrolę tego obiektu, w oparciu o którą ustalił m.in., że w obiekcie prowadzona jest działalność usługowa polegająca na nanoszeniu potarki (podpałka grillowa) na arkusze opakowań klienta, naklejaniu etykiet reklamowych na rury papierowe tworząc opakowania na zapałki i kredki, magazynowaniu produktów i materiałów do ich wyrobu. Nadto ustalono, że w budynku znajdują się dwa pomieszczenia socjalne, pomieszczenia biurowe, w.c., pomieszczenie warsztatowe oraz produkcyjne, w którym umieszczono półautomat do nanoszenia masy łebkowej na gotowe patyki drewniane dostarczane przez zewnętrznego dostawcę. Według oświadczenia właścicieli, budynki przy ul. [...] zostały wybudowane
w latach 1990-1998. Podczas kontroli właściciele nie przedłożyli pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku.
Mając na uwadze powyższe, PINB w dniu [...] r. zawiadomił strony
o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego położonego w obr. [...] na działce nr [...], [...] przy ul. [...] i na działce nr [...] w obr. [...] przy u. [...] w K., na budynek produkcji zapałek użytkowych, reklamowych oraz galanterii zapałczanej – bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W oparciu o przedłożoną przez właścicieli nieruchomości umowę najmu z dnia
[...] r., decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości uwzględniającą prowadzoną w budynku działalność gospodarczą oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, gdzie zgłoszona została przez Przedsiębiorstwo [...] S.C. produkcja m.in. zapałek użytkowych, reklamowych oraz galanterii zapałczanej – organ powiatowy ustalił, że samowolna zmiana sposobu użytkowania bez wymaganego pozwolenia, dokonana została w [...] r., skutkiem czego na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, do rozpoznania niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane wg stanu na dzień 30 maja 2004 r.
Decyzją wydaną w dniu 2 [...] r. nr [...], w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wg stanu na dzień 30 maja 2004 r., PINB w K. nałożył na K. R., R. R., B. K., L. K. i B. S. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 czerwca 2012 r. ekspertyzy technicznej obiektu z uwzględnieniem m.in. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Z uwagi na wystąpienie w toku postępowania przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ powiatowy zawiesił postępowanie do czasu uzyskania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy.
W dniu [...] r. zobowiązani przedłożyli opracowaną w [...] r. ekspertyzę techniczno-budowlaną obiektu wraz z oceną techniczną wykonanych robót i opinią techniczno-budowlaną. Z jej treści wynika, że budynek wybudowany został w latach [...] jako magazyn owocowo-warzywny na bazie istniejących obiektów gospodarczych; po pożarze w roku [...] rozebrano poddasze użytkowe; w latach [...] w związku z koniecznością zabezpieczenia obiektu przed czynnikami atmosferycznymi oraz zamiarem zmiany sposobu użytkowania budynku wykonano prace remontowe, ponadto zaznaczono, że budynek jest zgodny z obowiązującymi przepisami, a dokonana zmiana sposobu użytkowania nie pogorszy i nie zmieni warunków użytkowania budynków na działkach sąsiednich oraz nie naruszy przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Następnie, wobec ustąpienia przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania, tj. odmowy ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. utrzymaną w mocy ostateczną decyzją SKO w K. z dnia [...] r., postanowieniem z dnia
[...] r. PINB w K. podjął z urzędu zawieszone postępowanie oraz zawiadomił strony postępowania w trybie art. 10 k.p.a. o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. W odpowiedzi R. R. i J. S. złożyli wniosek o ponowne zawieszenie postępowania oraz podjęcie procedury zmiany sposobu użytkowania obiektu przy ul. [...] (bez nr [...] z magazynowego na produkcyjno-magazynowy dla wytwarzania galanterii zapałczanej.
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ I instancji ustalił,
że samowolnie zmieniony sposób użytkowania obiektu jest niezgodny z warunkami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wobec czego decyzją z dnia 13 listopada 2017 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 oraz art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. odmówił zawieszenia postępowania i nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania spornego obiektu budowlanego, tj. przywrócenie użytkowania obiektu jako budynku gospodarczego.
Rozpoznając odwołanie R. R. i B. S. od
ww. decyzji, ZWINB w S. decyzją ostateczną z dnia [...] r.,
nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że niedopuszczalne jest zawarcie w jednym orzeczeniu administracyjnym dwóch rozstrzygnięć, dotyczących różnych stadiów postępowania, tj. odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego oraz nakazu przywrócenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Ponadto zaznaczył, że organ I instancji winien jednoznacznie ustalić, czy postępowanie dotyczy jednego obiektu budowlanego, czy dwóch odrębnych i w zależności od poczynionych ustaleń kontynuować je w dotychczasowym kształcie, ewentualnie rozdzielić na dwa odrębne.
Kierując się powyższymi wskazaniami, PINB w K. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił zawieszenia postępowania, natomiast decyzją wydaną w dniu [...] r., nr [...] w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. nakazał współwłaścicielom rzeczonego obiektu przywrócenie poprzedniego sposobu jego użytkowania.
W motywach wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że rozpatrywana zmiana sposobu użytkowania jest niezgodna z warunkami ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, co uniemożliwia przeprowadzenie procedury legalizacyjnej i obliguje do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Odnosząc się natomiast do zastrzeżenia organu II instancji dotyczącego ilości budynków będących przedmiotem postępowania, organ wyjaśnił, że dotyczy ono jednego obiektu budowlanego zlokalizowanego na kilku działkach.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. R. i B. S., wnosząc o zawieszenie decyzji do czasu rozpatrzenia przez Prezydenta Miasta K. ich zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego przy ul. [...] w K. i ponowne zbadanie sprawy
w kontekście obecnego stanu, wywiedli, że w świetle odnalezionych dokumentów Urzędu Gminy w B. świadczących o przekształceniu w [...] r. ówczesnej działki nr [...] na działalność usługową, produkcyjną, magazynową i rzemieślniczą uważają ten stan za aktualny. Zaznaczyli, że od momentu przekazania przez Gminę miejscowości J. do K. nie było żadnych późniejszych zmian po ustaleniach z [...] r. dotyczących tego terenu, a nowy plan zagospodarowania przestrzennego nie został jeszcze opracowany. Zdaniem skarżących, w świetle obecnego, niezmienionego stanu prawnego, wystarczające jest złożenie "zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego" przy ul. [...], pierwotnie wybudowanego jako magazyn. Takie też zgłoszenie, uwzględniające diametralnie inny stan użytkowania obiektu od tego, jaki był w [...] r., jest obecnie opracowywane, z zamiarem zgłoszenia go w najbliższym czasie w Urzędzie Miejskim w K..
Opisaną na wstępie decyzją, organ II instancji nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji
w mocy.
Na wstępie organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. nr 93, poz. 888 ze zm., Dz.U. z 2006 r.nr 193, poz. 1430) wprowadzonych tą ustawą nowych regulacji dotyczących sposobu załatwiania spraw samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (zawartych w dodanym art. 71a) nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; nakazując w takich przypadkach stosować przepisy dotychczasowe. Zatem w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. włącznie.
Odnosząc się do przedmiotu sprawy, ZWINB zaznaczył, że prowadzenie działalności polegającej na produkcji zapałek i opakowań do nich oraz ich magazynowaniu, zaadaptowaniu części przedmiotowego budynku gospodarczego na pomieszczenia biurowe, w.c., dwa pomieszczenia socjalne, pomieszczenie warsztatowe, zmienia warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne stanowiąc tym samym zmianę sposobu użytkowania spornego budynku zgodnie z dyspozycją art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie.
Natomiast ocena wykonania obowiązku nakazanego w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy nie polega tylko na uwzględnieniu przedłożenia przez zobowiązanego nakazanych dokumentów, lecz również na ich weryfikacji w kontekście sprawdzenia, czy wynika z nich konieczność nakazania wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Uwzględniając w niniejszej sprawie fakt wydania przez Kolegium decyzji ostatecznej z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, polegającej na zmianie sposobu użytkowania, organ stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest prawidłowa. W ocenie organu nie jest bowiem możliwe zalegalizowanie zmiany sposobu użytkowania rzeczonego obiektu, w przypadku, gdy właściwy organ uznał, że zmiana taka narusza obowiązujące przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przy czym organy nadzoru budowlanego obu instancji związane są decyzją wydaną w przedmiocie zgodności dokonanej samowolnie zmiany sposobu użytkowania z przepisami o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym.
Za bezzasadne organ uznał argumenty skarżących dotyczące planowanej przez nich kolejnej zmiany sposobu użytkowania budynku, wyjaśniając, że zaskarżona decyzja dotyczy dokonanej już samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek produkcji i magazynowania zapałek użytkowych, nie zaś planowanej kolejnej zmiany sposobu użytkowania. W świetle obowiązującego prawa, planowaną zmianę sposobu użytkowania należy zgłosić w trybie art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane do organu administracji architektoniczno-budowlanej jako organu właściwego. W sytuacji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia organ nadzoru budowlanego zobligowany będzie przeprowadzić nowe postępowanie legalizacyjne w trybie art. 71a obowiązującej ustawy Prawo budowlane.
Końcowo organ wyjaśnił, że złożone przez skarżących dokumenty nie wnoszą do sprawy istotnych, nowych okoliczności w przedmiocie obowiązku dostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego R. R. i B. S. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji z uwzględnieniem nowych dokumentów wskazujących na przekształcenie przez gminę Będzino rozpatrywanych terenów na działalność produkcyjno-magazynową.
Skarżący zarzucili, że organ odwoławczy nie odniósł się w sposób merytoryczny i prawny do zarzutów odwołania oraz złożonych dokumentów przedstawiających rozpoznawaną sprawę w innym aspekcie prawnym. W roku 1990 Urząd Gminy w B. przekształcił ówczesną działkę nr [...] w J. na działalność usługową, produkcyjną, magazynową i rzemieślniczą i od tego czasu, z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w statusie tego terenu i obiektu nie było żadnych zmian. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżących, wystarczające jest złożenie do Prezydenta miasta K. "zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego" przy ul. [...] wybudowanego pierwotnie jako magazyn. Dalej skarżący wskazali, że kontrole przeprowadzane przez różne służby nie wykazały przeciwwskazań do prowadzenia obecnej działalności produkcyjno-magazynowej dla tego obiektu i terenu. Przy czym podkreślili, że trwająca wiele lat sprawa aktualnie dotyczy pomieszczenia o powierzchni 100 m2, gdzie na 25 metrach prowadzona jest jedynie operacja impregnacji parafiną kupowanych patyków i nasączania ich końców masą zapałczaną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem wydanym w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o odrzuceniu skargi R. R. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi.
Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej J. S. oświadczył, że podtrzymuje skargę, powielając argumenty z jej pisemnego uzasadnienia, podnosząc dodatkowo, że pomieszczenie, w którym znajdują się maszyny, nie stanowi jego własności, linia produkcyjna została sprzedana i nikt działalności nie prowadzi, a umowa najmu została wypowiedziana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego.
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia według tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ZWINB) oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd doszedł do przekonania,
że rozstrzygnięcia te odpowiadają prawu, w szczególności, że postępowania zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, a organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Z ustaleń dokonanych przez organ oraz załączonych do skargi akt sprawy wynika, że na skutek zawiadomienia Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. o prowadzeniu w budynku produkcyjno-magazynowym, usytuowanym na działkach nr [...] i [...] w obrębie [...] przy ul. [...] i [...] w K. wyrobu i magazynowaniu zapałek, PINB przeprowadził w dniu [...] r. kontrolę ww. nieruchomości. Z ustaleń organu w czasie kontroli oraz przedłożonych dokumentów wynikało, że w budynku magazynu warzywno-owocowego (pozwolenie na budowę z dnia [...] r. wydane przez Naczelnika Gminy B.),co najmniej od dnia
[...] r. (umowa najmu nieruchomości zawarta przez E. i B. K. z B. S. i L. K. ), prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na produkcji zapałek.
W wyniku powyższych ustaleń w dniu [...] r. organ zawiadomił właścicieli i użytkowników nieruchomości przy ul. [...] [...] w K.
o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na produkcyjny.
Zgromadzony materiał dowodowy: umowa najmu z dnia [...] r., decyzja Wójta Gminy B. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości z [...] r., zaświadczenia Prezydenta Miasta K. o wpisie Przedsiębiorstwa [...] s.c., decyzja Naczelnika Gminy B. z dnia [...] r. w przedmiocie pozwolenia na budowę wskazują, że budynek, którego dotyczy postępowanie, został wybudowany w latach dziewięćdziesiątych ub. wieku z przeznaczeniem na magazyn owocowo-warzywny a zmiany sposobu użytkowania na działalność polegającą na produkcji i magazynowaniu zapałek dokonano w roku 2001. Przeznaczenia tego nie zmieniono po pożarze budynku w 2001 r.
Ze względu na ustalenia organu, które – w ocenie Sądu – nie budzi wątpliwości,
że do rozpoznania niniejszej sprawy mają zastosowanie- zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Przepisu art. 71a, ustawy o której mowa w art. 1, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.), przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r.
W myśl art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym
do 30 maja 2004 r., w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W toku postępowania organ, w celu dokonania oceny możliwości legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku, zobowiązał skarżących do przedłożenia m.in. decyzji o warunkach zabudowy. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku magazynowego na budynek produkcyjno-magazynowy na terenie nieruchomości objętej działkami nr [...], [...] i [...] przy ul. [...] w K..
Zasadnie zatem organy obu instancji stwierdziły, że nie jest możliwe zalegalizowanie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdy zmiana ta nie odpowiada obowiązującym dla tego terenu zasadom zagospodarowania terenu, albowiem na terenie tym obowiązuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna a funkcja objęta wnioskiem, czyli produkcja i magazynowanie zapałek, nie stanowi kontynuacji funkcji w obszarze analizowanym.
W świetle powołanych wyżej okoliczności, samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku magazynowego na działkach [...] i [...] nie budzi wątpliwości.
Sąd nie kwestionuje, że Spółka S. , właściciel działki nr [...] miała
w działalności statutowej określoną działalność produkcyjną. Nie oznacza to jednak,
że działalność ta mogła być prowadzona z pominięciem procedur przewidzianych
w prawie budowlanym. O ile taka działalność miała być prowadzona, to pozwolenie na użytkowanie budynku winno obejmować również działalność produkcyjną. Z akt sprawy nie wynika, że w budynku będącym przedmiotem postępowania formalnie mogła być prowadzona zarówno działalność magazynowa jak i produkcyjna.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na dokonanie przez skarżącą oraz uczestnika postępowania samowolną zmianę sposobu użytkowania budynku z funkcji magazynowej na produkcyjno-magazynową. Nie zmienia tego faktu udokumentowana sprzedaż przez skarżącą maszyn do produkcji zapałek, skoro zapałki w tym miejscu nadal są produkowane tyle, że przy użyciu innej, nie tak zmechanizowanej technologii, co przyznał na rozprawie pełnomocnik skarżącej, określając aktualną działalność jako usługową.
Zdaniem Sądu, nie sposób podzielić argumentacji strony skarżącej, że zmiana działalności produkcyjnej na – jak to określił jej pełnomocnik – usługową nie wiąże się z koniecznością legalizacji zmiany sposobu użytkowania. Skoro budynek był przewidziany do magazynowania owoców, to tylko taka działalność mogła być w nim prowadzona. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego z magazynowego na produkcyjny czy nawet usługowy, wiąże się z możliwością spowodowania niekorzystnych dla otoczenia skutków, w tym w sferze warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych czy użytkowych.
W rozpatrywanej sprawie zmiana sposobu użytkowania polegała na zaprzestaniu magazynowania w budynku owoców i rozpoczęciu działalności produkcyjnej.
Taka zmiana ze swej natury nie mogła być obojętna dla otoczenia i w konsekwencji wymagała zgody właściwego organu. Strona skarżąca takiej zgody nie uzyskała. Bezprawna zatem zmiana sposobu użytkowania, której ze względu na odmowną decyzję o warunkach zabudowy, nie można zalegalizować, skutkuje – tak jak w niniejszej sprawie – nakazaniem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
Podsumowując, skoro Sąd stwierdził w niniejszej sprawie, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca odpowiadają kryteriom legalności zaś zarzuty podniesione w skardze nie mogą wywrzeć zamierzonego skutku, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło