II SA/Sz 731/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-02-14
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego zgłoszenia, jeśli nie zachodzą przesłanki do legalizacji samowoli budowlanej z uwagi na brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego, który został wzniesiony bez wymaganego prawem zgłoszenia, stanowiąc samowolę budowlaną. Obowiązek ten wynika z przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności z art. 49b ust. 1, gdy nie zachodzą przesłanki do legalizacji samowoli, takie jak zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego (ogrodzenia) wybudowanego przez Z. W. bez wymaganego zgłoszenia. Skarżący zarzucał brak informacji o konieczności legalizacji, sprzeczne informacje z urzędów oraz toczące się postępowanie dotyczące własności nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że dla terenu, na którym znajduje się obiekt, wygasł miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w dniu wszczęcia postępowania nie było ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, co uniemożliwia legalizację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki o d d a l a skargę
Decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. W. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazującej Z. W. rozbiórkę w całości [...] o wysokości [...] m, znajdującego się na granicy działek nr [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...], wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Z. W. zaskarżając decyzję organu I instancji zarzucił, że nie został dokładnie poinformowany o konieczności legalizacji [...], a z urzędów otrzymywał sprzeczne ze sobą informacje. Ponadto dokumenty dotyczące własności jego nieruchomości zostały przerobione i w tej sprawie toczy się postępowanie w Sądzie Rejonowym. Skarżący podniósł też, że nie zna przepisów prawa budowlanego i poprosił o rozsądne wyjaśnienie sprawy gdyż decyzja o rozbiórce zniszczyłaby dorobek jego życia.
Organ II instancji odnosząc się do podniesionych zarzutów wyjaśnił, iż Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu wizji lokalnej
w dniu [...]r. stwierdził, że Z. W. wykonał na terenie działki nr [...] następujące obiekty: [...] o wymiarach [...] m x [...] oraz [...] pomiędzy działką nr [...] i [..] o wysokości [...] m. Inwestor nie przedstawił na wykonanie tych obiektów ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Z materiału dowodowego wynika, że [...] zostało wybudowane około [...] r. W toku dalszego postępowania Burmistrz Miasta i Gminy wydał dnia [...] r. zaświadczenie, z którego wynika, iż dla obszaru działek nr [...] i [...] w obrębie [...], miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] wygasł z mocy prawa w dniu [...] r. Gmina [...] nie posiada więc obowiązującego planu dla tych działek. Jednocześnie organ poinformował, że na dzień wszczęcia postępowania tj. [...]r. nie było ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
W dniu [...]r. do organu I instancji wpłynął wyrok z dnia [...] r. wydany przez Sąd Rejonowy, nakazujący pozwanemu Z. W. likwidację [...] oraz [....] wzniesionego na granicy działek nr [...] i [...] w obrębie [...] gm. [...] w terminie [...] dni od uprawomocnienia się wyroku oraz postanowienie z dnia [..]r. w sprawie egzekucji prawomocnego wyroku. Na podstawie tych ustaleń Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu II instancji argumenty odwołującego się nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ w myśl art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-30, które określają jakich obiektów budowa i wykonanie jakich robót budowlanych wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa [...] od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej [...] m. Wybudowanie takiego obiektu bez zgłoszenia zamiaru jego budowy stanowi samowolę budowlaną
i w tym wypadku organ jest zobowiązany orzec rozbiórkę obiektu. Rozbiórki nie orzeka się przypadku, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 49b ust 2, a więc m.in., gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić zgodności przedmiotowego obiektu
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z uwagi na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania jak również brak ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stosuje się art. 49 b ust 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym organ ma obowiązek wydać decyzję o rozbiórce obiektu, a przepisy prawa budowlanego nie dają możliwości uznaniowego stosowania przepisów. Poza tym nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie złożył Z. W. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący oświadczył, że posiada odpowiednie dokumenty dotyczące jego własności działki nr [...], aczkolwiek istnieją wątpliwości, co do treści zapisów w księgach wieczystych odnośnie działek nr [...] i [...]. Poza tym skarżący zarzucił organom administracji brak rzetelności w działaniu i nie informowanie o przebiegu sprawy. Ponadto stwierdził, że osiedla mieszkaniowe ogradza się dla bezpieczeństwa a jemu nakazuje się rozebrać [...] nieruchomości będącej jego własnością.
Treść skargi została uzupełniona pismami procesowymi z [...] i [...] r. w których skarżący przedstawił dodatkową argumentację podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sąd administracyjny w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów procedury administracyjnej. Kontrola zaskarżonej decyzji dała podstawę do stwierdzenia, że odpowiada ona prawu i skarga nie jest zasadna.
Prawidłowo dokonane w toku postępowania administracyjnego ustalenia (m.in. oględziny nieruchomości) pozwoliły stwierdzić, że Z. W. dopuścił się samowoli budowlanej wznosząc różne obiekty, w tym [...] o wysokości[...]m na granicy działek [...] i [...], którego wybudowanie wymagało uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Orzekając rozbiórkę przedmiotowego [...] organy nadzoru budowlanego zapoznały się z treścią wyroku z dnia [...]r. Sądu Rejonowego, na mocy którego zobowiązano Z. W. do likwidacji [...] wzniesionego na granicy z działką [...]. Pomimo uprawomocnienia się wyrok ten nie został wykonany.
Nakazując na podstawie art. 49b ust. 1 i art. 52 Prawa budowlanego rozbiórkę [...] organy nadzoru budowlanego trafnie stwierdziły, że nie jest możliwa procedura legalizacyjna dokonanej samowoli, ponieważ dla obszaru działek nr [...] i [...] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc z dniem [...]r., a w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego nie było ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Postawienie przez skarżącego ogrodzenia bez wymaganego prawem zgłoszenia stanowiło więc samowolę budowlaną dającą organom nadzoru budowlanego podstawę do orzeczenia rozbiórki tego obiektu. Należy podkreślić, że o konieczności dokonania rozbiórki decyduje przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego.
Z uwagi na przedmiot sprawy nie mogły być uwzględnione zarzuty podnoszone przez skarżącego dotyczące przebiegu granic poszczególnych działek. Ewentualna korekta granic działek, jak również uzgodnienie treści księgi wieczystej
z rzeczywistym stanem prawnym, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez organy nadzoru budowlanego w rozpoznawanej sprawie dotyczącej samowoli budowlanej.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło