II SA/Sz 732/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, , , po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na pismo Polskiego Związku Działkowców z dnia [...] w przedmiocie zwrotu nagród wypłaconych działaczom i członkom Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. J.K. pismem z dnia [...] r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na, jak określiła "decyzję (uchwałę)" Okręgowego Związku Polskiego Związku Działkowców z dnia [...] r. w sprawie zwrotu nagród wypłaconych działaczom i członkom Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. [...]. W odpowiedzi na skargę Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd wyjaśnił, że nie było żadnej podstawy do kwestionowania wysokości udzielonych nagród i wypłaconych świadczeń, a odpowiedź z dnia [...] r. skierowana do zainteresowanej nie ma charakteru uchwały, lecz jest pismem wyjaśniającym zgłoszone przez nią wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został określony przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, Nr 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W związku z powyższym zakresem kognicji, sąd administracyjny zobligowany jest przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi do oceny jej dopuszczalności, niezbędne jest bowiem ustalenie czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Podstawowym kryterium wyznaczającym zakres sądowej kontroli jest czynność (sprawa) z zakresu administracji publicznej. Z treści skargi wynika, że J.K. jej przedmiotem uczyniła akt Polskiego Związku Działkowców Zarządu Okręgowego będący, jak sama przyznała pismem, które jednakże zakwalifikowała jako: "decyzję (uchwałę"), gdyż taki akt – w jej przekonaniu- powinien był wydać adresat wniosku, skoro w piśmie tym zawarł władcze rozstrzygnięcie. Stwierdzić jednak trzeba, że niezależnie od charakteru przedmiotowego pisma z dnia [...] r. , nie ma podstaw do przyjęcia, że przedmiotem skargi jest sprawa z zakresu administracji publicznej, sprawa ta bowiem nie należy do wskazanych wyżej spraw, które swoją kognicją obejmuje sądownictwo administracyjne. Jak stanowi to art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych ( Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419), "Polski Związek Działkowców, zwany dalej "PZD", jest ogólnopolską, samodzielną i samorządną organizacją społeczną powołaną do reprezentowania i obrony praw i interesów swych członków wynikających z użytkowania działek w rodzinnych ogrodach działkowych". Nie jest to zatem organ administracji publicznej (rządowej lub samorządowej), a do jego zadań, określonych w art. 26 ust. 1 cyt. ustawy nie należy załatwianie indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej . Z art. 29 ust. 1 ustawy wynika natomiast, że PZD działa na podstawie ustawy oraz statutu, który określa między innymi zasady postępowania wewnątrzorganizacyjnego. Zarówno z ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych jak i ze statutu Polskiego Związku Działkowców nie wynika, aby sprawy wewnątrzorganizacyjne, poddane były kontroli sądu administracyjnego. Wprawdzie art. 32 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w pewnym, ściśle określonym w nim zakresie, poddaje pewien wycinek tego postępowania kontroli sądowej stanowiąc: "W sprawach nabycia lub utraty członkowstwa w PZD oraz nabycia lub utraty użytkowania działki w rodzinnym ogrodzie działkowym zainteresowany może – po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego - dochodzić swoich praw na drodze sądowej" , jednakże przepis ten, kieruje do postępowania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym, skoro art. 177 Konstytucji RP stanowi, że "Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów." Z tych względów brak jest podstaw do przyjęcia, że działania zaskarżonego organu to jest Zarządu Okręgowego, jako jednostki organizacyjnej Polskiego Związku Działkowców są działaniami podejmowanymi w ramach administracji publicznej. W rezultacie, sprawa będąca przedmiotem skargi, jako nie będąca sprawą z zakresu administracji publicznej nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Dlatego należało odrzucić skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.