II SA/Sz 733/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego oddala skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c w związku z art. 76 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 § 1 K.p.a. orzekł wobec T. G. o zwrocie nienależnie pobranego stypendium stażowego za okres od [...] r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] r. została wydana decyzja o pozbawieniu T. G. statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium stażowego od dnia [...] r., albowiem od dnia [...] r. decyzją ZUS przyznano stronie rentę z tytułu niezdolności do pracy. W związku z tym, stypendium stażowe za podany okres jest nienależnie pobranym świadczeniem pieniężnym, które podlega zwrotowi w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji w trybie egzekucji administracyjnej. T.G. odwołała się od powyższej decyzji, podając, że od [...] r. odbywała staż w ZHP , za który otrzymała stypendium. Ostatnia transze stypendium stażowego otrzymała w połowie [...] r. Natomiast w dniu [...] r. złożyła wniosek do ZUS-u o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzję o przyznaniu jej renty otrzymała w dniu [...]r., a wyrównanie renty wpłynęło w dniu [...] r. Od pobrania ostatniej transzy stypendium, tj. od dnia [...] r. nie miała żadnego innego źródła dochodu. Fizycznie pozostawała bez jakiegokolwiek dochodu. Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania strony, na podstawieart.138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 76 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu treści decyzji organu I instancji i odwołania od tej decyzji, organ II instancji wskazał, że T. G. zarejestrowała się w Urzędzie Pracy w dniu [...] r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od dnia [...] r. odbywała staż w ZHP . Za ww. okres strona pobierała stypendium stażowe w wysokości [...] zł miesięcznie. W związku z zakończeniem stażu T.G. utraciła prawo do stypendium z dniem [...] r., co wynika z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. W dniu [...] r. strona dostarczyła do organu I instancji decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. o przyznaniu renty z tytuły częściowej niezdolności do pracy od dnia [...] r. W konsekwencji powyższego organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] r. o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium stażowego od dnia [...] r. oraz decyzję z dnia [...] r. o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] r. o utracie prawa do stypendium z dniem [...] r. ze względu na jej bezprzedmiotowość. Od powyższych decyzji strona się nie odwołała. Następnie organ I instancji orzekł o zwrocie nienależnie pobranego stypendium stażowego na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ odwoławczy stwierdził dalej, iż strona została pouczona o prawach i obowiązkach osób bezrobotnych rejestrujących się w PUP, w tym również o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ww. ustawie, tj. z dniem otrzymania renty z tytułu niezdolności do pracy strona przestała spełniać przesłanki definicji osoby bezrobotnej. Nadto z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. wynika, iż strona otrzymała rentę bez pomniejszenia przyznanego świadczenia za okres wypłaconego z Funduszu Pracy stypendium na zasadach określonych w art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zatem wypłacone stronie stypendium od [...] r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi w ww. przepisu ustawy, o czym zasadnie orzekł organ I instancji. T. G. zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . W skardze strona podniosła, że jej odwołanie zostało potraktowane powierzchownie, a decyzja zawiera istotne błędy, ponieważ wskazuje, iż staż trwał od dnia [...] r., a staż trwał faktycznie od [...] r. Ponadto nie została pouczona o obowiązku zwrotu pobranego świadczenia, co odbiera jako lekceważenie przez pracownika urzędu swoich obowiązków i osób bezrobotnych. Skarżąca zwróciła uwagę, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych ze znacznym opóźnieniem wydał decyzję o przyznaniu jej renty, co spowodowało pozostawienie jej bez środków do życia i przyczyniło się do zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji. W tym okresie była zmuszona pożyczać pieniądze na życie i leczenie, które mogła dopiero oddać z wyrównania renty otrzymanego od ZUS-u w dniu [...] r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy przy jej wydawaniu organ naruszył prawo materialne lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Zgodnie z tym przepisem, sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ewentualnie, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd administracyjny nie opiera kontroli zaskarżonego aktu o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Stosownie do art. 76 ust. 1 ww. ustawy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei z ust. 2 pkt 3 tego przepisu wynika, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się, między innymi, zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78. Ustalony przez organ stan faktyczny w sprawie nie wzbudza żadnych wątpliwości. Z dokumentów akt administracyjnych wynika, że skarżąca od dnia [...] r. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z dniem [...] r. została skierowana do odbywania stażu i przyznane zostało jej na tę okoliczność stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie. Staż ten skarżąca wykonywała do dnia [...] r. Z indywidualnej karty wypłaty zasiłków wynika, że skarżąca za okres od [...] r. pobrała kwotę [...] zł tytułem stypendium stażowego. W trakcie odbywania stażu Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. przyznał skarżącej rentę z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] r. W decyzji tej przyznano stronie należność w kwocie [...] zł tytułem wyrównania za okres od [...] r. po potrąceniu stosownych składek. Kwota ta nie została pomniejszona przez organ rentowy na zasadach określonych w art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy o ww. pobraną kwotę stypendium w wysokości [...] zł. Z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że osoba, która za ten sam okres otrzymała świadczenie z Funduszu Pracy oraz z systemu zaopatrzenia społecznego zobowiązana jest do zwrotu świadczenia otrzymanego z Funduszu Pracy. Przepisy te zawierają w tym zakresie dwie drogi zwrotu kwoty otrzymanej z Funduszu Pracy. Pierwsza z nich sprowadza się do tego, że organ przyznający świadczenie z ubezpieczenia społecznego dokonuje potracenia z wypłacanego świadczenia kwoty przyznanego świadczenia z Funduszu Pracy (art. 78). Druga droga sprowadza się do uznania kwoty wypłaconego świadczenia z Funduszu Pracy za świadczenie nienależnie pobrane w przypadku, kiedy organ ubezpieczenia społecznego nie dokona potrącenia wypłaconego świadczenia z Funduszu Pracy (art. 76 ust. 1). Istota powyższego rozwiązania, znajdującego się w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, sprowadza się do tego, aby za ten sam okres osoba nie otrzymywała dwóch świadczeń, od organu rentowego i jednocześnie z Funduszu Pracy. W treści wskazanego przepisu art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawodowca jednoznacznie zdefiniował pojęcie "świadczenia nienależnie pobranego" wskazując, że jest to świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres, za który dana osoba nabyła, a więc przyznano jej uprawnienie (prawo) do otrzymywania emerytury, świadczenia przedemerytalnego lub renty z tytułu niezdolności do pracy (i inne). W żaden sposób ustawodawca nie uzależnił obowiązku zwrotu otrzymanego świadczenia z Funduszu Pracy od fizycznej wypłaty kwoty przyznanej z tytułu emerytury, bądź renty, czy innego świadczenia od organu rentowego. Analiza zebranego materiału w sprawie doprowadziła Sąd do uznania, że organy administracji prawidłowo zastosowały w sprawie przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Udokumentowany i niekwestionowany przez stronę fakt poboru z tytułu stypendium stażowego kwoty [...] zł za okres od [...] r. miał miejsce w okresie gdy skarżąca nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc świadczenie o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy. Późniejsza wypłata całego należnego świadczenia od organu rentowego, naliczonego od dnia [...] r., nie ma wpływu na fakt posiadania przez skarżącą w tym samym okresie prawa do dwóch świadczeń tj. z Funduszu Pracy i z tytułu renty, z tym, że fizycznie wypłaconych w różnych datach. Sytuacja braku dochodu w gospodarstwie skarżącej w okresie [...] r. wobec opóźnienia w wypłacie świadczenia z tytułu renty za ten okres nie może być, w świetle ww. przepisów prawa, podstawą do uznania otrzymanego wcześniej stypendium za należne. Stąd też zarzut skarżącej w tej kwestii jest niezasadny. Sąd nie mógł również uwzględnić zarzutu strony odnośnie braku pouczenia jej przez organ I instancji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, albowiem z akt administracyjnych wynika że w dniu [...] r. skarżąca została pouczona o prawach i obowiązkach w związku z rejestracją jako osoba bezrobotna, a pkt 17 karty pouczenia (oświadczenie bezrobotnego), podpisanej przez stronę, zawiera informacje o tym właśnie obowiązku. Nietrafny jest również zarzut skarżącej odnośnie istotnego błędu w zaskarżonej decyzji w postaci nieprawidłowo podanej daty zakończenia stażu. Jest to bowiem oczywista omyłka pisarska, bez wpływu rozstrzygnięcie sprawy, a ponadto sprostowana postanowieniem organu II instancji z dnia [...] r. Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ja poprzedzająca organu I instancji odpowiadają prawu. W tej sytuacji skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.