II SA/Sz 735/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2007r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Po rozpatrzeniu wniosku E.K. z dnia 26 kwietnia 2007 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta D., na podstawie art. 37 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), decyzją z dnia (...(, przyznał E.K. zasiłek stały w wysokości A od dnia 1 kwietnia 2007 r. do 30 kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść przepisów wskazanych w podstawie prawnej decyzji organ wskazał, że wysokość zasiłku ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie, nie więcej jednak niż 351 zł i nie mniej niż 30 zł. Od decyzji tej E.K. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w którym stwierdziła, że organ I instancji błędnie odczytał i zinterpretował jej orzeczenie o niepełnosprawności, którą datuje się od 14 stycznia 2005 r., w związku z czym nie naliczył zaległego zasiłku stałego za luty i marzec. Odwołująca podniosła, że organ wadliwie wyliczył również wysokość zasiłku stałego uwzględniając przy obliczaniu dochodu zasiłek okresowy, który jako świadczenie jednorazowe nie może być kwalifikowany do dochodu. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, decyzją z (...(, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając treść dokonanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Zasiłek okresowy, jak sama nazwa wskazuje, nie jest świadczeniem jednorazowym. W sytuacji, gdy E.K. otrzymywała zasiłek okresowy od stycznia do marca 2007 r. w kwocie B, a obecnie w kwietniu i maju 2007 r. po (...(, nie można mówić o jednorazowym świadczeniu, które nie należałoby wliczać do dochodu. Kolegium przyznało, iż przyznana kwota zasiłku nie zabezpieczy w pełni potrzeb odwołującej, jednak pomoc nie zawsze może być przyznana w oczekiwanej wysokości, gdyż nie pozwalają na to ograniczone środki finansowe Ośrodka. Jednocześnie zwróciło uwagę, że pomoc pieniężna nie może stanowić pokrycia wszystkich wydatków, a ma jedynie na celu wspomóc w przezwyciężeniu trudnej sytuacji bytowej. Strona, w trakcie roku, otrzymywała pomoc w postaci zasiłków celowych i zasiłku okresowego. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Kolegium E.K. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o prawidłowe wyliczenie zasiłku stałego, o zwrot niewypłaconych kwot zasiłku stałego za luty i marzec 2007 r. oraz naliczenie odsetek za zwłokę od lutego 2007 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolą działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ramach tej kontroli sąd bada, m.in., zgodność z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych. W przypadku uwzględnienia skargi, w zależności od stwierdzonego stopnia naruszenia prawa, sąd uchyla zaskarżoną decyzję albo stwierdza jej nieważność. W przeciwnym wypadku skargę oddala. Sąd nie posiada natomiast kompetencji do podejmowania, w zastępstwie organów administracji publicznej, rozstrzygnięć przyznających, bądź odmawiających przyznania jakichkolwiek uprawnień, świadczeń lub odsetek. Z tych też względów sformułowane w skardze wnioski o wyliczenie należnego zasiłku i naliczenie odsetek, nawet teoretycznie nie mogły być uwzględnione. Tym niemniej, sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), działając z urzędu dokonał w pełnym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej, w tym zasiłku stałego, określone zostały, m.in., w art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W myśl art. 106 ust. 3 tej ustawy, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Bezsporne jest, że decyzja organu I instancji z dnia (...( przyznająca E.K. zasiłek stały od 1 kwietnia 2007 r. została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 25 kwietnia 2007 r. Do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia (...( uchylające własne orzeczenie z dnia (...(. Orzeczeniem z dnia (...( uznano, że E.K. należy zaliczyć do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, datując ustalony stopień niepełnosprawności od 14 stycznia 2005 r. Norma zawarta w art. 106 ust. 3 w zw. z art. 37 ustawy o pomocy społecznej warunkuje przyznanie zasiłku stałego "od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją". Skarżąca uzyskała status osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym dopiero mocą orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia (...( i stosowny wniosek wraz z opisanym orzeczeniem złożyła w kwietniu 2007 r. W związku z tym ustalając datę początkową prawa do zasiłku stałego od 1 kwietnia 2007 r. organy postąpiły zgodnie z obowiązującymi je przepisami prawa. Stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), zasiłek stały ustala się w wysokości 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej zawierającym definicje kryterium dochodowego, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje, 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny". Przy czym, według art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3, nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). W świetle przedstawionych wyżej regulacji ustawowych, za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skarżącej dotyczący nieprawidłowego, w jej ocenie, zaliczenia do dochodu pobieranego zasiłku okresowego, który niewątpliwie nie jest świadczeniem jednorazowym lecz okresowym. Z danych zgłoszonych przez stronę i zamieszczonych w wywiadzie środowiskowym wynika, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego, tj. w marcu 2007 r. na dochód 4 osobowej rodziny E.K. składały się: zaliczka alimentacyjna C oraz zasiłek okresowy B. Łącznie dochód ten wyniósł D, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę E, nieprzekraczającą kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Skoro wysokość zasiłku stałego w przypadku osoby w rodzinie, stanowić ma różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie, to prawidłowo organy ustaliły, że zasiłek stały przysługujący skarżącej od kwietniu 2007 r. winien wynosić A (351 zł – E). Reasumując, Sąd stwierdził, że podejmując kwestionowane w sprawie decyzje ustalające E.K. prawo do zasiłku stałego oraz jego wysokość organy działały w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny, prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa, które, co należy podkreślić, mają w tym zakresie charakter bezwzględnie obowiązujący. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzkie Sąd Administracyjny w S., uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzekł jak w sentencji.