II SA/Sz 736/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-08-10
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ze względu na swoją sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja majątkowa jest ciężka, nie posiada środków do życia lub są one minimalne, co uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
A. P., osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o skierowaniu na badania lekarskie. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody rodziny, zobowiązania alimentacyjne oraz kredyty do spłaty. Przedłożył dokumenty potwierdzające swoją sytuację finansową i rodzinną.Rozstrzygnięcie
Przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
A. P. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, złożył na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podał, że aktualnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i pozostaje na utrzymaniu żony. Dodatkowo ma do spłaty zaległe alimenty, które spłaca w kwocie po [...]zł, a pozostało jeszcze do spłaty ok. [...]zł.
Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny stanowi kwota [...]zł i jest to pensja żony z tytułu pracy.
W wykonaniu zobowiązania referendarza sądowego wzywającego do przedłożenia dokumentów potwierdzających aktualną sytuację materialną skarżącego i jego żony, A. P. oświadczył, że jego rodzina zamieszkuje wspólnie z teściową U. M., z którą razem opłaca rachunki za mieszkanie, gaz, prąd oraz centralne ogrzewanie. Pozostałe rachunki wystawiane na żonę są opłacane przez rodzinę skarżącego oddzielnie. Skarżący załączył wyciąg z karty kredytowej z saldem końcowym na kwotę [...]zł, zestawienie wyliczenia pensji żony na kwotę [...]zł, oraz na kwotę [...]zł razem z premią urlopową, harmonogram spłat rat kredytu zaciągniętego w [...]r. na okres 4 lat z miesięczną ratą do spłaty w wysokości [...]zł, oraz kredytu zawartego we [...]r. na okres 4 lat z miesięczną ratą do spłaty w kwocie [....]zł, harmonogram opłat abonamentowych Cyfrowego Polsatu w kwocie [...]zł, blankiety faktur za prąd z terminem płatności do 17.09.2012 r. w kwocie [...]zł oraz z terminem płatności do 15.11.2012 r. w kwocie [...]zł, blankiet faktury wystawionej przez Polską Telefonię Cyfrową na kwotę [...]zł oraz [...]zł, wyliczenie miesięcznych opłat za mieszkanie na kwotę [...]zł, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy podające, że A. P. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, decyzję ZUS w sprawie rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na raty w wysokości [...]zł, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, dowód wpłaty raty alimentów wysokości [...]zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd (referendarz sądowy) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]. Zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, nie ma prawa do zasiłku. Małżeństwo dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości [...]zł, jest to pensja żony. Łączne koszty utrzymania mieszkania to kwota rzędu [...]zł ( TV [...]zł ). Z kosztów tych opłaty za prąd, gaz, czynsz ponoszone są wspólnie z teściową. Dodatkowo rodzina skarżącego spłaca kredyty w łącznej wysokości [...]zł, a skarżący raty alimentów kwocie po [...]zł miesięcznie.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, uznać należy, że Jego wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest On w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło