II SA/Sz 738/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-10-11
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Maria Mysiak, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej może być nałożona na nieruchomość, która posiada wewnętrzny system odprowadzania wód opadowych i roztopowych, nawet jeśli nie jest ona podłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji deszczowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej powstaje, gdy nieruchomość o powierzchni powyżej 3500 m2 jest zabudowana obiektami trwale związanymi z gruntem, które wyłączają ponad 70% powierzchni z biologicznie czynnej, a nieruchomość ta znajduje się na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Posiadanie wewnętrznego systemu odprowadzania wód nie zwalnia z opłaty, jeśli nie współdziała on z zewnętrznym systemem kanalizacji przewidzianym na danym obszarze do odbioru wód opadowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy K. ustalającej opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Skarżący D. J. zakwestionował tę decyzję, twierdząc, że jego nieruchomość jest wyposażona w system kanalizacji i urządzenia do retencjonowania wody, a także podnosząc zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organu za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 272 ust. 8 i 22 oraz art. 273 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), nie uznał reklamacji złożonej w dniu 24 kwietnia 2018 r. przez D. J. od informacji w sprawie ustalenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...] oraz określił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla ww. działki o powierzchni [...] m2 za okres od [...] r. - [...] r. w wys. [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił definicję "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", o której mowa w art. 272 ust. 8 ustawy Prawo wodne. Zdaniem organu, definiując to pojęcie należy kierować się jego słownikowym znaczeniem. Zgodnie z tym znaczeniem "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej", którym posługuje się Prawo wodne, należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej, jak i ogólnospławnej. Obszar, na którym znajduje się nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], obręb W., nie jest podłączony do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody. Zgodnie ze wskazanym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] r., znak [...], odbiornikiem wód opadowych i roztopowych była ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Wnoszenie również opłaty za korzystanie ze środowiska nie stanowi podstawy do zwolnienia z opłaty za zmniejszenie retencyjności. Opłata środowiskowa została wniesiona za rok 2017
i dotyczy okresu, gdy wody opadowe i roztopowe były zdefiniowane jako ścieki i ich dotyczyła opłata za korzystanie ze środowiska. Zgodnie z art. 16 pkt 61, 62 i 69 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, wody opadowe i roztopowe zostały wyłączone z definicji ścieków od 1 stycznia 2018 r. Także wniesiona opłata za gospodarcze korzystanie ze środowiska nie jest tożsama z opłatą za zmniejszenie naturalnej retencyjności terenu i nie zwalnia z wniesienia opłaty.
D. J. zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez:
a) przyjęcie, że działka nr [...], obręb W., jest obszarem nieujętym w system kanalizacji, podczas gdy z prawidłowo zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest wyposażona w kratki ściekowe i studzienki kanalizacyjne wraz z podziemnym systemem kanalizacyjnym podłączonym do zewnętrznego rowu melioracyjnego należącego do Gminy K., co kwalifikuje ją jako nieruchomość objętą systemem kanalizacji tak otwartej, jak i zamkniętej,
b) brak ustalenia powierzchni biologicznej czynnej i błędne przyjęcie,
iż równoznaczne jest to z powierzchnią całej nieruchomości podczas gdy na nieruchomości posadowiony jest budynek o powierzchni [...] m2;
c) błędne przyjęcie, że brak podłączenia wybudowanej wewnętrznej instalacji do retencjonowania wody znajdującej się na działce [...], kwalifikuje przedmiotową nieruchomość jako nieujętą w system kanalizacji otwartej;
d) błędne przyjęcie, że zajęta powierzchnia czynna biologicznie stanowi ponad 70% powierzchni działki [...] podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości posadowiony jest budynek o pow. [...] m2, co stanowi ok. [...]% powierzchni przedmiotowej nieruchomości, tym samym brak jest spełnienia ww. przesłanki;
e) błędne przyjęcie, że zajęta powierzchnia czynna biologicznie na działce [...], to również trawnik o powierzchni [...] m2 stanowiący ok. [...]% powierzchni przedmiotowej nieruchomości, gdzie nie może być mowy o braku możliwości retencji wody;
2) art. 11 i art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych polegające na niewskazaniu dlaczego opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej została określona dla całej powierzchni nieruchomości bez uwzględnienia terenu zielonego i budynku oraz na jakiej podstawie organ ustalił,
że przedmiotowa nieruchomość jest nieujętą w system kanalizacji;
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. w zw. art. 272 ust. 8 ustawy - Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię polegającą na:
a) przyjęciu, że poprzez nieruchomość rozumie się nieruchomości, dla której urządzono księgę wieczystą, podczas gdy w tej sprawie jedną nieruchomość stanowią działki należące do jednego właściciela sąsiadujące ze sobą, które wspólnie wykorzystywane są pod taką samą funkcję drogową, połączone są jednym system utwardzenia placu, wspólną instalacją wodnokanalizacyjną, instalacją elektryczną, kanalizacją deszczową i monitoringu i to niezależnie od tego, że dla każdej z tych działek jest urządzona inna księga wieczysta;
b) zakwalifikowaniu placów i dróg, jakie znajdują się na działce [...] jako obiektów budowlanych podczas gdy drogi wchodzą w zakres definicji obiektów liniowych o jakich mowa w art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a place zalicza się do urządzeń budowlanych zgodnie z art. 3 pkt 9 ww. ustawy;
c) błędnej wykładni pojęcia zajętej powierzchni biologicznej czynnej
w szczególności zaliczenie do zakresu tego pojęcia dróg, placów i trawnika i tym samym niewłaściwe wyliczenie opłaty za zmniejszenie retencji;
2) § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody.
Mając na uwadze treść przedstawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie, na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w kwestionowanej decyzji i ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi.
W piśmie procesowym z dnia 14 września 2018 r. skarżący podniósł,
że niezrozumiałym jest zawężanie definicji systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej jedynie do systemu kanalizacji deszczowej. Ustawodawca w przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne nie posługuje się pojęciem systemu kanalizacji deszczowej, stąd też nieuprawnionym jest dokonywanie wykładni zawężającej. Skarżący stwierdził, że działka nr [...] jest nieruchomością objętą systemem kanalizacji typu otwartego, jak i zamkniętego. Przedmiotowa nieruchomość jest wyposażona w system kanalizacji do retencjonowania wody. Zgodnie z przedłożonym pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] r., odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), której właścicielem jest Gmina K.. Działka posiada kratki ściekowe, jak i studzienki kanalizacyjne wraz z wbudowanym pod powierzchnią systemem kanalizacyjnym. Natomiast teren na przedmiotowej działce jest ukształtowany pod kątem tak, że woda spływa do ww. urządzeń i nie zalega na działce. Wody opadowe są odprowadzane poprzez wewnętrzny podziemny system kanalizacyjny do wspomnianego rowu melioracyjnego. Organ nie odniósł się do kwestii posiadania przez skarżącego podpowierzchniowego systemu kanalizacyjnego w całości koncertując się jedynie na rowie melioracyjnym.
Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że przesłanką do objęcia opłatą za zmniejszenie retencji jest nie tylko wykonanie na nieruchomości obiektów budowlanych lecz również wykonanie jakiegokolwiek innego przedsięwzięcia budowlanego, które doprowadzi do zmniejszenia naturalnej retencji gruntu. W ocenie skarżącego, organ po raz kolejny dokonuje nieuprawnionej wykładani rozszerzającej przepisu art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Przepis ten odnosi się do robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, a nie do jakiegokolwiek przedsięwzięcia budowlanego. Jeżeli rzeczywiście należałoby przyznać racje organowi to w zasadzie w przeważającej części każdy posadowiony obiekt budowlany byłby obiektem budowlanym. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Przedmiotowa definicja swym zakresem nie obejmuje dróg i placów.
Skarżący podtrzymał pogląd, że w kontekście art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego za jedną nieruchomość gruntową należy rozumieć działki gruntu wzajemnie ze sobą sąsiadujące faktycznie, funkcjonalnie i gospodarczo ze sobą powiązane. Przyjęcie, że jedna księga wieczysta = jedna nieruchomość powoduje nadmierne obciążanie obywatela i jest sprzeczne z logiką. Księgi wieczyste są i były często tworzone w sposób sztuczny. Nie można, zdaniem skarżącego, nałożyć opłatę za zmniejszenie retencji w oderwaniu od rzeczywistego wzajemnego powiązania sąsiadujących działek.
Skarżący wskazał, że jakkolwiek jest przekonany co do słuszności wywiedzionej argumentacji, to jednak jest świadomy, że zasady opłat za zmniejszenie retencji wody mogą budzić wątpliwości interpretacyjne. Skarżący nie może jednak ponosić negatywnych konsekwencji nieprecyzyjnej regulacji prawnej. W stosunku do opłat wynikających z ustawy Prawo wodne należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się bowiem świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., sygn. akt: K 24/08,). Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] r., sygn. akt: SK [...],). Ponadto, opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa. Klasyfikację tę potwierdza dyspozycja art. 300 Prawa wodnego, która z woli ustawodawcy nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach.
Na gruncie prawa podatkowego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt: SK 18/09) wskazywał natomiast, że organy administracji publicznej powinny - zgodnie z zasadą in dubio pro tributario - rozstrzygać wątpliwości interpretacyjne na korzyść podatnika.
Na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i argumentację w niej zawartą. Nie potrafił jednak wskazać miejsca usytuowania [...] m2 trawnika na działce nr [...] na okazanej mu fotografii nieruchomości z akt postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepis obowiązującej od 1 stycznia 2008 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, dalej określanej też jako "ustawa". Ustawą tą wprowadzono m.in. nowe regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi.
Korzystanie z usług wodnych wiąże się z obowiązkiem uiszczania opłat i stanowi jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.
Zgodnie z obowiązującą obecnie treścią art. 34 pkt 4 Prawa wodnego, jako szczególne korzystanie z wód kwalifikowane jest wykonywanie na nieruchomości
o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych
z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Stosownie do postanowień art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami skutkującymi obowiązkiem poniesienia przedmiotowej opłaty są:
- odpowiednia powierzchnia i lokalizacja nieruchomości,
- wykonywanie określonych czynności na terenie nieruchomości,
- wyłączenie oznaczonej powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, skutkującej zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej.
W skardze zakwestionowano w istocie wystąpienie każdej z wymienionych przesłanek.
Odnosząc się do pojęcia nieruchomości, do której odwołuje się analizowany
art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, Sąd uznał, że stanowisko organu zaprezentowane
w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.
W myśl art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1963 r. Kodeks cywilny (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1025), nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Według art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2017 r. poz. 1007), dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Dotyczy to także nieruchomości lokalowych oraz nieruchomości, w których nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione. Pojęcie nieruchomości w odniesieniu do kilku sąsiadujących ze sobą działek gruntu było przedmiotem rozważań m.in. Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III CZP 8/13 stwierdził, że nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą. Natomiast w braku księgi wieczystej sąsiadujące ze sobą grunty należące do tego samego podmiotu stanowią jedną nieruchomość. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 422/16, uznając, że prawnego wyodrębnienia nieruchomości gruntowej dokonuje się przez wytyczenie jej granic i założenie dla niej księgi wieczystej. Nieruchomość gruntowa może składać się z kilku, oddzielnie położonych działek ewidencyjnych, będących własnością tej samej osoby (lub osób) i zapisanej w jednej księdze wieczystej. Dopuszczalne jest bowiem założenie jednej księgi wieczystej dla kilku działek ewidencyjnych, w tym również graniczących ze sobą. Na regułę "jedna księga - jedna nieruchomość" wskazał również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia
22 lutego 2012 r., sygn. akt IV CSK 278/11. Tożsamy pogląd co do pojęcia nieruchomości na gruncie przepisów związanych z ustaleniem wprowadzonej do systemu usług wodnych opłaty retencyjnej zaprezentowali K. Filipek, M. Kucharki
i P. Michalski w książce "Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin
i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych", wyd. z 2018 r., s. 85).
Podzielając przedstawione stanowiska Sąd uznał, że prawidłowe było przyjęcie przez organ, że skoro opłata za ograniczenie naturalnej retencji terenowej odwołuje się do powierzchni nieruchomości to zasadne jest przyjęcie kryterium wieczystoksięgowego. W realiach niniejszej sprawy niesporne jest, że działka
nr [...], obręb W., dla której prowadzona jest Księga wieczysta
nr [...], posiada powierzchnię przekraczającą [...] m2, tj. [...] m2.
Kolejną przesłanką, która musi być spełniona aby powstał obowiązek uiszczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jest funkcjonowanie nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy posłużył się pojęciem "nieruchomości" oraz odwołał się do jej usytuowania na "obszarach" nieujętych w system kanalizacji. Prawodawca odróżnił zatem powierzchnię nieruchomości od powierzchni obszaru. Przepisy Prawa wodnego wielokrotnie odwołują się do powierzchni obszarów rozumianego jako ograniczona część przestrzeni. Dotyczy to m.in. obszarów dorzeczy (art. 16 pkt 31), obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi (art. 16 pkt 33), obszarów szczególnego narażenia powodzią (art. 16 pkt 34), regionów wodnych (art. 16 pkt 46), zlewni (art. 16 pkt 77). Każde z tych pojęć zasadniczo odnosi się do większych powierzchniowo obszarów (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk "Opłaty za usługi wodne w nowym prawie wodnym", wyd. z 2018 r., s. 46-47).
W związku z tym, że w ustawie brak jest definicji "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", pojęcie to należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co należy rozumieć jako nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji.
Nie wyłącza z obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji zebranie poprzez istniejący na danej nieruchomości system wód opadowych i roztopowych i ich odprowadzenie do gruntu poprzez rów melioracyjny. W analizowanym przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy nie chodzi o zebranie wód z opadów atmosferycznych do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych, a więc odpowiednio w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania odpadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Ponadto, obowiązek poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Obowiązek uiszczenia opłaty jest ściśle związany z wykonaniem na nieruchomości robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie retencji. Definicja obiektu budowlanego została sformułowana przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202). Wedle powyższego przepisu, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Sąd nie podziela zarzutu skargi, jakoby organ błędnie zakwalifikował drogi wewnętrzne na nieruchomości jako obiekty budowlane wobec definicji obiektów liniowych, o jakich mowa w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane. W myśl art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane, ilekroć mowa jest o obiekcie liniowym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość,
w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Skoro w samej definicji obiektu liniowego prawodawca jego charakterystykę rozpoczął od wskazania, że jest to obiekt budowlany, kwestionowanie przez skarżącego uznania drogi za obiekt budowlany jest niezrozumiałe.
Place postojowe, jako urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym jakim jest droga (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane), niewątpliwie stanowią efekt wykonanych robót budowlanych, których skutkiem jest zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Nie jest sporne w sprawie, że zarówno drogi wewnętrzne oraz place postojowe są trwale związane z gruntem i wyłączają powierzchnię nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. Pojęcie "terenu biologicznie czynnego", wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), oznacza teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów
i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie (§3 pkt 22 rozporządzenia).
Niemożliwym było uznanie jako zasadnego zarzutu skargi o nieuwzględnieniu przez organ orzekający istnienia na działce nr [...] ok. [...] m2 trawnika. Poza takowym twierdzeniem skarżący nie wykazał bowiem w toku postępowania administracyjnego lub sądowego, ani nie naprowadził dowodów, które potwierdzać miałyby fakt funkcjonowania na działce nr [...] trawnika (powierzchni biologicznie czynnej). Również obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego nie potrafił wskazać na zdjęciu znajdującym się na karcie 1 akt administracyjnych miejsca rzekomego usytuowania na działce [...] m2 trawnika. W tym miejscu przypomnieć należy, że w orzecznictwie niejednokrotnie zwracano uwagę, że zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić, nie zaś przybierać bierną postawę kontestując jedynie ustalenia poczynione przez organy administracji (por.: wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2011, sygn. akt I FSK 1090/11, z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 343/11, z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1451/10).
Tożsamo, jako nieuzasadniony, Sąd ocenił stawiany przez skarżącego zarzut naruszenia przez organ § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Skarżący nie wykazał w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, aby na działce nr [...] znajdowały się urządzenia do retencjonowania wody.
Skoro z niepodważonych przez skarżącego ustaleń organu wynika, że 100% działki zostało zabudowane w sposób całkowicie ograniczających retencję wód
z opadów atmosferycznych, to ustalenie opłaty, wbrew twierdzeniom skarżącego, jest uzasadnione i prawidłowe.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego co do konieczności rozstrzygania w sprawie według zasady in dubio pro tributario, bowiem zasada ta ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy uwzględnieniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, przeprowadzona przez organ wykładnia spornych przepisów, w szczególności art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, była prawidłowa, przy tym przekonująca i merytorycznie uzasadniona.
Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, również wychodząc poza zarzuty w niej sformułowane, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł
o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło