II SA/Sz 74/16

Dnia 30 marca 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku F. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych F. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko-magazynowego na produkcyjno-warsztatowo-magazynowy oraz budynku mleczarni-warsztatu na socjalno-biurowo-mieszkalny na działce nr [...] oraz odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od trzech decyzji zmieniających tę decyzję. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na brak środków finansowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że obecnie ponosi duże koszty procesowe, a stan jego zdrowia i finansów zmusza go do złożenia wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że mieszka z żoną, córką oraz córką żony z pierwszego małżeństwa, a ich dochód wynosi [...] zł miesięcznie netto i składa się z wynagrodzenia skarżącego w kwocie [...] zł i dochodów z działalności gospodarczej żony wynoszących [...] zł, a posiadane oszczędności wynoszą [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o pow. [...] m2 o wartości [...] zł, mieszkanie o pow. [...] m2 o wartości [...] zł i grunt rolny o pow. [...] ha o wartości [...] zł, a także samochód osobowy [...] o wartości ok. [...] zł. Żona skarżącego jest współwłaścicielką mieszkania w ½ części i współwłaścicielką oszczędności. F. I. oświadczył, że jego zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: rata kredytu hipotecznego [...] zł, rata pożyczki [...] zł, czynsz za lokal [..] zł, energia elektryczna i gaz [...] zł, ubezpieczenie auta, mieszkania i domu [...] zł rocznie. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Przy czym trudna sytuacja materialna jest jedynym kryterium decydującym o przyznaniu stronie prawa pomocy. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący posiada własny dom o wartości [...] zł, mieszkanie o wartości [...] zł, nieruchomość rolną o wartości [...] zł, a także oszczędności w kwocie [...] zł. Comiesięczne deklarowane dochody wnioskodawcy i jego żony wynoszą [...] zł. Ze skargi wynika, że grunt rolny o którym mowa w oświadczeniu o posiadanym majątku, to działki budowlane o nr [...] położone w miejscowości C. Oceniając złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanki ustawowej stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, by skarżący była osobą znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, nie będącą w stanie uiścić wpisu sądowego od wniesionej skargi, wynoszącego jedynie [...] zł. Skarżący posiada znaczny majątek, oszczędności i dochody, pozwalające na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie zainicjowanej jego skargą. Zasadą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje. Natomiast w razie uwzględnienia skargi, skarżącemu będzie przysługiwać od organu zwrot poniesionych kosztów sądowych (art. 200 p.p.s.a.). Wniosek o zwrot kosztów postępowania należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia wniosku, orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.