II SA/Sz 741/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2017 r. zażalenia adwokata O. Ł. na postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2017 r. o odmowie przyznania wynagrodzenia w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku energetycznego p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie. W dniu 2 czerwca 2016 r. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku energetycznego. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w S. wyznaczył pełnomocnikiem skarżącego adwokata O. Ł. w dniu 1 czerwca 2017 r. Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. adwokat O. Ł. wniosła o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika z uwagi na brak porozumienia z R. S.. Jednocześnie pełnomocnik zwrócił się o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w S. w dniu 22 sierpnia 2017 r. zwolnił adwokata O. Ł. z obowiązków pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie i jednocześnie wyznaczył pełnomocnikiem skarżącego adwokata B. P.. W dniu 14 września 2017 r. do Sądu wpłynął ponowny wniosek adwokata O. Ł. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Postanowieniem z dnia 2 października 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 741/17 starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie odmówił przyznania wynagrodzenia adwokatowi O. Ł. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej R. S. w tej sprawie. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi w dniu 19 października 2017 r. W dniu 26 października 2017 r. (data nadania pisma pocztą) adwokat O. Ł. skierowała do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - zażalenie na ww. postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu. W zażaleniu adwokat oświadczyła, że zaskarża ww. postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, i wnosi o jego zmianę poprzez przyznanie jej wynagrodzenia z tytułu nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Przedmiotem zażalenia adwokata O. Ł. jest postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu, wydane na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwana dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którym do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. W myśl natomiast art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zażalenie przysługuje, zgodnie z art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a., do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: - przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; - odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; - umorzenie postępowania; - wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; - odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku; - sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; - odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; - oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; - odrzucenie skargi kasacyjnej; - odrzucenie zażalenia; - zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; - ukaranie grzywną. Z powyższego wynika, że na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu nie przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji, lecz należy wnieść sprzeciw, który wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje jak sąd drugiej instancji. Sąd nie znalazł podstaw, aby przedmiotowy środek zaskarżenia, wniesiony przez adwokata, wyraźnie oznaczony jako zażalenie na postanowienie referendarza sądowego i zaadresowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, czyli w trybie przewidzianym dla zażaleń, zakwalifikować jako sprzeciw. Z uwagi na to, że zażalenie zostało sporządzone i wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego należy się spodziewać świadomego doboru właściwych środków zaskarżenia, Sąd nie miał wątpliwości, że zamiarem pełnomocnika było wniesienie zażalenia. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II FZ 1450/13 (Lex nr 1424291). W zaistniałej sytuacji zażalenie adwokata O. Ł., wniesione bezpośrednio na postanowienie referendarza sądowego należało uznać za niedopuszczalne (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2010 r. I OZ 628/10 Lex nr 737532). Z tych względów Sąd na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił zażalenie pełnomocnika.