II SA/Sz 741/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. M. na czynność Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2025 r. nr czynność nr OUZ.0602.10177.2025.MK w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków korzystania z przystanków komunikacyjnych I. uchyla zaskarżoną czynność; II. zasądza na rzecz skarżącej A. M. od Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Szczecinie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. M. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowe "A. " w G. (dalej: PU "A. ", skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we S. na czynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odmowy uzgodnienia zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych zlokalizowanych na terenie miasta. Skarżąca w trybie przepisów uchwały nr [...] Rady Miasta S. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Miasto S. dla operatorów i przewoźników, warunków i zasad korzystania oraz stawek za korzystanie z tych obiektów zmienioną uchwała nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2024r. (Dz. Urz. Woj. Z. z 2024r. poz. [...]), wystąpiła z pismami z 25.07.2025r., 28.07.2025r., 30.07.2025r., i 8.08.2025r. o uzgodnienie zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych na terenie miasta S., których zarządzającym jest Zarząd Dróg i Transportu w S.. Pismem z 29.08.2025r. organ odmówił skarżącej udzielenia zgody na korzystanie z przystanków objętych jej pismami w celu wykonywania przewozu osób. Zdaniem Zarządu Dróg i Transportu w S. odmowa podyktowana jest powodami przedstawionymi poniżej tj.: 1. trwającymi pracami nad nową uchwałą dotyczącą określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Miasto S. dla operatorów i przewoźników, warunków i zasad korzystania oraz stawek opłat za korzystanie z tych obiektów, 2. trwającą w wielu miejscach S. realizacją modernizacji torowisk i ulic funkcjonujących pod nazwą "[...]", która powoduje wyłączenie wielu przystanków oraz prowadzi do uruchomienia komunikacji zastępczej, która także potrzebuje możliwości zatrzymywania się na przystankach, 3. trwającymi rozmowami z gminami ościennymi nad rozszerzeniem siatki połączeń komunikacji miejskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 września 2025 r., zaskarżonej czynności zarzucono: 1. naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 285 - dalej jako "u.p.t.z.") poprzez odmowę wyrażenia zgody na korzystanie przez skarżącą z tzw. "uwolnionych przystanków" pomimo tego, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta S. określono powszechne prawo do korzystania z tych przystanków, zaś zgodnie z przywołanym przepisem organ uprawniony był jedynie do uzgodnienia warunków i zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych; 2. naruszenie § 1 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Miasto S. dla operatorów i przewoźników, warunków i zasad korzystania oraz stawek opłat za korzystanie z tych obiektów (Dz. Urz. Woj. Z., z 2013 r. poz. [...]; zm.: Dz. Urz. Woj. Z., z 2016 r. poz. [...], z 2023 r. poz. [...] oraz z 2024 r. poz. [...] - dalej jako "uchwała z 27 maja 2013r.") poprzez odmowę wyrażenia zgody na korzystanie przez skarżącą z tzw. "uwolnionych przystanków" pomimo tego, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta S. określono powszechne prawo do korzystania z tych przystanków, zaś zgodnie z przywołanym przepisem organ uprawniony był jedynie do uzgodnienia warunków i zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych; 3. naruszenie § 1 ust. 2 Załącznika nr 3 do uchwał z dnia 27 maja 2013r. poprzez nieuzgodnienie warunków korzystania z przedmiotowych przystanków, do czego organ był zobowiązany w świetle wskazanego przepisu; 4. naruszenie § 2 pkt 1) Załącznika nr 3 do uchwał z dnia 27 maja 2013r. poprzez odmowne załatwienie wniosków skarżącej na podstawie przesłanek nieznajdujących swojego odzwierciedlenia w treści uchwały i z pominięciem warunku wskazanego w przywołanym przepisie; 5. naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm. - dalej jako "Konstytucja RP") poprzez działanie arbitralne, nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa i racjonalnego rzetelnego uzasadnienia, które doprowadziło do negatywnego załatwienia złożonych przez skarżącą wniosków; 6. naruszenie art. 7 Konstytucji RP - poprzez działanie arbitralne, nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa i racjonalnego rzetelnego uzasadnienia, które doprowadziło do negatywnego załatwienia złożonych przez skarżącą wniosków; 7. naruszenie art. 20 i 22 Konstytucji RP poprzez arbitralne działanie, nieznajdujące oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, w wyniku czego organ ogranicza dostępność przystanków komunikacyjnych, konkurencję na rynku usług transportu osób oraz swobodę realizacji działalności gospodarczej; 8. naruszenie art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.) poprzez działanie w sposób niebudzący zaufania przedsiębiorców do władzy publicznej, oparte na arbitralnych przesłankami, godzące w zasadę proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania przedsiębiorców świadczących na rynku usługi transportowe. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że we wnioskach skarżącej były błędy związane z określeniem przystanków, z których chciałaby korzystać. W piśmie procesowym z 25.11.2025r. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne w świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) obejmuje orzekanie w sprawach skarg nie tylko na decyzje lub postanowienia, lecz również na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być akty lub czynności, które są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot nie powiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (vide: postanowienie NSA z 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96). Wskazać należy, że w Gminie Miasto S. obowiązuje uchwała Rady Miasto S. z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Miasto S. dla operatorów i przewoźników, warunków i zasad korzystania oraz stawek opłat za korzystanie z tych obiektów (Dz. Urz. Woj. Z. z 2013r., poz. [...] ze zm.). Zgodnie z § 1 załącznika nr 3 do ww. uchwały podstawę korzystania z przystanków jest umowa zawarta z Zarządem Dróg i Transportu w S.. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1867, dalej: u.p.t.z.) organizowanie publicznego transportu zbiorowego polega między innymi na określeniu przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, udostępnianych dla operatorów i przewoźników oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów, a określenie przystanków komunikacyjnych i dworców oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów następuje w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika z powyższych przepisów, to uzgodnienie, dokonywane przez podmiot administracji publicznej, w ramach wykonywania zadań publicznych, trzeba traktować jako czynność z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dotyczy on bowiem bezpośrednio obowiązków przewoźnika, wynikających z przepisów u.p.t.z. taka czynność może być poddana kontroli sądu administracyjnego. Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej czynności w ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreśla, na co zwrócono już uwagę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2014r., III SA/Wr 786/13 (zob. CBOSA; LEX nr 1568553), "że postępowanie uregulowane w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym toczy się wedle specyficznych zasad, jednak nie zwalnia to organu od przestrzegania ogólnych zasad wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa (art. 7 i 8 k.p.a.). Ponieważ uzgodnienie zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych przedsiębiorcy z właścicielem lub zarządzającym tymi obiektami wprowadza dla użytkowników drogi konkretne obowiązki w zakresie i sposobie korzystania z niej, zwłaszcza dla uczestników ruchu lokalnego, postępowanie zmierzające do uzgodnienia zasad korzystania z konkretnych przystanków w proponowanym rozkładzie jazdy winno być przeprowadzone w taki sposób, aby dokonane uzgodnienia odpowiadały zamierzonym celom i były poprzedzone wszechstronną analizą wszystkich okoliczności zwłaszcza wtedy, gdy rozważeniu podlegają udostępnienia przystanków komunikacyjnych z listy będącej załącznikami do uchwały." Zdaniem Sądu, takiej właśnie analizy zabrakło w przedmiotowej sprawie, co nie pozwala ocenić, czy odmowa uzgodnienia zasad korzystania z przystanków komunikacji miejskiej dla skarżącej była samowolą zarządzającego przystankami. Powody zawarte w odmowie uzgodnienia jak i argumenty powtórzone w odpowiedzi na skargę w ocenie Sądu nie stanowią żadnej usprawiedliwionej podstawy prawnej do odmowy uzgodnienia, o którym mowa wyżej. Obowiązkiem organu było wezwanie wnioskującego do korekty wniosku wskazując jednocześnie przyczyny (błędy) w przekazanych wnioskach. Zatem bez wezwania do korekty wniosku organ nie powinien rozpoznać ich negatywnie. Takie działanie organu było przedwczesne. Sąd zgodził się ze Skarżąca, że działania naruszyło zasadę zaufania do organów władzy publicznej. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe rozważania Sądu i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 146 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt 2).