II SA/Sz 743/07

P W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kołodziej,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. W dniu 1 sierpnia 2006r. J. K. wniosła do Urzędu Miasta w K. o wymeldowanie męża A. K. Wskazała, że od dwóch lat mąż nie zamieszkuje w lokalu przy ul. Pomorskiej [...] w K. Ponadto trwa sprawa rozwodowa między nimi. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2006r.,Nr 139, poz. 993 z późn. zm./ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ wymeldował A. K. z pobytu stałego przy ul. Pomorskiej [...] w K. Z uzasadnienia decyzji wynika, że A. K. oświadczył, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu od sierpnia 2004r. i nie widzi możliwości zamieszkiwania wspólnego z byłą żoną. A. K. stwierdził, że pobyt w lokalu miał utrudniony przez wymianę zamków w drzwiach przez J. K., lecz nie podjął kroków prawnych w celu przywrócenia naruszonego posiadania lokalu. Z akt sprawy wynika, że obecnie centrum życiowe A. K. koncentruje się w K. przy ul. Grochowskiej [...]. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ wskazał, że przepisy powyższej ustawy mają charakter porządkowy. A. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o "zmianę zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku o wymeldowanie". Zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego zastosowanie, gdy przesłanki określone w tym przepisie, nie zaistniały. Skarżący podał, że opuścił w roku 2004 lokal w Kołobrzegu przy ul. Pomorskiej, lecz nie uczynił tego w sposób dobrowolny i trwały, gdyż był do tego zmuszony okolicznościami. Posiada nadal tytuł prawny do zajmowania lokalu i jest głównym najemcą oraz podejmuje działania zmierzające do ponownego w nim zamieszkania, czego efektem jest sprawa o eksmisję osób lokal w tej chwili zamieszkujących, jaka toczy się przed Sądem Rejonowym I Wydział Cywilny w K. sygn. akt [...]. Tym samym według strony, nie było podstaw do podjęcia przez organ decyzji o jego wymeldowaniu. A. K. przywołał także orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu. Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 9 ust. 2b w/w ustawy, z którego to wynika, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w tym lokalu. Celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest umożliwienie organom wykonywanie prawidłowo zadań poprzez rejestrację osób i ich miejsc pobytu. Obowiązek meldunkowy w świetle Konstytucji RP uznać należy za instytucję wynikająca z klauzuli ochrony porządku prawnego, mającą związek z ochroną praw i interesów jednostki. Ewidencja ma odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, a nie służyć utrzymywaniu fikcji meldunkowej. Organ wskazał, że A. K. obecnie przebywa u swoich rodziców w K. przy ul. Grochowskiej, gdzie koncentruje się jego centrum życiowe. Z przedmiotowego lokalu wyprowadził się w sierpniu 2004r. na skutek konfliktu z J. K. Organ podał, że w sądzie, ani przed organami ścigania nie było prowadzone postępowanie, podczas którego może zostać ustalony charakter opuszczenia lokalu przez stronę. Ponadto organ wyjaśnił, że okoliczność, iż strona jest głównym najemca lokalu jest dla sprawy bez znaczenia, bowiem z decyzją o wymeldowaniu nie wiąże się utrata przez A. K. uprawnień o charakterze cywilnoprawnym. A. K. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o "uchylenie decyzji organów obu instancji i oddalenie wniosku o wymeldowanie". Zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego zastosowanie, gdy przesłanki określone w tym przepisie w niniejszej sprawie nie zaistniały. Skarżący wskazał, że opuścił w roku 2004 lokal w Kołobrzegu przy ul. Pomorskiej, lecz nie uczynił tego w sposób dobrowolny i trwały, a jedynie zmuszony był do tego okolicznościami. Skarżący podał, że nadal posiada tytuł prawny do zajmowania lokalu i jest głównym najemcą. Podejmuje działania zmierzające do ponownego w nim zamieszkania, czego efektem jest sprawa o eksmisję osób, które lokal w tej chwili zajmują, jaka toczy się przed Sądem Rejonowym I Wydział Cywilny w Kołobrzegu, sygn. akt I C 87/07. Zdaniem skarżącego nie było podstaw do jego wymeldowania z lokalu przy ul. Pomorskiej [...] w K. Wskazał, że organ II instancji nie ustosunkował się do faktu toczącego się postępowania o eksmisję z lokalu przy ul. Pomorskiej. Podał, że zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu było niemożliwe z uwagi na zachowanie się J. K. względem niego. Obecnie jest rozwiedziony z J. K., a Sąd powierzył jemu wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką stron – N. Strona przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu. Wojewoda Z. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w sprawie oraz wywiódł prawidłowe wnioski. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że A. K. dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego, dlatego też organ gminy dokonał zmian w ewidencji ludności poprzez wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącego dla zapewnienia zgodności stanu faktycznego z zapisami w w/w ewidencji. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w przedmiocie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W każdej sprawie należy indywidualnie zbadać przesłankę opuszczenia lokalu przez konkretną osobę. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 w/w ustawy można mówić, gdy osoba rzeczywiście opuściła przedmiotowy lokal z jednoczesnym zerwaniem z nim związków i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W niniejszej sprawie A. K. wyprowadził się z miejsca stałego pobytu w K. przy ul. Pomorskiej i zamieszkał w K. przy ul. Grochowskiej, gdzie obecnie koncentruje się jego centrum życiowe. Skarżący sam przyznał, że nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania z J. K. w przedmiotowym lokalu. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, żeby skarżący podjął kroki prawne w celu uzyskania przywrócenia posiadania lokalu przy ul. Pomorskiej w K. Dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji i po kilkakrotnym zwróceniu się do niego przez ten organ z zapytaniem, czy podjął stosowne działania prawne, skarżący złożył pozew o eksmisję osób zamieszkujących w przedmiotowym lokalu. Wskazać należy, że ewidencja ludności polega, m. in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Zameldowanie jest czynnością materialnotechniczną, która nie jest tożsama z prawem konkretnej osoby do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Tak jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, w tym o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu) /por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003r., sygn. akt V SA 1398/02/. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. sygn. akt V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55 ). Zaznaczyć należy także, że instytucja zameldowania nie przesądza w żaden sposób o prawie konkretnej osoby do lokalu i zamieszkiwania w nim. Okoliczności wskazane w skardze, że strona jest głównym najemcą lokalu oraz że skarżący rozwiódł się z J. K., zaś Sąd powierzył mu wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką stron – N., nie mają znaczenia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ orzekł jak w sentencji.