II SA/Sz 743/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. M. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]-letnią matką B. K., nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Wraz z matką mieszka w mieszkaniu komunalnym o powierzchni [...] m2, sprzęt RTV i AGD znajdujący się w nim stanowi własność matki. Dwuosobowa rodzina dysponuje miesięcznie dochodem wynoszącym [...] zł na który składa się renta KRUS wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz emerytura matki w kwocie [...] zł. Zobowiązania i stałe wydatki to: - czynsz najmu lokalu [...] zł, - prąd [...] zł, - gaz [...] zł, - lekarstwa dla matki [...] zł, - lekarstwa skarżącego [...] zł. Ponadto skarżący ponosi koszty rehabilitacji wynoszące [...] zł oraz koszty zabiegów laseroterapii w wysokości [...] zł za zabieg. Do formularza skarżący załączył decyzję KRUS z dnia [...] r. ustalającą wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł miesięcznie netto, wypis orzeczenia lekarza rzeczoznawcy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdzającego okresową niezdolność skarżącego do samodzielnej egzystencji oraz niekwalifikowanie się do skierowania na rehabilitację leczniczą realizowaną przez KRUS, odcinek dowodu przelewu płatności za gaz w wysokości [...] zł, dowód opłaty czynszu za lokal mieszkalny w wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt c P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Uwzględniwszy treść przywołanych przepisów i konfrontując je z przedstawionym przez skarżącego stanem rodzinnym i majątkowym starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący z powodów zdrowotnych nie pracuje, utrzymuje się z renty KRUS wynoszącej [...] zł, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką dzięki której ma dodatkowe wsparcie finansowe. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania i zakupu lekarstw dla wnioskodawcy i matki wynoszą ok. [...] zł (czynsz – [...] zł, prąd – [...] zł, gaz – [...] zł, leki dla matki – [...] zł, leki dla skarżącego – [...] zł). Ponadto z uwagi na stan zdrowia i niezakwalifikowanie przez Komisję Orzeczniczą KRUS na zabiegi rehabilitacji skarżący musi wykupywać je we własnym zakresie, co generuje dodatkowe koszty. W świetle powyższego uznać należy, że M. K. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jego możliwości finansowe. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.