II SA/Sz 744/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-10-12
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, umarzając postępowanie w sprawie prowadzenia budowy niezgodnie z przepisami, prawidłowo zignorował zarzuty dotyczące niezgodności wykonanych robót z decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę, a także potencjalne naruszenie granicy sąsiedniej działki oraz wykonanie prac na sieci wodociągowej?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może całkowicie ignorować niezgodności realizacji inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę, nawet jeśli nie jest uprawniony do badania legalności prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozbieżności te powinny zostać stwierdzone i być przedmiotem odpowiedniej sygnalizacji wobec organu architektoniczno-budowlanego. Ponadto, organ odwoławczy zobowiązany był szczegółowo ustosunkować się do zarzutu sprzeczności zabudowy z pozwoleniem na budowę i ocenić sprawę pod kątem przesłanek z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia budowy przez jej sąsiada, T. K., w sposób niezgodny z przepisami. Skarżąca zarzucała m.in. rozpoczęcie robót przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, niezgodność z decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę, naruszenie granicy działki oraz wykonanie prac na sieci wodociągowej. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na późniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę i oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonanych robót.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącej M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną
na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 t.j.) dalej: "K.p.a." Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. dalej: "PINB", umorzył postępowanie administracyjne w stosunku do T. K. prowadzone w sprawie prowadzenia budowy "rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zmiana sposobu użytkowania strychu na pomieszczenia mieszkalne wraz z instalacjami zewnętrznymi i przebudowa odcinka sieci wodociągowej w celu likwidacji kolizji z tą siecią a także częściowe zagospodarowanie terenu położonego na działce nr ewid. [...], obręb S., gmina R.", realizowanego na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, iż w dniu 30 marca
2017 r., na skutek skargi właścicielki sąsiedniej nieruchomości (dz. nr [...]) M. K. podnoszącej prowadzenie budowy przez T. K. niezgodnie
z prawem, w stosunku inwestora wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia wskazanej wyżej budowy w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane). W dniu [...] r. przeprowadzono kontrolę budowy, która potwierdziła niektóre zarzuty skargi.
W toku postępowania T. K. złożył do organu dokumenty związane z rozbudową budynku, z których wynika, że przedmiotowa inwestycja obecnie jest już prowadzona pod nadzorem uprawnionego kierownika budowy, oraz że zakres dotychczas wykonanych robót nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi i że wykonano je zgodnie z dokumentacją, obowiązującymi przepisami i warunkami technicznymi a także, że roboty te nadają się do kontynuacji.
Mając powyższe na względzie organ I instancji uznał, iż dalsze postępowanie
w sprawie doprowadzenia wykonanych w warunkach samowoli budowlanej robót do stanu zgodnego z przepisami stało się bezprzedmiotowe i w związku z tym orzeczono o umorzeniu postępowania.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. K. reprezentowana przez pełnomocnika B. K.
Decyzji organu I instancji zarzuciła:
1) niedostateczną analizę przedstawionych przez nią dowodów w postaci zdjęć oraz materiałów graficznych dotyczących posadowienia rozbudowy na sieci wodociągowej, uszkodzeń przybudówki (pęknięć ściany zewnętrznej) w wyniku prowadzonych przez inwestora robót budowlanych oraz rozbieżności budowy
z decyzją o warunkach zabudowy i zatwierdzonym projektem. Nie zachowano wskazanych w warunkach zabudowy odległości od granicy z jej działką,
co w znaczny sposób utrudnia jej korzystanie z posesji oraz może doprowadzić do sytuacji, że inwestor nie będzie mógł wykonać elewacji. Inspektor PINB
w C. w czasie kontroli sugerował możliwość wejścia inwestora na jej działkę (nr [...]) w celu wykonania zmiany trasy sieci wodociągowej, co narusza jej prawo własności. W piśmie skarżącej do PINB z dnia 18 lutego 2017 r. wskazano, iż rozbudowa trwała już w tym dniu. Nadzór nie wziął pod uwagę jej argumentów co do wykonania rozbudowy przed wydaniem pozwolenia na budowę, co potwierdzają załączone do jej zdjęcia z grudnia 2016 r. i stycznia 2017 r. Kontroli dokonano dnia [...] r.
2) niedostateczne wyjaśnienie, że decyzja o pozwoleniu na budowę zakłada ingerencję w nieruchomość skarżącej (planowane wykopy, rozbiórka ogrodzenia, czasowe odcięcie dostaw wody pitnej, itp.), co stanowi naruszenie art. 47 ust. 1 prawa budowlanego, oraz przepisów postępowania w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. mających wpływ na wynik sprawy.
3) naruszenie przepisów art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie uwzględniono dokonania przez inwestora istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego; art. 47 ust 1, art. 49 ust. 1 i 49b ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3, bowiem nie poczyniono jakichkolwiek ustaleń w zakresie niezbędnego wejścia inwestora na sąsiednią nieruchomość, w sytuacji, gdy odwołująca się w pierwszej fazie budowy w 2016 r. pozwalała na niezbędną ingerencję w celu prowadzenia budowy; naruszenie art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez celowe wskazanie przesłanek uzasadniających wydaną decyzję, jako zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa i wymaganiami dotyczącymi warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu, natomiast inwestor na bazie zatwierdzonego projektu budowlanego, posadowił obiekt na sieci wodociągowej.
W uzupełnieniu odwołania z dnia 11 maja 2017 r. skarżąca podkreśla,
że do samowoli budowlanej doszło na skutek podjęcia przez inwestora robót budowlanych na ok. 5 miesięcy przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W dniu kontroli, tj. [...] r. inwestor oświadczył, że budowę rozpoczął w dniach
26-27 lutego 2017 r., podczas gdy odwołująca się do zawiadomienia o tej samowoli
z dnia 18 lutego 2017 r. załączyła zdjęcia, obrazujące stan inwestycji najpóźniej w tym dniu. Już wtedy musiały być wykonane fundamenty, ściany, wieńce i strop. Świadczy to o tym, że organ I instancji nie tylko naruszył przepisy prawa, ale rozminął się z elementarną wiedzą budowlaną.
W kolejnym uzupełnieniu odwołania z dnia 23 maja 2017 r. skarżąca podniosła, że na skutek przeprowadzonego wznowienia granic działek nr [...] i nr [...] zostało wykazane, że inwestor prowadzi inwestycję nie tylko niezgodnie z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy oraz pozwoleniem na budowę, ale także z naruszeniem granicy z działką nr [...]. Decyzja o warunkach zabudowy określała m.in. konieczność zachowania 3,5 m odległości ścian bez otworów okiennych od sąsiedniej działki nr [...]. Odległość ta nie została zachowana, zabudowa przekroczyła granicę działek, co winno wykazać postępowanie PINB. Ponadto decyzja o warunkach zabudowy określała maksymalny wskaźnik powierzchni rozbudowy na 0,12, co stanowić miało ok. 25 m2, tymczasem powierzchnia budynku zwiększyła się o ok. 38 m2. Wątpliwości budzi także oświadczenie kierownika budowy o zgodności prowadzonych robót z projektem budowlanym i przepisami prawa. Konieczne jest zatem przeprowadzenie rzetelnego postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej. Odwołująca się informuje także,
że złożyła wnioski o wznowienie postępowań w sprawie ustalenia warunków zabudowy oraz wydania pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ZWINB"), zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.), dalej: "Prawo budowlane", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania przed organem I instancji, wskazując, iż w dniu [...] r.
do PINB wpłynęło pismo M. K., zawierające zawiadomienie o naruszeniu przepisów prawa budowlanego podczas robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] w m. S. , polegające na rozpoczęciu robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, posadowieniu rozbudowy budynku na sieci wodociągowej oraz nie zachowaniu odległości od granicy z jej nieruchomością. W wyniku tych prac nastąpiło pęknięcie przybudówki, a ewentualna awaria sieci wodociągowej pod rozbudową może naruszyć fundamenty całego budynku. Do zawiadomienia dołączono kopię decyzji o warunkach zabudowy i kopię decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanych dla przedmiotowej inwestycji oraz zdjęcia rozbudowy z dopiskiem, że wykonano je w dniach 7 stycznia 2017 r. i 23 stycznia 2017 r.
W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w C. przeprowadził kontrolę przedmiotowej budowy i ustalił m.in., iż inwestor, T. K. uzyskał w dniu [...] r. decyzję Starosty Powiatowego w C. nr [...], znak: [...], o pozwoleniu na budowę obejmującą rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zmianę sposobu użytkowania strychu na pomieszczenie mieszkalne wraz z instalacjami zewnętrznymi i przebudową odcinka sieci wodociągowej w celu likwidacji kolizji rozbudowy z tą siecią, a także z częściowym zagospodarowaniem terenu położonego na działce nr ewid. [...]. W toku kontroli stwierdzono, iż Inwestor nie ustanowił kierownika budowy oraz brak dziennika budowy. Dotychczas wykonano żelbetowe ławy fundamentowe, betonowe ściany fundamentowe, ściany zewnętrzne przyziemia z pustaków komórkowych, żelbetowy strop Terriva nad parterem, oparty na wieńcach żelbetowych, ścianki wewnętrzne, betonowe schody zewnętrzne półokrągłe (niezgodnie z zatwierdzonym projektem). Ponieważ przebieg sieci wodociągowej jest inny, niż przyjęto w projekcie budowlanym - wykonując fundamenty, które zagłębiono na 1,20 m, nie natrafiono na istniejącą rurę wodociągową - nie wykonano planowanej przebudowy odcinka sieci wodociągowej. Za stwierdzone nieprawidłowości nałożono na inwestora mandat kamy.
Pismem z dnia 30 marca 2017 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia przedmiotowej budowy w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami.
W dniu 7 kwietnia 2017 r. inwestor złożył w organie powiatowym zawiadomienie o zamiarze rozpoczęcia robót budowlanych, informację zawierającą dane zamieszczone w ogłoszeniu umieszczonym na terenie budowy, oświadczenie posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane mgr inż. A. Ł.,
o podjęciu obowiązków kierownika przedmiotowej budowy oraz wykonaną przez niego ocenę stanu technicznego wykonanych robót budowlanych, w której stwierdzono, że wykonane roboty budowlane w obecnym stanie technicznym nie stwarzają zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z dokumentacją, obowiązującymi przepisami, warunkami technicznymi, spełniają wymagania art. 5 prawa budowlanego i nadają się do wykonania dalszych robót budowlanych.
Na podstawie powyższych dokumentów na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. PINB wydał zaskarżoną decyzję, umarzając wszczęte w dniu 30 marca 2017 r., postępowanie w sprawie prowadzenia przedmiotowej budowy w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami. Rozstrzygnięcie to w ocenie organu odwoławczego jest prawidłowe.
Ustosunkowując się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów organ odwoławczy wskazuje, że załączone do pisma z dnia 18 lutego 2017 r. zdjęcia przedstawiają stan surowy wykonanej rozbudowy, jednak wobec braku możliwości ich dokładnego datowania nie stanowią dowodu na rozpoczęcie przez inwestora przedmiotowych robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z poczynionych ustaleń wynika, że w momencie rozpoczęcia robót przedmiotowa rozbudowa była zlokalizowana zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę. Natomiast obecne ewentualne (skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających ten zarzut), usytuowanie rozbudowywanej części budynku z naruszeniem granicy pomiędzy działkami, wynikło z późniejszej korekty przebiegu granicy dokonanej w wyniku jej wznowienia. Zajęcie części działki sąsiedniej w taki sposób, stanowi zagadnienie z zakresu prawa cywilnego, regulowane przepisem art. 151 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, który stanowi, że jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze.
Natomiast planowana przebudowa sieci wodociągowej może zostać wykonana przez inwestora w każdym czasie, przed zakończeniem przedmiotowej budowy. Dokonana przez inwestora zmiana kształtu schodów wejściowych nie stanowi zmiany istotnej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. O niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej, w przypadku braku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, rozstrzyga w trybie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane Starosta Powiatowy w C. Natomiast badanie zgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. K., reprezentowana przez pełnomocnika K. M., zaskarżyła powyższą decyzję ostateczną skargą do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego.
Skarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób pobieżny i niestaranny, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych
i naruszenia prawa materialnego;
2. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez niezasadne umorzenie postępowania administracyjnego na skutek bezpodstawnego stwierdzenia jego bezprzedmiotowości;
3. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów prawa budowlanego, w tym w szczególności prowadzenia robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, prowadzenia robót niezgodnie z decyzją ustalającą warunki zabudowy i pozwoleniem na budowę oraz w sposób kolizyjny z istniejącą sieci wodociągowej;
4. naruszenie art. 138 § 2 i § 2a K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu
I instancji wydanej z naruszeniem przepisów prawa
II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 28 ust. 1, art. 50 ust. 1 pkt i 4), art. 51 ust. 1 pkt l),art. 84 a ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) poprzez usankcjonowanie przez organy rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych przed otrzymaniem pozwolenia na budowę oraz prowadzenia tych robót niezgodnie z warunkami zabudowy, zaniechanie wstrzymania robot prowadzonych niezgodnie z pozwoleniem na budowę, zaniechanie nakazania rozbiórki budowy prowadzonej niezgodnie z pozwoleniem na budowę oraz przeprowadzenie kontroli bez obowiązkowego badania zgodności prowadzonych przez inwestora robót z projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę oraz warunkami zabudowy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., znak [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała, iż w pełni podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w pismach z dnia 11 maja 2017 r. oraz 23 maja 2017 r. Jej zdaniem organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne pobieżnie i niestarannie, nie przeprowadził wnikliwej analizy zgromadzonego materiału, oparł się na oświadczeniu inwestora i przyjętego przez niego kierownika budowy wbrew ich oczywistej sprzeczności z faktami.
Zdaniem skarżącej, oczywistym jest, że jeżeli w dniu 18 lutego wniosła zawiadomienie o samowoli budowlanej, to załączone zdjęcia zaawansowanej budowy musiały być zrobione przed tą datą. Na zdjęciach widać wzniesione mury, wylane wieńce, konstrukcję dachową, a inwestor w protokole kontroli sporządzonym w dniu [...] r. oświadczył, że roboty rozpoczął w dniu 26-27 lutego 2017 r. Decyzja o pozwoleniu na budowę jest datowana na [...] r. Skarżącej, która jest stroną postępowania o wydanie tego pozwolenia na budowę, została ona doręczona w dniu 13 lutego 2017 r., a zatem decyzja ta stała się prawomocna w dniu 27 lutego 2017 r. Nie można zatem przyjąć twierdzenia, jakie znalazło się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zdjęcia załączone przez skarżącą do zawiadomienia o samowoli budowlanej nie stanowią dowodu na rozpoczęcie inwestycji przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Jest oczywiste, że w ciągu 5 dni w warunkach zimowych nie można wykonać takiego zakresu robót budowlanych, jaki został udokumentowany na zdjęciach.
Ponadto wykonane przez inwestora prace budowlane są niezgodne z warunkami określonymi w decyzji Starosty C. nr [...] z dnia [...] r. znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, którą ostatecznie inwestor otrzymał po rozpoczęciu robót, a która w swej treści zawiera informację, iż projekt budowlany został skontrolowany pod względem zgodności z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Decyzja Burmistrza R. z dnia [...] r. znak [...] o ustaleniu warunków zabudowy określała min. konieczność zachowanie 1,5 m odległości ścian bez otworów okiennych
od sąsiedniej działki nr [...] tj. działki skarżącej. Taka odległość nie została zachowana, co widać na zdjęciach i co powinno potwierdzić postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Nadto skarżąca przypomina, iż decyzja o warunkach zabudowy określała maksymalny wskaźnik powierzchni rozbudowy na 0,12 co stanowić ma ok. 25 m2 (pkt A. 1. d) decyzji o warunkach zabudowy), tymczasem rozbudowana powierzchnia budynku zwiększyła się o ok. 38 m2, (6,30 m x 6 m) co także organ I instancji winien stwierdzić w trakcie kontroli. Tymczasem PINB oparł się na oświadczeniu kierownika budowy, iż prace prowadzone są zgodnie z dokumentacją, co jest oczywistą nieprawdą. Inwestor dopuścił się zatem istotnej zmiany zatwierdzonego projektu budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie zatem umorzył postępowanie uznając je jako bezprzedmiotowe, czym naruszył przepisy prawa budowlanego poprzez usankcjonowanie rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych przed otrzymaniem pozwolenia na budowę, a po otrzymaniu pozwolenia prowadzenia robót niezgodnie z warunkami zabudowy, zaniechanie wstrzymania robot prowadzonych niezgodnie z pozwoleniem na budowę, zaniechanie nakazania rozbiórki budowy prowadzonej niezgodnie z pozwoleniem na budowę oraz przeprowadzenie kontroli przez organ kontroli bez obowiązkowego badania zgodności prowadzonych przez inwestora robót z projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę oraz warunkami zabudowy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wydaną wbrew prawu, naruszył art. 138 § 2 i 2a Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odpowiadając na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany z zarzutami i wnioskami skargi.
Dokonana według ww. kryteriów sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dała podstawę do uwzględnienia skargi, choć nie wszystkie jej zarzuty, w szczególności odnoszące się do decyzji o warunkach zabudowy, mieszczą się w granicach rozpatrywanej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a.
Należy przypomnieć, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przez PINB w wyniku zgłoszenia temu organowi przez skarżącą, pismem z dnia 18 lutego 2017 r., realizacji przez sąsiada – T. K., rozbudowy domu na dz.
nr [...] w warunkach samowoli budowlanej i z naruszeniem przepisów prawa budowlanego oraz przeprowadzonej przez ten organ w dniu [...] r. kontroli przedmiotowej budowy, która wykazała, że inwestor dysponuje prawomocną decyzją Starosty C. z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zmianę sposobu użytkowania strychu na pomieszczenie mieszkalne wraz z instalacjami zewnętrznymi i przebudową odcinka sieci wodociągowej w celu likwidacji kolizji rozbudowy z tą siecią i częściowym zagospodarowaniem części działki nr [...], na której realizowana jest inwestycja.
W toku kontroli stwierdzono wykonanie części robót budowlanych (opisanych
w protokole), a także, iż inwestor nie ustanowił kierownika budowy oraz nie posiadał dziennika budowy, za co został ukarany grzywną. Stwierdzono też niezgodność wykonanych schodów z zatwierdzonym projektem budowlanym.
W zawiadomieniu do stron z dnia 30 marca 2017 r. PINB wskazał, iż wszczyna z urzędu postępowanie w stosunku do inwestora T. K. w sprawie prowadzenia opisanej wyżej budowy na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę nr [...]z dnia [...] r. w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami (art. 50 pkt 4 ustawy Prawo budowlane).
Następnie, powołując się na fakt, iż w dniu 30 marca 2017 r. inwestor złożył
do organu dziennik budowy, oświadczenie o rozpoczęciu robót budowlanych, oraz oświadczenie ustanowionego kierownika budowy, że zakres dotychczas wykonanych robót nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, wykonano je zgodnie
z dokumentacją, obowiązującymi przepisami i warunkami technicznymi, spełnia wymagania art. 5 Prawa budowlanego oraz nadaje się do dalszej kontynuacji, organ I instancji uznał, iż dalsze postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, wobec czego na podstawie art. 105 K.p.a. wszczęte postępowanie umorzył. W kwestii kolizji budowy z siecią wodociągową, organ I instancji stwierdził, iż na etapie wykonanych dotychczas robót inwestor nie natrafił na tę sieć.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca rozwinęła zrzuty wobec realizowanej przez T. K. inwestycji, podnosząc nie tylko jej niezgodność z prawem przez popełnienie samowoli budowlanej (rozpoczęcia robót budowlanych zanim decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna), ale również realizację budowy z naruszeniem prawa, w szczególności ze względu na niezgodność z decyzją o warunkach zabudowy, polegającą na realizacji inwestycji na granicy z jej nieruchomością, co wiąże się z naruszeniem jej prawa własności, a także realizację rozbudowy, na sieci wodociągowej, z czym wiążą się wskazane przez nią zagrożenia. Wskazała także na przekroczenie powierzchni rozbudowy określonej w pozwoleniu na budowę, a także na pękanie wskutek prowadzonych robót ścian jej budynku.
Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, stwierdzając, że w momencie rozpoczęcia robót przedmiotowa rozbudowa była zlokalizowana i realizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę, wobec czego brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiotowej samowoli budowlanej. Natomiast obecne (ewentualne – gdyż skarżąca nie przedstawiła dokumentów) usytuowanie części budynku z naruszeniem granicy między działkami wynikło z późniejszej korekty przebiegu tej granicy.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż planowana przebudowa sieci wodociągowej może być wykonana w każdym czasie. Natomiast podnoszona przez odwołującą się sprawa zbadania zgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Z powyższego wynika, że organ odwoławczy dostrzegł sprzeczności między decyzją o warunkach zabudowy a pozwoleniem na budowę (choć ich nie wskazał), stwierdzając, iż organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do badania legalności (zgodności z prawem) prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Należy zatem zauważyć, iż jak wynika z zawartej w aktach postępowania decyzji o warunkach zabudowy dopuszcza się sytuowanie ścian realizowanego budynku bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy z należącą do skarżącej działką o nr ewid. [...].
Był to – jak podnosi skarżąca – warunek wyrażenia przez nią sąsiedzkiej zgody na realizację inwestycji.
W zatwierdzonym decyzją z dnia [...] r. projekcie budowlanym zawarty został jednak zapis, iż "pełna ściana zewnętrzna usytuowana będzie na granicy działki (z działką nr [...])".
Ponadto z decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż maksymalny wskaźnik łącznej powierzchni zabudowy istniejącej i planowanej w stosunku do powierzchni działki winna wynosić 0,12, co – jak wskazuje skarżąca - pozwala na dobudowę
ok. 25 m2, zaś w decyzji o pozwoleniu na budowę, w opisie technicznym projektu, widnieje zapis, iż projektowana powierzchnia zabudowy wynosi 36,90 m2,
z przedstawionego przez skarżącą obmiaru wynika natomiast, iż faktycznie wynosi ona ok 38 m2 (6,30 x 6,0 m), co oznaczałoby istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i powinno stanowić podstawę do szczegółowego zbadania tej kwestii i do rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego w oparciu o odpowiednie przepisy Prawa budowlanego. Kwestia ta nie została jednak przez organ odwoławczy należycie zbadana i oceniona, co oznacza naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., które w tym zakresie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wprawdzie organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż w kompetencji organów nadzoru budowlanego nie leży badanie legalności decyzji o pozwoleniu na budowę,
w tym jej zgodności z decyzją o warunkach zabudowy, to jednak działając – zgodnie ze swymi kompetencjami wynikającymi z art. 81 ust.1 pkt 1, art. 83 ust. 1 w zw. z art. 50 ustawy Prawo budowlane i badając zgodność z prawem realizacji określonej inwestycji, organy nadzoru budowlanego nie mogą takich niezgodności całkowicie zignorować.
W sprawie winny zostać stwierdzone opisane wyżej rozbieżności a nadto zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego winny one być przedmiotem odpowiedniej sygnalizacji wobec organu architektoniczno-budowlanego –.
Organ odwoławczy zobowiązany był też szczegółowo ustosunkować się do zarzucanej przez odwołującą się sprzeczności realizowanej przez T. K. zabudowy z decyzją o pozwoleniu na budowę i albo stwierdzić niezasadność tego zarzutu, albo – w przypadku zasadności – ocenić sprawę pod kątem przesłanek do zastosowania art. 50 ust.1 Prawa budowlanego.
Organ nie wypowiedział się też w kwestii ewentualnego związku między prowadzonymi przez inwestora pracami budowlanym, a wskazanymi przez skarżącą skutkami w jej budynku (pękanie ściany przybudówki)
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie przeanalizował należycie zaskarżonej do niego decyzji organu I instancji w aspekcie wszystkich podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 7, 8 i 9 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wobec czego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzec jak w sentencji. Nadto Sąd miał na uwadze, iż skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a także zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji (pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 23.05.2017r.) co stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien przeanalizować podniesiona wyżej kwestie, w aspekcie przesłanek wskazanych w art. 50 ust.1 pkt 4 Prawa budowlanego, a nadto szczegółowo wyjaśnić skarżącej prawne podstawy podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć.
O kosztach (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło