II SA/Sz 746/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Prezydent Miasta S., decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017r., poz. 657 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – j.t. ze zm.), orzekł o wymeldowaniu R. S. z pobytu stałego, z lokalu przy ul. [...] w S.. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania R. S. prowadzone było na wniosek J. S., która oświadczyła, że ww. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w S., natomiast ona nosi się z zamiarem sprzedaży przedmiotowego lokalu. W dniu [...] r. lokal ten nabyli A. i R. S., wobec tego organ umorzył postępowanie prowadzone na wniosek J. S., jednocześnie wszczynając postępowanie o wymeldowanie z urzędu. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że R. S. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w S., a w lokalu tym nie ma rzeczy do niego należących. Nadto nie posiada on klucza do domu, ani do furtki oraz nie ponosi żadnych kosztów jego utrzymania. Organ wskazał także, że z oświadczeń stron i świadków wynika, iż R. S. wyprowadził się z przedmiotowego lokalu we wrześniu 2017 r. i obecnie zamieszkuje w różnych miejscach – u znajomych, zaspokajając tam swoje potrzeby mieszkaniowe. Wprawdzie strona utrzymuje, że w lokalu przy ul. [...] w S. znajdują się jeszcze niektóre jego rzeczy osobiste oraz część mebli czy wyposażenia, jednakże nie potwierdzają tego obecni domownicy, którzy zgodnie oświadczyli, że zajmowany wcześniej przez R. S. pokój, jest od dawna opróżniony z rzeczy, a obecnie szykowany do remontu i przeznaczony do zamieszkania przez małoletnie córki nowych właścicieli. Zdaniem organu, nawet jeśli strony do końca nie uzgodniły pomiędzy sobą sposobu odbioru pozostawionych w mieszkaniu rzeczy osobistych, to magazynowanie rzeczy w nim nie jest dowodem na to, że lokal ten jest miejscem pobytu stałego R. S.. Nadto organ przyjmując, że stronie zależy na zachowaniu meldunku wyłącznie w celu zablokowania sprzedaży tego domu wyjaśnił, iż meldunek ma znaczenie jedynie rejestracyjne. Samo zameldowanie w lokalu nie tworzy więc prawa podmiotowego osoby zameldowanej do lokalu, a wszelkie ewentualne roszczenia związane z przedmiotowym lokalem powinny być rozstrzygane wyłącznie na drodze sądowej, a nie za pomocą przepisów meldunkowych. Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta S. uznał, że R. S. trwale i dobrowolnie opuścił powyższy lokal, co oznacza że zostały spełnione przesłanki określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności. R. S. w odwołaniu od tej decyzji zakwestionował oparcie rozstrzygnięcia o zeznania świadków podnosząc, że świadkowie chcą pozbawić go domu rodzinnego oraz stałego zameldowania. W wyniku rozpoznania odwołania, Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji, po przytoczeniu treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności wskazał, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca pobytu osoby zameldowanej bez dopełnienia przez nią obowiązku wymeldowania się niezależnie od tego, czy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w tym lokalu. Kontrolując zaskarżoną decyzję należało zatem ustalić, czy występowanie, bądź niewystępowanie powyższej przesłanki zostało udowodnione w toku postępowania administracyjnego. Według organu odwoławczego, analiza akt prowadzi do wniosku, że Prezydent Miasta S. przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i prawidłowo ustalił, że R. S. w chwili obecnej nie mieszka pod adresem ul. [...] w S., a lokal ten nie stanowi już miejsca, w którym koncentrują się jego interesy życiowe. Dowodem na to są zeznania strony, J. S., R. i A. S., pisemne wyjaśnienia Ł. S. oraz protokół z kontroli lokalu przy ul. [...] w S. przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Miasta w S.. Wojewoda podkreślił, że R. S. wyprowadził się z przedmiotowego lokalu w listopadzie 2017 r., a od [...] r. właścicielami lokalu są A. i R. S., którzy nie znają R. S. i nie widzą możliwości, aby ponownie zamieszkał w tym lokalu. R. S. nie posiada kluczy do ww. lokalu, zaś w odwołaniu od decyzji nie zakwestionował ustalenia, że w nim nie mieszka. W tym stanie rzeczy organ, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a przede wszystkim to, że R. i A. S. nabyli w listopadzie 2017 r. przedmiotowy lokal w stanie wolnym od osób i rzeczy, przyjął, że w sprawie zachodzą podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu R. S. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...] w S., albowiem niedozwolone jest utrzymywanie fikcji w rejestracji meldunkowej. Organ nadmienił, że decyzja o wymeldowaniu przyczynia się wyłącznie do uporządkowania i zaktualizowania ewidencji ludności i nie ma żadnego wpływu na zakres praw cywilnoprawnych jakie przysługują wymeldowanej osobie. Zameldowanie jest bowiem tylko instytucją prawa administracyjnego. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyjaśniając w niej, że wiosek o wymeldowanie złożyła jego siostra J. S., która przejęła własność przedmiotowego lokalu w sposób niezgodny z prawem. Zaznaczył, że siostra mogła być tylko współwłaścicielką posiadłości, a zatem nie miała uprawnienia do jej sprzedaży. Oświadczył, że został zmuszony do wynajęcia pokoju u znajomych, lecz w lokalu przy ul. [...] powinny znajdować się jeszcze niektóre jego pamiątki z podróży zawodowych. Nadto zarzucił, że J. S. nie przekazywała mu korespondencji z organu, skierowanej do niego na adres wymeldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. skarżący podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w skardze. Wyjaśnił, że wyprowadził się z domu, żeby nie doprowadzać do awantur, zaś obecnie mieszka na [...], gdzie wynajmuje pokój. Uczestnik postępowania R. S. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że skarżący wyprowadził się dobrowolnie zabierając swoje rzeczy. Miało to miejsce miesiąc przed zakupem domu. W jego ocenie, skarżący nie bardzo rozumie całą tą sytuację. Poza tym nadmienił, że właścicielem domu była K. S. i jej córka J. S.. W 2000 r. przekazała J. S. swoje udziały w domu na zasadzie umowy dożywocia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 – j.t. ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonana według kryterium zgodności z prawem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Przystępując do zbadania zasadności skargi, w pierwszej kolejności należało się zatem odwołać do przepisów, które stanowiły materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W tym miejscu należy wyjaśnić, że – stosownie do art. 27 ust. 1 tej ustawy, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Obowiązek meldunkowy sprowadza się zatem do zgłoszenia właściwemu organowi, miejsca stałego pobytu, przy czym zgłoszenie to powinno potwierdzać rzeczywiste zamieszkiwanie osoby, która dopełnia obowiązku meldunkowego pod wskazanym adresem. Ewidencja ma zatem odzwierciedlać stan faktyczny. Podkreślić przy tym należy, że obowiązek meldunkowy nie ma związku z prawem rzeczowym do lokalu. Innymi słowy można być właścicielem lokalu, ale w nim nie zamieszkiwać i w konsekwencji nie być w nim zameldowanym, bądź być zameldowanym w lokalu, którego nie jest się właścicielem. Meldunek nie rozstrzyga zatem kwestii własności - ani jej nie pozbawia, ani też nie przyznaje, stanowi jedynie dopełnienie obowiązku wynikającego z ustawy o ewidencji ludności. Oznacza to, że w sytuacji, gdy osoba przybywa do określonego miejsca z zamiarem stałego pobytu jej obowiązkiem jest zameldowanie się, podobnie, gdy opuszcza miejsce, w którym była dotychczas zameldowana i w nim nie przebywa, ma obowiązek wymeldowania się. Jeżeli tego nie uczyni, wymeldowania może dokonać organ działając z urzędu, bądź na wniosek właściciela lub osoby dysponującej tytułem prawnym do lokalu. W badanej sprawie wymeldowanie skarżącego nastąpiło z urzędu, w związku z powzięciem przez organ wiadomości o opuszczeniu lokalu przy ul. [...]. Pierwotnie o wymeldowanie wystąpiła poprzednia właścicielka nieruchomości – J. S., w związku z zamiarem jej sprzedaży. W trakcie wszczętego na wniosek postępowania o wymeldowanie doszło do sprzedaży nieruchomości, co stanowiło podstawę jego umorzenia i wszczęcia postępowania z urzędu. W toku postępowania organ pierwszej instancji zgromadził, w ocenie sądu, wystarczający materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny, którą podzielił organ odwoławczy. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący opuścił dom przy ul. [...] w połowie września 2017 r. i pod tym adresem nie przebywa. Podkreślenia wymaga przy tym, że podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż wyprowadził się z domu, aby nie doprowadzać do sytuacji konfliktowych z siostrą nie mogła mieć znaczenia dla oceny zgodności z prawem działania organu administracji. Podobnie bez znaczenia pozostają podnoszone przez skarżącego roszczenia dotyczące współudziału w utrzymaniu, czy remontowaniu posesji, czy też brak zgody na sprzedaż nieruchomości. Zważyć bowiem należy, że wskazane kwestie nie mogły być przedmiotem badania organu administracji publicznej, którego rolą w postępowaniu było wyłącznie ustalenie, czy skarżący przebywa przy ul. [...] w S. z zamiarem stałego pobytu. Poczynione w tej sprawie ustalenia doprowadziły organ do wniosku, że skarżący wyprowadził się, nieruchomość została sprzedana, a nowi właściciele nie potwierdzili aby R. S. mieszkał przy ul. [...] wskazując, że wymienili zamki w furtce i drzwiach wejściowych. Sam skarżący nie kwestionuje tego, że w lokalu tym nie mieszka, zgłasza jedynie zastrzeżenia co do prawa do nieruchomości i własnego udziału w jej utrzymaniu. Wskazać zatem należy, że ewentualne roszczenia skarżącego w stosunku do siostry mogą stanowić przedmiot postępowania przed sądem powszechnym, nie mogą one jednak mieć wpływu na ocenę działania organu administracji publicznej, które zdaniem sądu, było prawidłowe. Zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, co stanowi podstawę oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.