II SA/Sz 749/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-05-21

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do podmiotu, który zakończył byt prawny, jest wadliwa i podlega uchyleniu?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do podmiotu, który zakończył swój byt prawny (np. w wyniku przejęcia przez inną spółkę i wykreślenia z rejestru), jest wadliwa i podlega uchyleniu. Organ administracji ma obowiązek prawidłowo ustalić strony postępowania, a skierowanie decyzji do nieistniejącego podmiotu stanowi naruszenie prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy wiatrowej. Organ pierwszej instancji wydał decyzję, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy po rozpatrzeniu odwołania R.S. WSA uchylił poprzednią decyzję SKO z powodu uchybień proceduralnych. Następnie SKO ponownie wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza. R.S. złożył kolejną skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Kpa i pominięcie wskazań poprzedniego wyroku WSA. Kluczowym zarzutem stało się to, że decyzja SKO została skierowana do Spółki A., która zakończyła byt prawny przed jej wydaniem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego R. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez Spółkę A. i przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny na środowisko, decyzją nr [...] Burmistrz określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z [...] elektrowni wiatrowych o łącznej mocy, maksymalnej wysokości wież metrów każda i średnicy śmigła, wraz ze stacją elektroenergetyczną i niezbędną towarzyszącą infrastrukturą techniczną, na terenie miejscowości: -działka nr [...], -działki nr [...], gmina. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie R.S., decyzją nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W dniu 11 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , rozstrzygając sprawę ze skargi R.S., wyrokiem (sygn. akt II SA/Sz 192/13), uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. Sąd stwierdził uchybienia organu odwoławczego występujące w przestrzeganiu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, art. 80 Kpa, art. 84 § 1 Kpa, a przede wszystkim art. 107 § 3 Kpa i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, które to uchybienia bezpośrednio skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd zarzucił, iż w prawidłowo prowadzonym postępowaniu organ winien dokonać własnej oceny specjalistycznego dokumentu, jakim jest raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony przez podmioty wyspecjalizowane w tym zakresie. Sąd przyznał rację skarżącemu, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, na czym ma polegać odwracalność negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko jak i nie odniósł się do wyników oceny przedsięwzięcia dokonanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Sąd stwierdził, że z uzasadnienia decyzji z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji - nie wynikają ustalenia przekonujące stronę zasadności takiego właśnie rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Za niedopuszczalne uznał Sąd odnoszenie się przez organ odwoławczy do zgłaszanych w postępowaniu zarzutów w innych formach aniżeli wydana decyzja o "uzupełnianie" jej uzasadnienia pismami kierowanymi do strony lub jej pełnomocnika, bądź pismem przewodnim, przekazującym odwołanie strony organowi odwoławczemu. Skoro taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i była sygnalizowana przez stronę, to organ odwoławczy miał obowiązek odnieść się do działania organu w zakresie ustosunkowania się do zarzutów strony poza formalnie prowadzonym postępowaniem. Decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję Burmistrza z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że po zapoznaniu się z aktami sprawy, w tym także po odniesieniu się do składanych w toku postępowania pism i rozpatrzeniu odwołania, ponownie merytorycznie rozpatrzył sprawę w jej całokształcie i uznał, że argumenty odwołującego nie podważają ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji, ani zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji. Pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. R.S. złożył skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 7 i 80 Kpa poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 84 poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. ornitologii i energetyki w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, co miało wpływ na wynik sprawy, - art. 127 Kpa w zw. z art. 7 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie przez organ odwoławczy niniejszej sprawy i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, - art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu z dnia 11 października 2013 r. Pismem z dnia 30 lipca 2014 r. organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 14 maja 2015 r. skarżący wniósł o niedopuszczenie uczestnika postępowania Spółki B. do działania w sprawie. Skarżący podniósł, że wnioskodawca – Spółki A. zakończyła działalność z dniem 19 kwietnia 2013 r., co oznacza, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji spółka ta już nie istniała. Z kolei, Spółka B. nie wykazała jakoby była następcą prawnym wnioskodawcy. W dniu 20 maja 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo zawierające stanowisko spółki z którego wynika, że decyzją z dnia 5 grudnia 2014 r. ww. spółka nabyła uprawnienia wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] Spółka wskazała ponadto, że w wyniku dokonanych przekształceń podmiotowych całość praw i obowiązków przynależnych spółce A., w tym uprawnienia z wydanej na jej rzecz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na dzień wydania kwestionowanej decyzji Kolegium przysługiwał spółce C. Na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. pełnomocnik spółki A. potwierdził, że pismo z dnia 20 maja 2015 r. stanowi wniosek o dopuszczenie ww. spółki do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. Sąd przychylił się do wniosku ww. spółki i przeprowadził dowód uzupełniający z internetowego wydruku informacji KRS dotyczącej Spółki A. oraz oddalił wniosek dowodowy złożony przez skarżącego na okoliczność występowania na terenie wskazanym na mapie sytuacyjnej orlika grubodziobego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.. 145 § pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić również należy, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...], którą to decyzja organ I instancji określił wnioskodawcy –Spółka A. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej . Istotą niniejszej sprawy nie jest jednak rozstrzygnięcie zasadności określenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanego wyżej przedsięwzięcia lecz okoliczność pominięcia przez organ II instancji faktu, iż strona postępowania administracyjnego zakończyła swój byt prawny i skierowanie do niej decyzji, stanowi naruszenie prawa skutkujące koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, gdyż została ona skierowana do podmiotu, który nie mógł być podmiotem praw, ani obowiązków wynikających z kwestionowanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ administracji II instancji uczynił adresatem zaskarżonej decyzji Spółka A. Jednak, jak wynika z oświadczeń strony skarżącej, zawartych w piśmie procesowym z dnia 14 maja 2015 r. i załączonego do niego wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, zweryfikowanego przez Sąd, Spółka A. została w dniu 20 grudnia 2012 r. przejęta wraz z całym majątkiem przez spółkę C. (obecnie Spółka C.) a następnie w dniu 19 kwietnia 2013 r. została wykreślona z rejestru (w dniu 3 maja 2013 r. nastąpiło uprawomocnienie wykreślenia). Podkreślić w tym miejscu należy, że z chwilą przejęcia spółka traci zdolność prawną - nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby prawnej, która zakończyła swój byt prawny na skutek jej przejęcia, nie można wszcząć ani prowadzić postępowania. Nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. W świetle powyższego skoro z dniem 20 grudnia 2012 r. Spółka A. utraciła swój byt prawny, w związku z przejęciem przez Spółka C., to wydana przez organ II instancji w dniu 9 maja 2014 r. decyzja skierowana została do podmiotu, który już nie istniał. Przy czym nie ulega wątpliwości, iż Spółka C., posiadając wiedzę o toczącym się postępowaniu, obowiązany był poinformować organy administracji je prowadzące o zaistniałym i regulowanym w prawie przekształceniu. Reasumując, w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym Sąd zobligowany był do rozstrzygnięcia o wyeliminowaniu z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, Sąd odstąpił od oceny merytorycznej zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż bezsprzecznie byłaby ona przedwczesna. W toku ponownej analizy niniejszej sprawy organ II instancji winien uwzględnić powyższe istotne dla sprawy ustalenia i poczynić kroki celem właściwego określenia stron postępowania, w tym podmiotu, który nabył uprawnienia wynikające z decyzji z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym celu organ II instancji podejmie czynności w celu ustalenia prawidłowości decyzji z dnia [...], mocą której, według oświadczenia uczestnika postępowania Spółka B. przejął on ww. uprawnienia w trybie art. 72a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z tych powodów Sąd na mocy art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania stosownie do art. 200 i art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło