II SA/Sz 75/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-02-26
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest ustawowo zwolniony z ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący był już ustawowo zwolniony z ich ponoszenia w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może być przyznane, gdy takie zwolnienie wynika z przepisów ustawy. Niemniej jednak, sąd ustanowił adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącego uniemożliwia mu poniesienie kosztów wynagrodzenia i wydatków adwokata.Stan faktyczny
Skarżący M. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy, w której jego skarga na decyzję Wojewody o utracie statusu osoby bezrobotnej została odrzucona jako wniesiona po terminie. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niską rentę żony jako jedyne źródło dochodu rodziny.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowić adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [. ..] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej p o s t a n a w i a: I. odmówić zwolnienia z kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata
Postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił jak wniesioną po upływie terminu skargę M. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej.
W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że mieszka z żoną w mieszkaniu o pow. [...] m2 a jedynym dochodem rodziny jest renta żony wynosząca [...] zł miesięcznie, ponieważ skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów.
Zgodnie z art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Z przepisu tego wynika, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania w sprawie jest niezbędną przesłanką do przyznania prawa pomocy.
Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest status bezrobotnego. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. b powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. W związku z ustawowym zwolnieniem skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, brak jest możliwości zwolnienia od kosztów sądowych na mocy orzeczenia Sądu.
W myśl art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżący w złożonym wniosku uprawdopodobnił, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów wynagrodzenia i wydatków adwokata z własnych środków finansowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić wniosek w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowić skarżącemu adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło