II SA/Sz 751/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-11-07
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawę prawną do nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej, jeśli nie wykazał istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązku przedłożenia oceny technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie wykazał istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu. Samo stwierdzenie samowoli budowlanej nie jest wystarczającą przesłanką do nałożenia takiego obowiązku. Wydanie postanowienia bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dysponowania dowodami na istnienie wątpliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającego na skarżących obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej pionów kanalizacyjnych. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły samowolnie wykonane roboty budowlane polegające na przebudowie lub remoncie instalacji kanalizacyjnej. Skarżący kwestionowali zasadność nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej, twierdząc, że wykonane prace miały charakter bieżącej konserwacji i nie stanowiły robót budowlanych wymagających pozwolenia lub zgłoszenia. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Ż. B. i M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia oceny technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie praz poprzedzające jej postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Ż. B. i M. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. .,nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu zażaleń M. B. i Ż. ., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim z dnia [...] r., znak:[...] , nakładające na Ż.B. i M. B. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia .[..] r. oceny technicznej istniejących po stronie posesji [...] pionów kanalizacyjnych, sporządzonej przez osobę(y) legitymującą(e) się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi i należącej do właściwej izby samorządu zawodowego, która winna zawierać zakres wykowanych robót i wskazywać ich zgodność z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania podając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku przeprowadzonych w dniu [...] r. czynności kontrolnych
w budynku przy ul.[...] , stwierdził, iż w istniejącym, sąsiednim budynku,
w zabudowie bliźniaczej, przy ul. [...] , dokonano przebudowy pionu kanalizacyjnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ powiatowy ustalił także, iż właścicielkami budynku nr [...] są Ż. i M.., które były inwestorami ww. robót budowlanych.
Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] , na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 83 ust 1 ustawy Prawo budowlane organ powiatowy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową przedmiotowego budynku. Następnie decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom doprowadzenie budynku przy ul. [...] do stanu poprzedniego.
Decyzją z dnia [...] r., znak:[..] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ostatecznie stwierdził nieważność ww. decyzji
z dnia [...] r.
Kontynuując postępowanie, organ I instancji przeprowadził dowody
z przesłuchań świadków oraz przeprowadził oględziny w dniach [...] r.
i [..] r. Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, organ
I instancji, wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, decyzję z dnia [...] r. odmawiającą nałożenia na Ż. B. i M. B. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Uzasadniając swoją decyzję organ powiatowy podał, m. in., że nie potwierdzono jednoznacznie istnienia jednego wspólnego pionu kanalizacyjnego dla obu części "zbliźniaczonego" budynku. Projekty budowlane obu segmentów,
w oparciu o które został wybudowany "zbliźniaczony" budynek obejmowały wykonanie oddzielnych kanalizacji. Możliwe jest, jak wskazała część przesłuchanych świadków oraz właścicielka posesji nr [...] , że w czasie budowy, w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, z uwagi na reglamentacje materiałów budowlanych, powstał i funkcjonował jeden wspólny pion i taki sposób odprowadzenia ścieków został zaakceptowany podczas odbioru budowlanego
w [...] r.
Organ powiatowy ustalił również, że inwestor zgłosił właściwemu organowi
w dniu [...] r. jedynie zamiar wykonania robót nie wymagających pozwolenia na budowę polegających na wymianie kafli w łazienkach, kafli na podłodze, podwieszeniu rygipsów, wymianie drzwi i częściowej wymianie okien, położeniu paneli podłogowych, wyrównaniu ścian gładzią, "przyłącze gazowe".
A. S., właścicielka bliźniaczego budynku nr [...] , w odwołaniu od ww. decyzji PINB z dnia [...] r. podała, m. in., że w trakcie oględzin budynku nr [...] przy ul. [...] przeprowadzonych w dniu [...] r. PINB stwierdził w szczególności zlikwidowanie wspólnego pionu kanalizacyjnego obsługującego budynki nr [...] i [...] i ustawienie innego pionu kanalizacyjnego w innym miejscu w taki sposób, że nie może obsługiwać części budynku [...] . Skarżąca podała, że istnienie wspólnego pionu kanalizacyjnego, poza oględzinami budynku przy ul. [...] przeprowadzonymi przez PINB w dniu [...] r., potwierdzili dodatkowo przesłuchani świadkowie: B. B., M. S., A. M., A. P., A. N. oraz A. N.-B. - "przesłuchiwana w sprawie [. .] , wyciąg z protokółu doręczono organowi". Podała również, że zagubiony został protokół oględzin z dnia [...] r.
Organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , uchylił w całości ww. decyzję z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał, m. in., że uwzględniając to, iż przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało pismem A. S., właścicielki budynku przy ul.[...] , z dnia [...] r., które dotyczyło rozbiórki wspólnego pionu kanalizacyjnego, decyzja organu I instancji nie została wydana w sprawie, w której, na wniosek strony, wszczęte zostało postępowanie, co uzasadniło podjęte rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy wskazał organowi powiatowemu, aby - przy ponownym rozpatrywaniu sprawy - wydał rozstrzygnięcie w sprawie, w której wszczęte zostało postępowanie zainicjowane ww. pismem, natomiast prowadzone z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku nr [...] powinno zostać zakończone odrębnym rozstrzygnięciem, po uprzednim zweryfikowaniu stron tego postępowania.
Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę organ powiatowy wydał, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, przytoczone na wstępie postanowienie z dnia [...] r., dotyczące pionów kanalizacyjnych umiejscowionych przy ścianie wspólnej budynków.
Zażalenie na postanowienie organu powiatowego złożyły M. . i Ż. ., reprezentowane przez Z. B..
W uzasadnieniu podniosły, że składają zażalenie na podstawie art. 5 ust. 2, art. 61 ust. 1 prawa budowlanego oraz art. 7, 8, 9, art. 61a § 1 K.p.a. i wniosły o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jako rażąco naruszającego obowiązujące prawo,
2) umorzenie postępowania w sprawie [...] w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a.
W uzasadnieniu zażalenia podano między innymi, że bieżąca konserwacja budynku nie stanowi robót budowlanych wymagających wszczęcia procedur administracyjnych, którego naprawa poprzez wymianę zużytych elementów nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia do odpowiedniego organu
i stanowi wyłączne uprawnienie właściciela obiektu w ramach jego praw właścicielskich. Prace mające na celu utrzymanie budynku w niepogorszonym stanie technicznym, w świetle obowiązującego prawa, nie mogą być traktowane jako remont, lecz bieżąca konserwacja.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując wniesione zażalenie, podał, że nie ulega wątpliwości, iż
w budynku przy ul. [...] samowolnie wykonane zostały roboty budowlane polegające na wykonaniu części instalacji kanalizacyjnej.
Organ odwoławczy przytoczył treść oświadczeń złożonych przez: B. B., M S., A. M. i A. N.-B.. Nadto podał, że o tym, iż w miejsce istniejącego pionu kanalizacyjnego z rur żeliwnych wykonano nowy z rur PCV zeznał tylko R. S. i zatrudniony przez niego pracownik, S. C., przy czym R. S. wyjaśnił, że jego żona jest siostrą M. ..
Oceniając zebrany materiał dowodowy, organ odwoławczy uznał, iż jest mało prawdopodobne, aby osoby, które w przedmiotowych budynkach mieszkały przez wiele lat, w tym zamieszkiwały i w jednym i w drugim budynku, myliły się co do tego, jak w tych budynkach wykonane były instalacje kanalizacyjne. Z tego też powodu nie dał wiary oświadczeniom R. S. i S. C.. Ślady po "podejściu" od zlewozmywaka do pionu kanalizacyjnego, które stwierdzono w wyniku oględzin przeprowadzonych w ww. budynku [...] w dniu [...] r., także świadczą o tym, iż zlewozmywak ten musiał być podłączony do innego pionu kanalizacyjnego niż jest obecnie i że "przełączenie" do innego pionu kanalizacyjnego nastąpiło z braku możliwości dalszego korzystania z pionu kanalizacyjnego, do którego zlewozmywak był wcześniej podłączony.
Zdaniem organu II instancji z powyższego jednoznacznie wynika, iż
w budynku przy ul. [...] został wykonany samowolnie nowy pion kanalizacyjny z rur PCV, co wiąże się z przebudową istniejącego systemu kanalizacji w przedmiotowych budynkach. Zatem, zdaniem organu, roboty budowlane wykonane w budynku nr [...] przy ul. [...], niezależnie od tego czy polegały na remoncie istniejących instalacji kanalizacyjnych czy też wykraczały poza zakres remontu - wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej.
Organ odwoławczy zaznaczył, że wykonując nowy pion kanalizacyjny odcięto od niego budynek [...] , zatem nie odtworzono stanu pierwotnego, co oznacza, iż wykonanych robót, chociażby z tego względu nie można uznać za remont.
W przypadku, gdy roboty budowlane wykonane zostały samowolnie, bez nadzoru osoby posiadającej wymagane uprawnienia, zawsze powstają uzasadnione wątpliwości co do tego czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i sztuką budowlaną oraz wymogami art. 5 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ż. i M. . zaskarżonemu postanowieniu zarzuciły naruszenie, poprzez błędną wykładnię, przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz naruszenie innych przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 5 ust. 2, 61 ust. 1, a także naruszenie przepisy postępowania administracyjnego tj.art.7, art. 8, 9 oraz art. 61 a § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego.
Na tej podstawie, wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].,znak:[...] , oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim z dnia [...]r., znak:[...], o nałożeniu obowiązku z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu podniosły, że zaskarżone postanowienie narusza wskutek błędnej wykładni, treść przepisu art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, nie wskazując nadto żadnego związku pomiędzy zastosowaniem tego przepisu, jako przepisu ogólnego, a konkretnym przepisem szczególnym prawa budowlanego, jak np. przepisami art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Prawa budowlanego.
Zdaniem skarżących naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez organy I i II instancji wynika zapewne z niezrozumienia przez organy nadzoru budowlanego rangi tego przepisu, który jako umiejscowiony w rozdziale obejmującym przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych - jest przepisem ogólnym, który jest stosowany wyłącznie
w przypadkach, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany, w tym organ nadzoru budowlanego, żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Tymczasem ani organ I instancji, ani organ II instancji nie wskazał żadnego konkretnego przepisu szczególnego prawa budowlanego, który wraz z art. 81c ust. 2 mógłby mieć zastosowanie w sprawie administracyjnej prowadzonej wobec skarżących.
Ponadto podkreśliły, że możliwość nałożenia określonych obowiązków na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego istnieje jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, a przepis ten, jako prowadzący do ograniczenia praw podmiotowych, nie powinien być interpretowany rozszerzająco.
Organy I i II instancji nie wykazały zaistnienia żadnej z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Teza wskazana przez organ II instancji, cyt:
"W przypadku, gdy roboty budowlane wykonane zostały samowolnie, bez nadzoru osoby posiadającej wymagane uprawnienia, zawsze powstają uzasadnione wątpliwości co do tego, czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i sztuką budowlaną oraz wymogami art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.", jako przesłanka zastosowania art. 81c ust. 2 prawa budowlanego nie wytrzymuje krytyki i jest tezą całkowicie absurdalną. Organ nadzoru budowlanego tak I jak i II instancji przede wszystkim nie wykazał, by prace wykonane przez skarżące w zakresie wymiany skorodowanych i zniszczonych rur żeliwnych pionu kanalizacyjnego na PCV wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym, czy należało je uznać za roboty budowlane. W rzeczywistości organom chodzi o ustalenie, czy skarżące dokonały przebudowy istniejącego pionu kanalizacyjnego obsługującego wspólnie dwa bliźniacze budynki przy ul. [...]
i [...] poprzez jego likwidację oraz oceny zgodności tej przebudowy z prawem. Brak możliwości precyzyjnego określenia przez organy nadzoru budowlanego zakresu dokonanych przez skarżące robót w budynku (czy też raczej nieudolność tych organów w m zakresie) nie należy jednakże do przesłanek wymienionych w art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, a zatem wątpliwości organu co do zakresu wykonanych robót nie upoważniają tego organu do wydania postanowienia w powyższym trybie. Nadto w przedmiotowej sprawie organ I jak i II instancji bezpodstawnie przyjął, że prace związane z wymianą rur żeliwnych pionu kanalizacyjnego na rury PCV wykonywała osoba nie posiadająca wymaganych uprawnień, co zdaniem organu II instancji rodzi wątpliwości co do jakości i stanu technicznego urządzenia. Jednakże w toku postępowania dowodowego nie wykazano, by osoba wykonująca powyższe prace nie posiadała wymaganych uprawnień.
Skarżące podniosły również, że naprawę uszkodzonych lub zużytych rur pionu kanalizacyjnego należało zaliczyć do konserwacji budynku mieszkalnego, czyli robót mających na celu utrzymanie sprawności technicznej elementów budynku wskazanych w § 3 pkt 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U z 1999 r. Nr 74, poz. 836 ze zm.). Konserwacja, o której mowa w w/w przepisie, nie stanowi zaś robót budowlanych
w rozumieniu art. 3 pkt. 7 ustawy Prawo budowlane - a więc nie podlega właściwości organów nadzoru budowlanego.
Następnie skarżące zaprzeczyły jakoby w dniu [...] r. przeprowadzono w budynku nr [...] oględziny, w wyniku których stwierdzono wykonanie opisanych w uzasadnieniu postanowienia robót. Fakt ten potwierdził wcześniej ten sam organ w swej ostatecznej decyzji z dnia [...] r., znak [...] , stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim z dnia
[...] r., znak[...] , nakazującej skarżącym doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie poprzedniego układu otworów okiennych i drzwiowych, odtworzenie dotychczasowego pionu kanalizacyjnego i odtworzenie układu ścianek działowych w terminie do [...] r.
Skarżące zarzuciły, że organ II instancji powołuje się na zeznania części świadków powiązanych rodzinnie lub towarzysko z A. S., która swoim doniesieniem do PINB zainicjowała przedmiotowe postępowanie
w sprawie, a którzy, wbrew swoim zeznaniom, nigdy nie mieszkały, ani nie przebywały w budynku przy ul. [...] nr[...] , który to budynek przed nabyciem
go przez A. N.-B. w [...] r. był niewykończony
i niezamieszkały. Budynek ten został ujawniony w księdze wieczystej dopiero
w [...] r. Nadto skarżące wskazały, że wiarygodność twierdzeń A. S. jest żadna, jeżeli weźmie się pod uwagę liczne pomówienia z jej strony wobec skarżących i Z. J., które znalazły swój sądowy finał.
Według skarżących wszystkie dokonane przez nie prace były pracami konserwacyjnymi, odtwarzającymi zużyte elementy budowlane poprzez ich zastąpienie nowymi materiałami budowlanymi, bez jakiejkolwiek zmiany parametrów konstrukcji ścian, instalacji i urządzeń technicznych budynku. Przedsięwzięte prace, wbrew twierdzeniom obu organów nadzoru budowlanego nie odpowiadają definicji robót budowlanych. Zakres tych prac nie odpowiada bowiem zarówno pojęciu przebudowy, jak i remontu obiektu budowlanego. Wskutek tychże prac nie nastąpiła zmiana parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego, a wykonane działania miały na celu bieżącą konserwację lokalu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "P.p.s.a.".
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z przepisami prawa doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis
art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r.
Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego - w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - mogą nałożyć w drodze postanowienia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Przesłanką zastosowania cytowanego przepisu jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - organ jest więc uprawniony, a wręcz zobowiązany, do wydania postanowienia w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwości w tym zakresie. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przepis ten daje bowiem uprawnienie do żądania od wszystkich uczestników procesu budowlanego, właścicieli przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie dając równocześnie podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, w której organ konkretyzuje sytuację prawną stron postępowania.
Mając na uwadze nieostry zakres pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" należy przyjąć, iż zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81c ust. 2, musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia.
Na podstawie analizy akt sprawy w tym treści postanowień organów nadzoru budowlanego orzekających w sprawie Sąd uznał, że zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, nie jest wystarczający dla dokonanej przez ten organ oceny, iż zaistniały "uzasadnione wątpliwości" co do jakości wykonanych robót budowlanych.
Z akt sprawy wynika jedynie, że skarżące wykonały jakieś roboty budowlane dotyczące pionu kanalizacyjnego. Sporne pozostaje czy była to przebudowa, remont, czy też bieżąca konserwacja. Nawet gdyby zgodzić się z organem odwoławczym, że niezależnie od tego czy skarżące dokonały przebudowy, czy też remontu kanalizacji, to w każdym przypadku popełniły samowolę budowlaną, to nie stanowi to jednak podstawy do przyjęcia, że stan techniczny instalacji jest nieodpowiedni. Tym samym nie uzasadnia nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji na temat jakości tych robót. Oznacza to, że organy przyjęły istnienie ustawowej przesłanki do nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej nie dysponując na tę okoliczność żadnymi dowodami. Wydanie rozstrzygnięcia w sprawie bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego narusza przepis art. 7 oraz art. 77 K.p.a. w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że do tutejszego Sądu wpłynęła sprawa tych samych skarżących, zarejestrowana pod sygnatura akii SA/Sz 750/12, na postanowienie ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ., nr [...] , w przedmiocie nałożenia na skarżące obowiązku przedłożenia w terminie do dnia [...] r. oceny technicznej, która winna zawierać zakres wykowanych robót. Zdaniem Sądu skoro obie sprawy dotyczą tych samych stron, tego samego budynku i prowadzone są przez ten sam organ nadzoru budowlanego, to nie było potrzeby wydawanie odrębnego postanowienia obejmującego roboty budowlane dotyczące pionu kanalizacyjnego oraz odrębnego postanowienia dla pozostałych robót budowlanych. Organy nie wskazały żadnego przepisu prawa budowlanego uzasadniającego takie rozdzielenie. Ewentualna legalizacja samowolnie wykonanych robót budowlanych, niezależnie od tego, których części budynku dotyczą, prowadzona winna być w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, na co wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skoro zatem wszystkie samowolnie wykonane roboty budowlane mogą być objęte jednym postępowaniem legalizacyjnym, to nie było podstaw do ich rozdzielenia
w celu objęcia odrębnymi ocenami technicznymi. Takiego uzasadnienia nie stanowi również fakt, że postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku położonym przy ul. [...] J. wszczęte zostało wskutek pisma A. S.. Nic nie stoi na przeszkodzie aby jednym postępowaniem objąć, dotyczące tego samego budynku i wykonane przez te same osoby, roboty budowlane wskazane przez A. S. oraz roboty stwierdzone przez organ na skutek przeprowadzonej kontroli. Swoim działaniem organy mogły narazić skarżące na zbędne dodatkowe koszty oceny technicznej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1
lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. W sprawie wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 P.p.s.a.,
a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło