II SA/Sz 752/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-11-09

Skład orzekający: Barbara Gebel, Elżbieta Makowska, Mirosława Włodarczak-Siuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 Kpa, może wydać decyzję opartą na innych podstawach prawnych i faktycznych niż te, które stanowiły podstawę decyzji pierwszej instancji, zwłaszcza gdy nie zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 Kpa, jest związany zakresem sprawy, który stanowił przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji pierwszej instancji. Nie może on orzekać w zakresie innym, niż uczyniono to wcześniej, ani zmieniać podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji w trybie art. 151 Kpa po ponownym rozpoznaniu sprawy, bez wcześniejszego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
K. M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Po odmowie przyznania świadczenia, złożył kolejny wniosek, który organ zakwalifikował jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 Kpa. Po odmowie uchylenia, K. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, powołując się na brak dowodów deportacji. K. M. zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2010r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art.1 ust.1 i art.4 ust.1 oraz art.2 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku K. M., odmówił przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w przepisach ww. ustawy. Decyzja ta doręczona została stronie w dniu [...] r. i strona nie wniosła od niej odwołania. W dniu [...] r. do Urzędu Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął kolejny wniosek K. M. o przyznanie świadczenia pieniężnego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej "Kpa", i art. 2, art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395, z późn. zm.) oraz w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt K 49/07 (Dz. U. z dnia 23.12.2009 r. Nr 220, poz. 1734) w sprawie, w której stroną postępowania jest: K. M., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w art.3 ust. 1 przywołanej ustawy. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ ustalił, iż strona złożyła wniosek w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, zwanej dalej "ustawą o świadczeniu pieniężnym". Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] r. orzekł o odmowie przyznania przedmiotowego świadczenia. W dniu [...] r. wpłynął do Urzędu wniosek, w którym strona nie sprecyzowała żądania odnośnie trybu jego rozpatrzenia. W związku z powyższym Kierownik Urzędu zakwalifikował pismo jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 Kpa. W myśl art. 154 § 1 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie organu, wniosek strony nie jest zasadny, jednak z innych powodów niż wymienione w poprzedniej decyzji Kierownika Urzędu. Pojęcie represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym, zawiera przepis art. 2 pkt 2 lit.a tejże ustawy. Stosownie do tej regulacji represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Przepis ten podlegał ocenie w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt K 49/07 (Dz. U. z dnia 23.12.2009 r. Nr 220, poz. 1734) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził: "Trybunał Konstytucyjny nie ma (..) zastrzeżeń co do samej zasady, aby świadczenia otrzymywały tylko te osoby, wobec których obowiązek pracy przymusowej podczas II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu przybierał szczególnie dotkliwą formę tzn. był połączony z wysiedleniem (przymusową zmianą miejsca pobytu) i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska. " Zatem niezbędnym warunkiem uzyskania prawa do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie jest udowodnienie wysiedlenia do pracy przymusowej i wykonywanie jej na tym wysiedleniu co najmniej przez okres 6 miesięcy. Strona wystąpiła o przyznanie uprawnienia do świadczenia z tytułu deportacji (wysiedlenia) do pracy przymusowej w okresie od [...] r. do [...] r. do miejscowości [...]. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza jednak wysiedlenia z miejscowości [...] i deportacji strony do pracy przymusowej w miejscowości [...]. Przedstawione oświadczenia świadków Kierownik Urzędu uznał za niewiarygodne, bowiem strona nie przedstawiła dowodów ich osobistego udziału w zdarzeniach objętych oświadczeniem. W związku z tym, że strona nie przedstawiła dowodów represji, o których mowa w ustawie, rozstrzygnięto jak na wstępie. K. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż pobyt w miejscowości [...] należy uznać za deportację. Został razem z rodziną wywieziony siłą z miejsca zamieszkania – [...] i zeznania świadków potwierdzają fakt jego pracy w gospodarstwie, u rodziny [...] O. N., zaś informacje na temat wysiedlenia mieszkańców [...] znajdują się w internecie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 151 § 1 i 2 Kpa oraz art. 2 pkt 2 lit.a i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn.zm.), po rozpoznaniu wniosku K. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, iż strona złożyła wniosek w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...] orzekł o odmowie przyznania przedmiotowego świadczenia. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt K 49/07 ( Dz.U. Nr 220, poz. 1734) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., w zakresie w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ stwierdził, iż art. 145a Kpa stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Pismem z dnia [...] r. K. M. wystąpił z wnioskiem, który organ zakwalifikował jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 Kpa. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...]r. odmówił uchylenia decyzji w przedmiocie przyznania ww. świadczenia. Pismem z dnia [...] r. K. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie organu wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Następnie organ stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania po wznowieniu postępowania Kierownik Urzędu ustalił, że w myśl art. 2 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniu pieniężnym, represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż niniejszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy i kwestionuje nieprawidłowy sposób ukształtowania przesłanek dostępu do świadczeń deportacyjnych. Naruszenie w tym zakresie zasady równości jest bezpośrednim wynikiem uzależnienia prawa do analizowanego świadczenia od kryteriów "geograficznych " (tzn. przekroczenia granic państwa polskiego) i wykluczenia możliwości otrzymania świadczeń przez osoby deportowane (wywiezione) do pracy przymusowej w ramach terytorium państwa polskiego. Trybunał Konstytucyjny nie ma natomiast zastrzeżeń co do samej zasady, aby świadczenia otrzymywały tylko te osoby, wobec których obowiązek pracy przymusowej podczas II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu przybierał szczególnie dotkliwą formę, tzn. był połączony z wysiedleniem (przymusową zmianą miejsca pobytu) i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska. Trybunał Konstytucyjny podkreślił ponadto, iż ,,( ... ) ustawodawca trafnie uznał, iż wśród wszystkich osób świadczących pracę przymusową na rzecz ZSRR i III Rzeszy, szczególnie dotkliwie poszkodowane były osoby, które pracę tę świadczyły w warunkach przesiedlenia poza dotychczasowe miejsce zamieszkania. Świadectwa osób poddanych tej formie represji skłaniają do akceptacji poglądu, że znajdowały się one w znacznie trudniejszej sytuacji niż osoby wykonujące nawet tego samego typu pracę, ale w dotychczasowym miejscu zamieszkania lub w niewielkim od niego oddaleniu (np. sąsiedniej miejscowości), w znanej okolicy i w otoczeniu rodziny i znajomych. Obok niedogodności związanych z samym obowiązkiem zatrudnienia (często na granicy fizycznych możliwości), były one poddane dodatkowemu stresowi związanemu z rozłąką z najbliższymi i koniecznością samodzielnej organizacji od podstaw życia codziennego w nowym, z reguły nieprzyjaznym miejscu pobytu. Wśród czynników, które wskazują na zaostrzony charakter takiej represji w porównaniu do "zwykłej" pracy przymusowej w pobliżu dotychczasowego miejsca zamieszkania, można wymienić m.in.: niedostatek więzi społecznych z nowym otoczeniem (wrogość, nieznajomość języka), ogólnie trudniejsze warunki egzystencji (np. brak możliwości sprzedaży czy wymiany własności pozostawionej w dotychczasowym miejscu zamieszkania, brak solidarności rodzinnej czy sąsiedzkiej ), co najmniej utrudniony kontakt z rodziną i najbliższymi, trudny klimat i warunki przyrodnicze (dotyczy to zwłaszcza osób wywiezionych do części azjatyckiej ZSRR). Okoliczności te nabierają szczególnego znaczenia, jeżeli weźmie się pod uwagę, że "na roboty" wywożeni byli przede wszystkim (zwłaszcza na początku okupacji) ludzie młodzi. Warto zauważyć, że podobne stanowisko co do zaostrzonego charakteru represji w postaci pracy przymusowej połączonej z deportacją (wywiezieniem) wyrażały także sądy administracyjne na tle sytuacji konkretnych osób, ubiegających się o świadczenie na podstawie zaskarżonego przepisu (por. wspomniana uchwała NSA o sygn. akt OPS 5/98 oraz pozostałe powołane wyroki sądów administracyjnych)". W ocenie organu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym zeznań świadków znajdujących się w aktach sprawy) wynika, że strona wykonywała pracę przymusową w niewielkiej odległości od stałego miejsca zamieszkania w miejscowości [...] (miejsce zamieszkania strony - miejscowość [...] ). Kierownik Urzędu nie neguje w tym przypadku ciężkiej sytuacji strony podczas wojny, lecz jedynie fakt, iż nie został spełniony zawarty w art. 2 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniu pieniężnym warunek deportacji do pracy przymusowej. Przepisy ustawy nie przewidują świadczeń z ustawy dla wszystkich poszkodowanych przez pracę niewolniczą na rzecz III Rzeszy, lecz zawężają krąg podmiotów do tych spośród nich, wobec których okupant stosował represje pracy niewolniczej w zaostrzonej formie (deportacja) w stosunku do obowiązującego powszechnie obowiązku pracy. Powyższa decyzja została zaskarżona przez K. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący okazał swoje niezadowolenie z kolejnej decyzji odmawiającej mu przyznania świadczenia pieniężnego. Podniósł, iż każda decyzja odmawia mu przyznania świadczenia z innych powodów, gdy tymczasem on został razem z rodziną wywieziony siłą z miejsca zamieszkania – [...] do miejscowości [...] i pomimo tego, że był małoletni, zmuszano go do ciężkiej pracy w gospodarstwie, u rodziny [...]. Po [...] miesiącach ciężkiej pracy zmarł jego [...] ojciec. Wniósł o sprawiedliwe potraktowanie przez Sąd jego sprawy. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący zarzucił, iż decyzje w sprawie wydane zostały na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego, co spowodowało naruszenie art.75 § 1 i 77 § 1 Kpa, i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). W myśl art. 145 ww. ustawy, Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub w innych przepisach prawa. Rozpoznając niniejszą sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej podniesionych. Zgodnie z przepisem art. 127 § 3 Kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, przy czym przez ministra należy rozumieć organy wymienione w art. 5 § 2 pkt 4 - Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych organów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4. Do takich organów bezsprzecznie należy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zwrócenie się przez stronę do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w związku z faktem, iż do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, zobowiązuje organ do ponownego rozstrzygnięcia sprawy i wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 Kpa, i tylko decyzja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Zakres ponownego rozstrzygnięcia wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy po raz pierwszy przez organ naczelny lub centralny. W postępowaniu w trybie art. 127 § 3 Kpa organ nie może więc zmieniać rodzaju sprawy i wypowiadać się w przedmiocie nieobjętym uprzednio postępowaniem. Stanowiłoby to rozszerzenie zakresu przedmiotowego i prowadziło w konsekwencji do pozbawienia strony prawa do dwukrotnego rozstrzygania sprawy (por. wyrok NSA z dnia [...] r. [...]). Zatem badając legalność zaskarżonej decyzji organ ograniczony jest zakresem sprawy, który stanowił przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji, a także trybem postępowania w jakim organ po raz pierwszy sprawę rozpoznawał. Innymi słowy, organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym, niż uczyniono to wcześniej w pierwszej instancji. Między innymi, zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, jak również orzeczenie w kwestii, która nie była rozpoznawana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, narusza przedmiotową tożsamość sprawy, a w konsekwencji zasadę ponownego rozpatrzenia sprawy ( dwuinstancyjności ). Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] r. wydał decyzję po rozpoznaniu wniosku K. M. w trybie art. 154 Kpa, natomiast w wyniku rozpoznania wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję własną, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 151 § 1 i 2 Kpa, a w uzasadnieniu decyzji stwierdzając, iż wydanie decyzji nastąpiło po uprzednim wznowieniu postępowania administracyjnego. Organ działał więc niejako obok sprawy będącej przedmiotem wydanej uprzednio decyzji, o której mógł jedynie orzekać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść rozstrzygnięcia administracyjnego powinna być związana z przedmiotem postępowania (zainicjowanego wnioskiem skarżącego) i stanowić konkretną odpowiedź organu administracyjnego na zawarte we wniosku żądanie strony. Tylko takie rozstrzygnięcie, nie budzące wątpliwości co do jego zakresu, w pełni odpowiada wymogowi rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 Kpa) oraz zgodne jest z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 Kpa) czy też z zasadą przekonywania (art. 11 Kpa). Zasada ta odnosi się nie tylko do zwyczajnego toku postępowania administracyjnego, lecz także do decyzji wydanych w wyniku postępowań nadzwyczajnych. Należy dodać, że tryby nadzwyczajne weryfikacji decyzji ostatecznych nie są w stosunku do siebie konkurencyjne, ponieważ uruchomienie każdego z nich oparte jest na innych przesłankach i mogą być uruchomione jednocześnie, jeżeli w jednej sprawie zachodzą przesłanki do wszczęcia kilku postępowań nadzwyczajnych lub gdy strona twierdzi, że takie przesłanki występują. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania ( art.148 § 1 Kpa ). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy ( art.149 ) Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 Kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem przewidzianych terminów. W przypadku niespełnienia powyższych przesłanek organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania ( art.149 § 3 Kpa ), zaś w przypadku ich spełnienia wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest aktem procesowym, który otwiera postępowanie rozpoznawcze i dopiero po przeprowadzeniu tego postępowania może zostać wydana decyzja w trybie art.151 Kpa. W niniejszej sprawie nie zostało wydane postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania, brak więc było możliwości wydania decyzji na podstawie art.151 Kpa, tym bardziej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, dotychczas rozpoznawanej w oparciu o art.154 Kpa. Takie załatwienie sprawy pozbawiło zatem stronę możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy i zostało dokonane z rażącym naruszeniem art.151 Kpa w związku z art.127 § 3 oraz art.154 Kpa, o którym mowa w art.156 § 1 pkt 2 Kpa. Nie przesądzając zatem ostatecznego wyniku sprawy, wobec rażącego naruszenia przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło