II SA/Sz 753/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr) Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu [...] r. A. K. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka P. K. w dniu [...]r. Wójt Gminy decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie m.in. art. 9 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznał A. K. zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł płatny miesięcznie i jednorazowy dodatek do tegoż zasiłku z tytułu urodzenia dziecka P. K. w wysokości [...]zł. W dniu [...] r. A. K. złożyła wniosek do ww. ośrodka pomocy o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka P. K. i w dniu [...] r. Wójt Gminy decyzja nr [...] a podstawie art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznał jej powyższą zapomogę w wysokości [...]zł. W dniu [...]r. A. K. złożyła wniosek na druku urzędowym do ww. ośrodka pomocy o przyznanie zasiłku rodzinnego na córkę P. i dodatku do tegoż zasiłku z tytułu jej urodzenia. Wójt Gminy decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ oraz art. 4 ust.2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 47 ust. 1 , art. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm./ oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz. U. Nr 105, poz. 881/, odmówił przyznania A. K. zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ powołał się na swoją decyzję z dnia [...]r., którą przyznał stronie przedmiotowy zasiłek i dodatek do niego z tytułu urodzenia córki P. w wysokości zgodnej z wówczas obowiązującymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wójt podał, że nie widzi podstaw do przyznania stronie powtórnie tego samego świadczenia. A. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, gdyż według niej po zmianie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych od stycznia 2006r. należy się jej drugi dodatek z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000zł, w przypadku gdy dochód w rodzinie nie przekracza na osobę miesięcznie kwoty 504zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 9 ust. 1 i 3 stawy o świadczeniach rodzinnych po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [....]r., utrzymalo w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podało, że organ I instancji działał prawidłowo, gdyż przyznał stronie zasiłek rodzinny oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia córki P. decyzją z dnia [...]r. w kwocie [...]zł. Dopiero od 1 stycznia 2006r. w wyniku zmiany przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych powyższy dodatek wynosi 1000zł. Organ II instancji wskazał, że wobec powyższego wniosek strony z dnia [...]r. jest bezzasadny, bowiem zostały przedmiotowe świadczenia przyznane. A. K. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wskazując że jest ona dla niej krzywdząca. Skarżąca uważa, że po zmianie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych od stycznia 2006 r. należy się jej niezależnie od wcześniej wypłaconych świadczeń, dodatek z tytułu urodzenia dziecka w kwocie 1000zł, gdyż miesięczny dochód w jej rodzinie nie przekracza kwoty 504zł. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie art. 5 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych /w obecnym jej brzmieniu/, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje jednorazowo matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu w kwocie 1000zł, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504zł. Do końca 2005 r. wysokość tego dodatku wynosiła 500zł. Wniosek o taki dodatek może złożyć osoba uprawniona w terminie do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. W niniejszej sprawie A. K. złożyła wniosek o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu urodzenia córki w dniu [...] r., dlatego też decyzją Wójta Gminy z dnia [...]r przyznano jej ww. świadczenia, w tym dodatek w kwocie [...]zł zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami. W przypadku gdyby strona złożył taki wniosek po 1 stycznia 2006 r., otrzymałaby dodatek do tegoż zasiłku w wysokości 1000zł. Zdaniem Sądu skoro maksymalny termin do ubiegania się o powyższy dodatek określono "ukończeniem przez dziecko pierwszego roku życia", oznacza to, że w przypadku zmiany wysokości tego dodatku w tymże terminie stronie służy prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyrównanie dodatku do kwoty aktualnie, określonej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Inne rozumienie przepisów ww. ustawy doprowadziłoby do nierównego traktowania osób uprawnionych do otrzymania tegoż dodatku w zależności od daty złożenia wniosku, co byłoby naruszeniem art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Art. 2 Konstytucji stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Organy tworząc prawo winny dążyć do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymać się od kreowania niesprawiedliwych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów oraz obowiązków dla wybranych grup obywateli. Zasadę sprawiedliwości społecznej uzupełnia zasada proporcjonalności, określana też jako zakaz nadmiernej ingerencji, wymieniona w art. 30 ust. 2 Konstytucji oraz zasada równości, sformułowana w art. 32 Konstytucji. Zasada zakazu nadmiernej ingerencji oznacza, że ingerencja ustawodawcy jak i innych organów stanowiących prawo, w prawa i wolności obywatela musi być usprawiedliwiona szczególnymi okolicznościami. Z art. 32 Konstytucji wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy ( kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, a wiec według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 stycznia 2000 r., sygn. akt K17/99). W przypadku gdy organ I instancji miał wątpliwości co do złożonego przez stronę wniosku z dnia [...] r. o przyznanie ponownie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia córki P. zgodnie z art. 7 Kpa winien podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, tj. zapytać się strony jakiego świadczenia i w jakiej wysokości się domaga. Zaniechanie Wójta w tym zakresie doprowadziło do wydania decyzji z [...] r., w której odmówiono stronie tegoż zasiłku i dodatku. Decyzja ta jest nieprawidłowa, niezależnie od przyczyn wcześniej wskazanych przez Sąd, również z tego powodu, że odmawia ona zasiłku rodzinnego w sytuacji, gdy zasiłek został już stronie przyznany, zaś nie zmieniły się w tym zakresie przepisy, co winno prowadzić do umorzenia postępowania w tej części. Zaznaczyć należy, że organ mógł też wniosek strony rozważyć w kontekście art. 155 Kpa. Wyjaśnić należy stronie, że domaganie się przez nią dodatkowo dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w kwocie [...]ł jest nieporozumieniem, gdyż ustawodawca zmienił jedynie wysokość dodatku, który otrzymała ona już w dniu [...] r. / w wysokości [...]zł/. Stronie należy się jedynie kwota [...]zł do sumy już przez nią otrzymanej do łącznej kwoty [...]zł tj. obecnej wysokości tegoż dodatku. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, co stanowiło podstawę do uwzględnienia skargi. Wskazanie ww. naruszenia stanowi jednocześnie wskazówkę dla organu orzekającego co do sposobu interpretacji art. 9 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm. /, orzekł jak w sentencji.