II SA/Sz 757/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2009r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Technologicznego w S. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stypendium naukowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Uniwersytetu Technologicznego w S. z dnia [...]r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Technologicznego w S. na rzecz skarżącego S. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Komisja Stypendialna Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki [...] Uniwersytetu Technologicznego w [...], działając na podstawie art. 175 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz § 15 ust. 5 zarządzenia nr 41 Rektora Politechniki [...] z dnia 25 września 2008 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom Politechniki [...], po rozpoznaniu wniosku S.K. z dnia [...] r., odmówiła przyznania mu stypendium za wyniki w nauce z uwagi na nie spełnienie kryteriów określonych w § 14 regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom. W odwołaniu od tej decyzji S.K. oświadczył, że spełnia wszystkie kryteria określone w § 14 Regulaminu. Wskazał, że w myśl § 15 pkt 5 Regulaminu, o przyznanie stypendium za wyniki w nauce może ubiegać się również student pierwszego roku studiów II stopnia rozpoczętych nie później niż w ciągu roku od ukończenia studiów I stopnia, który spełnił na ostatnim roku studiów I stopnia kryteria określone w § 14 Regulaminu. Natomiast, jeżeli ostatni rok studiów I stopnia składa się tylko z semestru zimowego wówczas stypendium przyznaje się tylko za ten semestr na okres pierwszego roku studiów II stopnia. Student podniósł, że w jego przypadku ostatni rok studiów I stopnia składał się tylko z semestru zimowego, który był siódmym (dyplomowym) semestrem studiów, a na siódmym semestrze studiów spełnił wszystkie wymagania określone w § 14 Regulaminu w tym określone w ust. 2, tj.: - na semestr dyplomowy został zarejestrowany po raz pierwszy, - uzyskał średnią ocen nie niższą niż 4,2, - wymaganą średnią ocen uzyskał w semestrze na który był zarejestrowany po raz pierwszy, - zaliczył wszystkie przedmioty obowiązujące w tym semestrze. Odwołujący się wskazał, że przez cały okres trwania studiów inżynierskich nie miał problemów z zaliczeniem poszczególnych przedmiotów, z wyjątkiem kursu z Podstaw Budowy Maszyn. Jednakże w końcu i z tego przedmiotu uzyskał pozytywną ocenę w dodatkowym terminie, bez powtarzania kursu. Niestety z przyczyn niezależnych od odwołującego się ani innych studentów, termin egzaminu został niefortunnie przesunięty poza ramy sesji jesiennej i w ten sposób konieczna była powtórna rejestracja na semestr [...], czego konsekwencji studenci nie byli świadomi. W związku z tym S.K. zwrócił się o uchylenie decyzji z dnia [...]r. i przyznanie stypendium za wyniki w nauce. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] Uniwersytetu Technologicznego w [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 regulaminu, student może otrzymać stypendium za wyniki w nauce, jeżeli na semestr zimowy i letni zarejestrował się po raz pierwszy. Ponieważ odwołujący zarejestrował się na semestr siódmy (dyplomowy) dopiero [...] r. nie jest możliwe przyznanie mu stypendium. W myśl § 3 ust. 1 Regulaminu, semestr zimowy obejmuje miesiące od października do lutego roku następnego. Organ zauważył, że późna rejestracja wynikła z powodu nie zaliczenia przez studenta przedmiotu z semestru trzeciego, a nie z semestru poprzedzającego semestr dyplomowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisaną wyżej decyzję S.K. powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji I instancyjnej, tj. zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem § 14 i § 15 pkt 5 regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom Politechniki [...], a także brak ustosunkowania się przez Odwoławczą Komisję Stypendialną do zarzutów odwołania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zgodnej z jego interesem prawnym, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Odwoławczej Komisji Stypendialnej wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżący w semestrze dyplomowym uzyskał średnią ocen [...] uprawniającą do otrzymania stypendium za wyniki w nauce, jednakże nie spełnił wymogu określonego w § 14 ust. 2 pkt 1 Regulaminu stanowiącego, że student może otrzymać stypendium za wyniki w nauce jeżeli na semestr zimowy i letni został zarejestrowany po raz pierwszy. Wprawdzie skarżący został zarejestrowany po raz pierwszy na semestr zimowy ale dopiero [...] r., co jest niezgodne z § 3 ust 1 regulaminu. Przepis ten jasno określa, że semestr zimowy obejmuje miesiące: październik, listopad, grudzień, styczeń, luty. Organ odwoławczy wskazał, że tak późna rejestracja skarżącego na semestr zimowy wynikła z dobrej woli Prodziekana ds. studenckich Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki, który pozwolił na uzupełnienie przez skarżącego wpisu z przedmiotu Podstawy Budowy Maszyn zaplanowanego w III semestrze studiów. Przychylana postawa Prodziekana skutkowała jednak naruszeniem § 24 ust. 2 uchwały nr 2 Senatu [...] Uniwersytetu Technologicznego w [...] z dnia 5 stycznia 2009 r. w sprawie ustalenia zasad realizowania procesu dydaktycznego na poszczególnych wydziałach tej uczelni w roku akademickim [...]. Przepis ten stanowi, że warunkiem rejestracji na ostatni semestr jest zaliczenie przez studenta wszystkich przedmiotów i praktyk objętych planem studiów i programem nauczania, w całym okresie studiów poprzedzających ten semestr. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Ocena zgodności z prawem kwestionowanego przez stronę skarżącą rozstrzygnięcia polega na ustaleniu, czy w określonej sprawie właściwy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie jest dla strony postępowania negatywne, szczególnie istotnym zagadnieniem staje się przedstawienie przez organ argumentacji, która opierać się musi na prawidłowo dokonanej wykładni prawa. W rozpoznawanej sprawie podstawą odmowy przyznania skarżącemu stypendium za dobre wyniki w nauce było stwierdzenie przez Komisje stypendialne, iż S.K. został wpisany na semestr VII studiów stacjonarnych I stopnia już w trakcie trwania tego semestru. Podstawą prawną uzasadniającą zajęte stanowisko, według Komisji, jest treść § 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 3 ust. 1 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom Politechniki [...] określanego w dalszej części jako "regulamin". W myśl postanowień § 14 ust. 2 pkt 1 regulaminu, stypendium za wyniki w nauce jest świadczeniem pomocy materialnej przyznawanym za dobre wyniki w nauce. Może je otrzymać student roku k, który na semestry zimowy i letni roku akademickiego k będzie zarejestrowany po raz pierwszy, czyli nie uzyskał ponownej rejestracji chyba, że z przyczyn zdrowotnych potwierdzonych orzeczeniem lekarskim. Według § 3 ust. 1 regulaminu, student może otrzymywać stypendia, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1-3, 6-7, w danym roku akademickim maksymalnie przez okres do 10 miesięcy, z wyłączeniem wakacji letnich. Dla potrzeb "Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom Politechniki [...]" semestr zimowy obejmuje miesiące: październik, listopada, grudzień, styczeń, luty, natomiast semestr letni – marzec, kwiecień, maj, czerwiec, wrzesień. Z akt sprawy wynika, że S.K.złożył wniosek o przyznanie stypendium za wyniki w nauce jako student pierwszego roku studiów drugiego stopnia, które rozpoczął w ciągu roku od ukończenia studiów pierwszego stopnia. Możliwość taką przewiduje § 15 ust. 5 regulaminu, który stanowi również, że jeżeli ostatni roku studiów pierwszego stopnia składa się tylko z semestru dyplomowego wówczas stypendium przyznaje się tylko za ten semestr na okres pierwszego roku studiów drugiego stopnia. Zgodnie z powyższą zasadą, istotne stało się ustalenie, czy S.K. którego ostatni rok studiów pierwszego stopnia składał się tylko z semestru dyplomowego, spełnił kryteria określone w § 14 regulaminu. Niesporną jest okoliczność, że na ostatnim roku studiów pierwszego stopnia, który w przypadku S.K. obejmował jedynie semestr dyplomowy (VII) uzyskał on średnią ocen [...], a więc uprawniającą do ubiegania się o przyznanie stypendium za wyniki w nauce (§ 14 ust. 2 pkt 2 regulaminu). Nie ulega również wątpliwości, że na semestr VII został zarejestrowany po raz pierwszy mając zaliczone wszystkie przedmioty z poprzedzających go semestrów w ramach odbywanych studiów (§ 14 ust. 2 pkt 1 i 4). Zdaniem Sądu, żaden z przywołanych przez Komisje stypendialne zapisów regulaminu nie ogranicza możliwości przyznania stypendium za wyniki w nauce od daty zarejestrowania studenta na dany semestr studiów. W stanie faktycznym sprawy nie znajduje uzasadnienia zawarte w wydanych decyzjach twierdzenie, iż S.K. nie spełnił przesłanek określonych w §14 ust. 2 pkt 1 w zw. § 3 ust. 1 regulaminu. Poza zakresem oceny Sądu pozostaje kwestia prawidłowości (dopuszczalności) zarejestrowania studenta na semestr studiów w trakcie trwania danego semestru. Decyzja taka została podjęta przez Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki, wywołała określone skutki prawne, nie będąc zakwestionowaną przez żaden z organów uczelni. Nie można zatem przyjąć, tak jak próbowano to wywieść w odpowiedzi na skargę, że w pewnym zakresie decyzja o zarejestrowaniu studenta na semestr dyplomowy miałaby wywoływać skutek w postaci umożliwienia studentowi uczestniczenia w semestrze VII (zimowym [...]) i zakończenie studiów, a jednocześnie, w kontekście przyznania studentowi uprawnień związanych z uzyskanymi wynikami w nauce na tym semestrze, jako wadliwa, uprawnień takich go pozbawiać. Jakakolwiek nieprecyzyjność zapisów regulaminu nie może stać się podstawą dokonania tak daleko idącej wykładni zawartych w nim przepisów, której efektem będzie, poza enumeratywnie już wymienionymi w nim przesłankami określającymi zasady otrzymania stypendium, stanowienie dodatkowych, nieprzewidzianych w regulaminie, warunków umożliwiających uzyskanie stypendium. Reasumując, zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Komisji Stypendialnej Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki [...] Uniwersytetu Technologicznego w [...] nie mogły zostać uznane za zgodne z prawem, bowiem zaprezentowane w nich stanowisko nie znajdowało należytego oparcia w przepisach regulaminu stanowiących zasady przyznawania pomocy materialnej studentom za wyniki w nauce. Odnosząc się do żądania skargi "zmiany decyzji ostatecznej na zgodną z interesem prawnym skarżącego" należy wyjaśnić, że sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w zastępstwie organów lecz do badania legalności podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Uwzględnienie skargi na decyzję może przybrać jedynie formę wyroku uchylającego albo stwierdzającego nieważność zaskarżonego orzeczenia (vide: art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dlatego w tym zakresie żądanie skargi nie mogło zostać spełnione. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 152 i art. 200 w/w ustawy, orzekł jak w sentencji. Zasądzona w pkt III wyroku na rzecz skarżącego kwota [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmuje uiszczony wpis od skargi.