II SA/Sz 757/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi J.K. na decyzję Rektora Akademii z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie niezaliczenia Książki Praktyk [...] oddala skargę Rektor Akademii Morskiej decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r., nr 164, poz. 1365 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), § 16 ust. 6 Regulaminu studiów Akademii Morskiej, powołanego do życia uchwałą nr 01/2010 Senatu Akademii Morskiej w Szczecinie dnia 10 marca 2010 r. pkt 2, ppkt 2, rozdz. II, prawidło II/1 międzynarodowej Konwencji o wymaganiach w zakresie szkolenia marynarzy, wydawaniu świadectw pełnienia wacht STCW 78 ze zm., pkt 2.2, pkt 2.3 załącznika I, prawidło II/1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/106/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy i § 26 ust.1, pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. nr 47, poz. 445 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania J.K., od decyzji Dziekana Wydziału Nawigacyjnego Akademii Morskiej z dnia [...] w sprawie odmowy zaliczenia Książki Praktyk Morskich - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] r. Dziekan Wydziału Nawigacyjnego Akademii Morskiej odmówił J.K. zaliczenia Książki Praktyk Morskich dla celów ubiegania się o uzyskanie dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto [...] i powyżej. Odmowa zaliczenia książki praktyk uzasadniona została negatywną oceną przebiegu praktyki na statku [...], potwierdzoną przez kapitana statku w adnotacjach w Książce Praktyk Morskich, a także w opinii wydanej przez kapitana. Od powyższej decyzji odwołała się J.K., podnosząc że spełniła wszystkie wymogi niezbędne do zaliczenia praktyki, a następnie do wydania zaświadczenia w powyższym przedmiocie. Strona podkreśliła, że z posiadanych przez nią dokumentów, potwierdzonych przez Akademię Morską wynika jednoznacznie, że zaliczono jej wszystkie praktyki, co potwierdza dokument podpisany przez mgr inż. A.W. Praktyki te mają również swoje odzwierciedlenie w suplemencie do dyplomu ukończenia Akademii oraz w indeksie. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...]r., Rektor Akademii Morskiej, utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Nawigacyjnego Akademii Morskiej z dnia [...] r. i uznał odwołanie za nieuzasadnione. Rektor Akademii Morskiej wskazał, że zgodnie z § 26 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy, do uzyskania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej konieczne jest alternatywne spełnienie wymagań wymienionych w punktach 1-7 powołanego przepisu. W świetle punktu 1 ww. przepisu, konieczne jest ukończenie uczelni morskiej na kierunku nawigacyjnym, odbycie 12-miesięcznej praktyki pływania w dziale pokładowym na statkach morskich w żegludze międzynarodowej, w tym co najmniej 6 miesięcy praktyki na morskich statkach o pojemności brutto 500 i powyżej, potwierdzonej w wydanym przez uczelnię zaświadczeniu o zaliczeniu dziennika praktyk oraz złożenie egzaminu na poziomie operacyjnym. Spełnienie powyższych wymagań J.K. wybrała jako podstawę do ubiegania się o dyplom oficera wachtowego. Rektor podał nadto, że stosownie do wymagań określonych w programie kształcenia na kierunku nawigacja zakresie praktyk programowych, a także zgodnie z procedurą nadzorowania i zaliczania praktyk morskich na Wydziale Nawigacyjnym oraz wymaganiami określonymi w Książce Praktyk Morskich (KPM) w trakcie każdej praktyki morskiej, praktykant ma obowiązek wykonywać zadania określone w KPM i dbać o dokonywanie w niej zapisów. Podczas praktyki morskiej praktykant podlega kapitanowi statku i zobowiązany jest do realizowania programu zawartego w KPM oraz do przestrzegania przyjętego na statku porządku i trybu pracy. Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że w trakcie realizowanej praktyki na [...], w comiesięcznej ocenie postępów szkolenia przez oficera nadzorującego oraz w comiesięcznej kontroli książki praktyk przez kapitana znajdują się adnotacje świadczące o niewłaściwym wykonywaniu, a wręcz braku postępów w wykonywaniu zadań programowej praktyki morskiej. Rektor zaznaczył, że powyższe uwagi zostały również przeniesione na formularz opinii o praktykancie wystawianej dla armatora, do której J.K. nie wniosła żadnych zastrzeżeń i własnoręcznie podpisała je. Ponadto kapitan nie rekomendował ponownego zatrudnienia J.K., wskazując, że "W trakcie ponad [...] miesięcznej praktyki morskiej na [...] praktykantka uzyskała potwierdzenie wykonania zaledwie [...] zadań na ponad [...]określonych w KPM, nie ma również z tego statku potwierdzonego rejestru pełnienia wachty na mostku. Odnosząc się do zarzutu odwołania Rektor Akademii Morskiej wyjaśnił, że przyjęcie KPM przez kierownika praktyk nie jest równoznaczne z zaliczeniem praktyk, natomiast fakt, że kierownik praktyk nie miał uwag do treści KPM nie oznacza merytorycznego zatwierdzenia praktyk. Wstępne przyjęcie KPM ma jedynie ten skutek, że potwierdza się, iż praktykant przebywał na statku we wskazanym w KPM okresie. Nie stanowi ono jednak potwierdzenia nabycia niezbędnych umiejętności. Nadto, potwierdzenie praktyk przez kierownika praktyk dotyczy wyłącznie praktyki wymaganej do przystąpienia do egzaminu dyplomowego, natomiast do uzyskania stopnia oficera wachtowego konieczne jest odbycie praktyki zgodnie z treścią § 26 ust. 1 ww. rozporządzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im błędną ocenę posiadanego materiału dowodowego, tj. dokumentów dotyczących praktyk morskich odbytych przez skarżącą. Ponadto w trybie art. 64 K.c. skarżąca wniosła o orzeczenie przez Sąd, że zalicza się jej indywidualną praktykę morską odbytą na statku [...] w okresie od [...] r. do [...] r. w liczbie [...] dni oraz o zobowiązanie Akademii Morskiej do wydania jej zaświadczenia o rozliczeniu Książki Praktyk Morskich. J.K. podała, że odbyła stacjonarne studia I stopnia na Wydziale Nawigacyjnym Akademii Morskiej, uzyskując dyplom inżyniera. Do uzyskania dyplomu oprócz przedmiotów objętych programem kształcenia niezbędne było odbycie praktyk morskich w wymiarze 12 miesięcy. Skarżąca praktyki te odbyła. Potwierdzają to zapisy w suplemencie do dyplomu, zaliczenia ze strony [...] albumu Nr [...], dokument "Praktyki" wydany przez Akademię Morską z dnia [...] r. Akademia Morska odmawia jej wydania dokumentu pn. "Rozliczenie praktyk morskich", który jest niezbędny do uzyskania dyplomu oficera wachtowego. Spór między nią, a Akademią Morską dotyczy praktyki odbytej w okresie od [...] r. do [...] r. na statku [...]. Prodziekan Wydziału Nawigacyjnego, po złożeniu w dniu [...] r. książki praktyk oświadczyła, że praktyka odbyta na statku [...] jest nieważna i zaleciła udać się na ponowną [...] miesięczną praktykę. Zdaniem skarżącej praktyka na statku [...] została rozliczona i zaliczona właśnie przez prodziekana Wydziału Nawigacyjnego i to jest bezsporne. Ma to bowiem potwierdzenie na stronie [...] albumu Nr [...], a także w innych dokumentach. J.K. podkreśliła, że niezależnie od wyrażonej przez kapitana [...]w "Ocenie dla oficerów..." subiektywnej oceny praktykę na tym statku jednak jej zaliczył. Wynika to ze wszystkich załączonych do skargi dokumentów. Niezrozumiałe zatem, w ocenie skarżącej, jest stanowisko Rektora Akademii Morskiej, który w uzasadnieniu decyzji stwierdził między innymi, że przyjęcie Książki Praktyk Morskich (KPM) nie jest równoznaczne z zaliczeniem praktyk zaś fakt, że kierownik praktyk nie miał uwag do treści KPM nie oznacza merytorycznego zatwierdzenia praktyk, a potwierdza jedynie fakt, że praktykant przebywał na statku we wskazanym w KPM okresie. Rektor Akademii Morskiej w odpowiedzi na skargę, podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej M.K. podtrzymał skargę i zwrócił uwagę na zapisy pkt 6,7,8,10 książki praktyk. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że [...] zadań zostało wykonanych w ciągu rocznego okresu przebywania na morzu. Brak zaliczenia praktyk powoduje, że córka nie może otrzymać dyplomu oficera. Pełnomocnik skarżącej złożył do akt odpis korespondencji kierowanej do matki na okoliczność wykazania braku możliwości realizowania praktyk z uwagi na zachowanie kapitana statku. Oświadczył ponadto, że w opinii ze statku nie ma oceny niedostatecznej, natomiast jest ocena z wachty w stopniu zadawalającym. Córka o powyższych okolicznościach poinformowała pracownika uczelni – Panią K. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B.R. wniosła o oddalenie skargi i wskazała między innymi, że z zapisu w książce praktyk wynika, iż nastąpiła zmiana statusu skarżącej, bowiem nie odbywała praktyki, a pracowała jako obserwator i kontrolowała kontenery chłodnicze. Ponadto skarżąca podpisała ocenę kapitana nie wnosząc uwag, a zatem nie ma dowodów na zarzuty pełnomocnika, że była szykanowana. Pełnomocnik skarżącej nie zgodził się z oceną Prokuratora odnośnie do zmiany formy praktyki na pracę, na co wskazują zapisy Książki, ponieważ czynności te mógł potwierdzić tylko kapitan. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), stosownie do którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] r. nie naruszają prawa. W uzasadnieniu decyzji organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi kwestia nie zaliczenia skarżącej praktyki odbytej na statku [...] w okresie od [...] r. do [...] r. w celu uzyskania dyplomu oficera wachtowego. Szczegółowe wymagania kwalifikacyjne do zajmowania stanowisk na statkach morskich określają przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. z 2005 r., Nr 47, poz. 445). Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią § 26 ust. 1 ww. rozporządzenia do uzyskania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej konieczne jest posiadanie świadectw przeszkoleń w zakresie wskazanym tym przepisie oraz alternatywne spełnienie wymagań wymienionych w punktach 1-7 powołanego przepisu. W świetle punktu 1 ww. przepisu (wybranym przez skarżącą do ubiegania się o dyplom oficera wachtowego), konieczne jest ukończenie uczelni morskiej na kierunku nawigacyjnym, odbycie 2-miesięcznej praktyki pływania w dziale pokładowym na statkach morskich w żegludze międzynarodowej, w tym co najmniej 6 miesięcy praktyki na morskich statkach o pojemności brutto 500 i powyżej, potwierdzonej w wydanym przez uczelnię zaświadczeniu o zaliczeniu dziennika praktyk oraz złożenie egzaminu na poziomie operacyjnym. Jedną z ważniejszych kwestii określonych w powyższym zapisie jest sprawa otrzymania z uczelni zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk. Takie zaświadczenie wydaje dziekanat wówczas, w sytuacji kiedy absolwent otrzyma pozytywną ocenę z zaliczenia praktyki w Książce Praktyk Morskich (KPM). W "Informacjach ogólnych" do Książki Praktyk Morskich wskazano między innymi, że KPM zawiera zadania dotyczące szkolenia praktycznego praktykantów pokładowych. Praktykant podczas takiego szkolenia nabywa umiejętności i nawyki zawodowe niezbędne do pracy na stanowisku oficera wachtowego. Umiejętności zdobyte podczas praktyki prowadzonej zgodnie z programem określonym w książce są spełnieniem minimum wymagań do nadania dyplomu oficera wachtowego. Podczas praktyki morskiej praktykant podlega kapitanowi statku i zobowiązany jest do realizowania programu zawartego w Książce praktyk, a zadania powinien wykonywać w taki sposób, aby nadzorujący oficer był całkowicie przekonany o opanowaniu umiejętności przez praktykanta. KPM przedstawia się w Urzędzie Morskim w trakcie ubiegania się przez kandydata o otrzymanie dyplomu oficera wachtowego. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca odbywała praktykę na statku [...] w okresie od [...] r. do [...] r. Potwierdzają to wpisy między innymi w ww. Książce Praktyk Morskich, Książce Żeglarskiej, czy w suplemencie do dyplomu ukończenia studiów. Zgodzić się jednak trzeba ze stanowiskiem organu, że nie oznacza to automatycznie, iż skarżąca nabyła odpowiednie umiejętności zawodowe. Fakt, że praktykant przebywał na danym statku we wskazanym w KPM okresie i tym samym odbywał praktykę, a zrealizowanie programu szkolenia i nabycie niezbędnych umiejętności celem otrzymania dyplomu oficera wachtowego, to dwie odrębne kwestie, a tego, jak wynika z treści skargi nie rozumie skarżąca. Dostrzec trzeba, że w KPM skarżącej znajdują się adnotacje świadczące o niewłaściwym wykonywaniu, a nawet o braku postępów w wykonywaniu zadań programowej praktyki morskiej na [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy tłumaczenia "Oceny dla oficerów..." wynika, że skarżąca po [...] miesiącach "zdecydowała, że nie będzie dłużej pracowała na morzu i zaprzestała szkolenie. Od tego momentu aż do zakończenia okresu obowiązywania umowy pracowała jako obserwator i kontrolowała kontenery chłodnicze. Wie jak meldować warunki pogodowe, błędy busoli itp., ale bała się przejąć stery podczas czynności pilotażowych i nie uzyskała certyfikatu sternika. W ostatnich tygodniach zadeklarowała chęć kontynuowania swojej kariery na morzu, jednak nie wykazała się dodatkowym entuzjazmem w wypełnianiu książeczki zadań, czy przepisów o zapobieganiu zdarzeniom. Nie stwierdzono zauważalnej poprawy po tej deklaracji." Ponadto z powyższej oceny wynika, że praca na pokładzie, stopień zrozumienia i wykonywanie poleceń oraz znajomość języka angielskiego ocenione zostały przez kapitana ww. statku na ocenę: "[...]". Brak jest również z tego statku potwierdzonego rejestru pełnienia wachty na mostku. W świetle zatem wymogów określonych w cytowanym wyżej § 26 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy, Rektor Akademii Morskiej mając wiedzę, że skarżąca nie zrealizowała programu zadań podczas praktyki odbywanej na [...] prawidłowo odmówił zaliczenia Książki Praktyk Morskich dla celów ubiegania się o uzyskanie dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto [...] i powyżej. Dlatego też organ wskazał, że wymagane jest uzupełnienie programowej praktyki morskiej, z potwierdzeniem wykonywanych zadań w okresie równoważnym ww. praktyce. Zaakcentować należy, że inne są wymogi dotyczące zaliczenia praktyki programowej dla celów ukończenia studiów, a inne dotyczące zaliczenia praktyki dla celów ubiegania się o uzyskanie dyplomu oficera wachtowego. Praktyka programowa, inaczej zwana praktyką pływania określona została w Regulaminie Studiów Akademii Morskiej, nie zawiera tak restrykcyjnych wymogów, jak praktyka konieczna dla uzyskania dyplomu oficera. W § 16 ww. Regulaminu wskazano między innymi, ze studenci zobowiązani są do odbywania praktyk i kursów przewidzianych programem studiów w terminach zatwierdzonych dla poszczególnych grup studenckich. W uzasadnionych przypadkach student może ubiegać się o zmianę terminu odbywania praktyki. Przesunięcie terminu odbycia praktyki nie stanowi przeszkody w zaliczeniu danego semestru, bądź roku akademickiego. Na wniosek studenta dziekan może wyrazić zgodę na indywidualny przebieg praktyki, a w szczególnych i uzasadnionych przypadkach dziekan może zwolnić z obowiązku odbywania praktyki. Jednocześnie zgodnie z programem nauczania na wydziale nawigacyjnym Akademii Morskiej jednym z warunków ukończenia studiów jest odbycie indywidualnej praktyki morskiej w wymiarze czterech miesięcy w żegludze międzynarodowej, w dziale pokładowym na statkach o pojemności brutto [...] lub wyżej. Może się jednak zdarzyć, jak zauważył organ, że student podczas praktyki programowej nie zawsze ma możliwość wykonania wszystkich zajęć określonych w Książce Praktyk Morskich. Natomiast do uzyskania stopnia oficera wachtowego konieczne jest odbycie praktyki zgodnie z § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy, a tym samym wypełnienie wszystkich czynności określonych w KPM, w tym wachty na mostku pod nadzorem oficera wachtowego. W świetle powyższego praktyka odbyta przez skarżącą na [...] została zaliczona jako wymóg konieczny do przystąpienia do egzaminu dyplomowego, ale nie mogła zostać zaliczona do uzyskania dyplomu oficera wachtowego, jako potwierdzenie nabytych umiejętności. Odnośnie do wniosku skarżącej o orzeczenie przez Sąd, że zalicza się jej indywidualną praktykę morską odbyta na statku [...], wyjaśnić trzeba, że Sąd nie zastępuje organu administracji publicznej w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej z wniosku strony, lecz przeprowadza ocenę legalności zaskarżonej decyzji, czyli dokonuje kontroli pod względem zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa. Oceny, o której mowa wyżej, Sąd nie przeprowadza przy uwzględnieniu innych pozaprawnych norm etycznych, moralnych, czy też ogólnych zasad współżycia społecznego. Z tej przyczyny zgłoszony wniosek nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego odmowa wydania zaświadczenia, bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Natomiast w rozpatrywanej sprawie organ wydał rozstrzygnięcie w formie decyzji, lecz naruszenie to nie miało wpływu na jego treść. W świetle przedstawionych rozważań, uznając zarzuty skargi za bezzasadne, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.