II SA/Sz 759/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-06-20
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu braków w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności dotyczących analizy wariantów przedsięwzięcia i pomiarów hałasu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ raport o oddziaływaniu na środowisko nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w szczególności w zakresie analizy wariantów przedsięwzięcia i pomiarów hałasu. Brak ten miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a konieczne postępowanie wyjaśniające było na tyle obszerne, że nie mogło być przeprowadzone przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Województwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obejścia miasta. Organ I instancji określił warunki realizacji inwestycji, jednak mieszkańcy wnieśli odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów prawa, wadliwe obliczenia hałasu i wybór niekorzystnego wariantu. Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji, wskazując na braki w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, w tym brak analizy wszystkich wariantów i nieprawidłowe obliczenia hałasu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Województwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Województwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz [...] po rozpatrzeniu wniosku inwestora- Województwa z dnia [...] r., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 1, ust. 3 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r.,
Nr 199, poz. 1227 ze. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obejścia miasta [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...].
Opisując przedsięwzięcie organ wskazał, że budowa obejścia miasta [...]
w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w swoim zakresie ma połączyć drogi wojewódzkie poprzez wykorzystanie nieczynnej linii kolejowej [...], na odcinku od ul. [...] do skrzyżowania ul. [...]. Inwestycja ta obejmuje wykonanie:
- budowę nowego odcinka drogi po trasie zlikwidowanej linii kolejowej;
- budowę skrzyżowań z ulicą [...] (ronda);
- robót na skrzyżowaniu z ul. [...];
- rozebranie istniejących i budowę nowych wiaduktów nad ulicami [...],
- rozebranie istniejącego obiektu mostowego przez rzekę i budowę nowego;
- rozebranie i budowę nowej kładki dla pieszych na przedłużeniu ul. [...]
- rozebranie budynków i budowli pozostałych na byłych terenach kolejowych;
- przebudowę istniejącego uzbrojenia w zakresie usunięcia kolizji lub korekty
w nawiązaniu do rozwiązania drogowego.
W zakresie ochrony przyrody, w celu zminimalizowania znaczącego wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze oraz wykorzystania terenu w fazie realizacji
i eksploatacji organ I instancji postanowił, że przewidziane prace ziemne i inne prace,
w okolicy drzew wykonywać należy w sposób najmniej szkodzący drzewom i krzewom, w tym celu należy zabezpieczyć drzewa przed uszkodzeniami mechanicznymi, wszelkie prace prowadzić ze szczególną ostrożnością, aby nie spowodować uszkodzenia systemów korzeniowych.
Organ I instancji uznał, iż zagrożenie dla powietrza atmosferycznego mogą stanowić zanieczyszczenia pochodzące z eksploatacji sprzętu wykorzystywanego podczas budowy zamierzenia inwestycyjnego - prowadzenia robót ziemnych, przewozu i składowania kruszywa wykorzystywanego podczas budowy. W celu ograniczenia negatywnego wpływu sprzętu i środków transportu na środowisko organ wskazał, że należy zadbać o ich prawidłową eksploatację i właściwą konserwację, w przeciwnym przypadku nastąpi wzrost zużycia paliwa oraz ilości emitowanych spalin.
W ocenie organu I instancji, uciążliwość skoncentruje się głównie na hałasie, który związany będzie z transportem materiałów budowlanych oraz pracą ciężkiego sprzętu budowlanego. Oddziaływania akustyczne będą miały charakter okresowy, tymczasowy i ustąpią z chwilą zakończenia budowy.
Organ I instancji stwierdził, że odpady powstałe w trakcie budowy powinny być
w miarę możliwości ponownie wykorzystane bądź usuwane zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi wykonywania robót budowlanych. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż inwestycja nie spowoduje zmian poziomu wód gruntowych, ponieważ przewiduje się powierzchniowe odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z korpusu drogi rowami przydrożnymi. Nie przewiduje się pogłębiania wykopów.
Wartości dopuszczalnych poziomów hałasu określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). W celu dotrzymania określonych w rozporządzeniu wartości poziomu hałasu dla terenów chronionych akustycznie, zaprojektowano ekrany akustyczne. Lokalizacja ekranów akustycznych została ustalona w oparciu o prognozowane natężenie hałasu na rok [...]po obu stronach projektowanej drogi.
W czasie eksploatacji drogi, ze względu na jej charakter (obejście miasta) nie będą powstawać odpady, w miejscu projektowanej drogi, w stanie istniejącym zlokalizowana jest linia kolejowa z bocznicami i stacją. Projektowana inwestycja nie zmienia wykorzystania terenu.
Organ I instancji wskazał, że w sąsiedztwie i w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie występują żadne zabytki, a działki objęte realizacją przedmiotowej inwestycji znajdują się poza granicami obszarów Natura 2000. Z najbliższych ustanowionych form ochrony przyrody w gminie [...]znajduje się [...], który graniczy w odległości ok. [...] m, na odcinku ok. [...] m z realizowaną inwestycją. Mając na uwadze charakter planowanej inwestycji i jej lokalizację organ I instancji stwierdził, że realizacja zamierzonych prac związanych z planowaną inwestycją nie będzie miała wpływu na strukturę obszarów Natura 2000 i [...]. Nadto, analiza w raporcie nie wykazała znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony zostały wyznaczone ww. obszary Natura 2000. Teren przeznaczony pod realizację planowanej inwestycji to teren przekształcony antropogenicznie, na którym znajdowała się dawna trakcja kolejowa.
Organ I instancji w przedmiotowej decyzji określił również wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, w szczególności w projekcie budowlanym.
W ocenie organu I instancji planowane przedsięwzięcie, nie jest przedsięwzięciem zaliczonym do grupy przedsięwzięć stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii przemysłowych. Również nie przewiduje się wystąpienia poważnych sytuacji awaryjnych w trakcie realizacji. Nie przewiduje się także wystąpienia nadzwyczajnego zagrożenia środowiska przy właściwej eksploatacji projektowanej inwestycji. Ponadto, na etapie realizacji i funkcjonowania, przedsięwzięcia, organ stwierdził, iż nie przewiduje się możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko. Wszelkie uciążliwości wynikające głównie z etapu eksploatacji inwestycji będą ograniczone do terenu, na którym będzie realizowane przedmiotowe przedsięwzięcie.
W uzasadnieniu Burmistrz [...] podniósł, że realizacja przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania środowisko, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Organ I instancji wskazał, iż działając na podstawie art. 64 ust 1 cyt. ustawy wystąpił w dniu [...] r. o opinię w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (sporządzenia raportu) dla planowanego przedsięwzięcia do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał w dniu [...] r. opinię sanitarną, w której postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, iż istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia.
Organ I instancji w dniu [...] r., wydał postanowienie nr [...] w którym stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływa przedsięwzięcia na środowisko - sporządzenia raportu, dla planowanego przez Województwo przedsięwzięcia.
W dniu [...] r. wnioskodawca przedłożył organowi I instancji raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie, Burmistrz [...] pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie uwarunkowań środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia, załączając raport.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] opinią sanitarną z dnia [...] uzgodnił pozytywnie realizację planowanego przedsięwzięcia
z zastrzeżeniem uzgodnienia z nim projektu budowlanego pod względem warunków sanitarno-higienicznych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał natomiast organ I instancji do uzupełnienia informacji zawartych w raporcie
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W dniu [...] r. wnioskodawca doręczył uzupełnienie do raportu oddziaływania inwestycji
na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia- budowa obejścia miasta [...]
w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...], które następnie przesłane zostało do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. W rezultacie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w dniu [...]. wydał postanowienie uzgadniające realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki, które należy spełnić przy jego realizacji.
Organ I instancji, wypełniając dyspozycję art. 30 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, podał do publicznej wiadomości informację o prowadzonym postępowaniu, zamieszczając w publicznie dostępnym wykazie, informację o postępowaniu nakładającym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dane o raporcie o wydanie decyzji oraz poinformował o możliwości składania uwag i wniosków do raportu. Mając na względzie, iż wpłynęły uwagi do ww. raportu, w dniu [...] r. organ przeprowadził spotkanie w ramach konsultacji społecznych z osobami zainteresowanymi przedsięwzięciem. Następnie do wnioskodawcy wystosowane zostało pismo z dnia [...] r. z uwagami wniesionymi podczas spotkania. Uwagi dotyczyły podanych w raporcie poziomów hałasu, które wyliczone zostały na granicy dopuszczonej normy, a rzeczywiste normy hałasu mogą być przekroczone. Zgłoszono zastrzeżenia do obliczeń natężenia hałasu w zależności od odległości zabudowy i wpływu przedsięwzięcia na sąsiednie nieruchomości, a także przewidywanie możliwości zastosowania rozwiązań technicznych umożliwiających obniżenie poziomu hałasu. Wnioskodawca pismem z dnia [...] r. odniósł się do wniesionych uwag, o których także zostali poinformowani zainteresowani.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli mieszkańcy [...]: I. i P.L., K.G., M.D., A. i A.K, M.S., J.S. i W.W. W uzasadnieniu odwołań zarzucono kwestionowanej decyzji naruszenie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. poprzez pozbawione podstaw w zgromadzonym materiale, dowodowym dokonanie wyboru wariantu realizacji inwestycji, niekorzystnego dla środowiska oraz wadliwe obliczenia natężenia hałasu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku
z art. 66, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że uzyskanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest wymagane, między innymi, dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a jej wydanie następuje przed uzyskaniem jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), w tym przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Realizacja inwestycji polegającej na budowie obejścia miasta [...]w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] zaliczona została przez Burmistrza [...]
do przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze. zm.) stanowiącym, iż przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko są: "drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 29 i 30 rozporządzenia, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie, przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg".
W kontekście powołanego wyżej przepisu rozporządzenia, realizowana inwestycja zasadnie zatem uznana została za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - w rozumieniu art. 173 ust. 2 pkt 2 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku.
Z treści karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że planowana do realizacji inwestycja drogowa związana będzie z budową drogi klasy [...] o szerokości jezdni do [...] m na terenie linii kolejowej. W tym budową dwóch skrzyżowań dwupoziomowych, przejścia nad ulicami [...]. Ponadto, budową [...]skrzyżowań o ruchu okrężnym w miejscu przecięcia byłych linii kolejowych
z ulicami [...] oraz na początku obwodnicy, a także zjazdów, ciągów pieszych, rowerowych oraz pobocza ziemnego o szerokości [...] m. Karta informacyjna przedsięwzięcia wskazuje również, iż dla realizacji inwestycji konieczne jest usunięcie drzew i krzewów, kolidujących z przedsięwzięciem.
Kolegium podało, że w raporcie z [...] r. w punkcie [...] "Opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego wraz z uzasadnieniem wyboru" autor wskazał na wariant zerowy, wariant I (alternatywny) oraz wariant II (wariant proponowany przez wnioskodawcę) i do tego ograniczył dalszy zakres raportu, odstępując konsekwentnie od omówienia powyżej wskazanego zakresu niezbędnych informacji.
W uzasadnieniu wyboru ostatnio opisanego wariantu, autor raportu wskazał na jego walor w postaci dobrego projektu w krajobrazie zamiejskim oraz założenie, iż przy dobrej eksploatacji może wywierać pozytywny wpływ na środowisko poprzez zagospodarowanie nasypu kolejowego, przeniesienie [...]% ruchu tranzytowego o około [...] m od obszarów chronionych i przeprowadzenie go wzdłuż terenów mniej zurbanizowanych. Natomiast w uzupełnieniu raportu z [...] r. wskazano,
iż głównym atutem wybranego wariantu jest fakt, że budowana droga nie przebiega po nowym terenie, cennym przyrodniczo, lecz wykorzystuje stary nasyp kolejowy.
Zdaniem organu odwoławczego, inwestor nie spełnił wymogu przedstawienia wariantów przedsięwzięcia, w tym porównanie ich oddziaływania na środowisko, gdyż brak jest jakiejkolwiek analizy oddziaływania przedsięwzięcia we wszystkich proponowanych wariantach. Kolegium wskazało, że zakresem uzupełnienia raportu winno być objęte jego rozszerzenie o wariant alternatywny i to wyłącznie pod kątem kryterium oddziaływania przedsięwzięcia w takim wariancie na środowisko, nie zaś kosztów inwestycji. Ten ostatni aspekt mógłby zostać uwzględniony, w sytuacji, gdyby w istocie przy braku korzyści dla środowiska z punktu widzenia jego ochrony przed oddziaływaniem przedsięwzięcia, ewentualnie bardzo znikomych różnicach, strony upierały się w jego realizacji. Osiągnięcie tego samego skutku w zakresie ochrony środowiska, we wszelkich aspektach nań oddziaływania ze strony konkretnego przedsięwzięcia, przy różnych wariantach, zezwala na wybór tego z nich, który byłby tańszy w realizacji. Tymczasem w obecnym stanie sprawy nie sposób określić zakresu oddziaływania przedsięwzięcia w spornych wariantach.
Konieczność poddania analizie wariantu zaproponowanego przez społeczeństwo uzasadniona jest nie tylko zaistniałym konfliktem społecznym, ale nadto brakiem wskazania przez wnioskodawcę wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Jeżeli jest nim wariant przyjęty do realizacji, winno to znaleźć odzwierciedlenie w przedłożonym organom raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tymczasem zarówno raport z [....] jak też jego uzupełnienie z [...] r. kwestii tej wprost nie rozstrzygają.
Organ zgodził się także z zarzutem odwołujących, co do braku wyczerpującego uzasadnienia przedsięwzięcia, ograniczającego się do opisu bezpośredniego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz przedstawienia skumulowanego oddziaływania w zakresie emisji hałasu.
Kolegium wskazało, że dopuszczalny poziom hałasu został normatywnie zróżnicowany, jak wynika to z art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. a-f ustawy o ochronie środowiska, ze względu na przeznaczenie terenu oraz porę dzienną i nocną. Wskaźniki dopuszczalnych poziomów hałasu dla tak zróżnicowanych terenów, z uwzględnieniem rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu i czasu odniesienia sprecyzowane zostały w akcie wykonawczym wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 113 ust. 1 cyt. ustawy), którym jest rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826).
Skarżący podnieśli, że dla zabudowy jednorodzinnej dokonano pomiarów wyłącznie dla jednego budynku, usytuowanego w odległości [...] m od źródła hałasu (poz. [...] raportu). Ponadto, dla budynku położonego w odległości [...] m
od źródła hałasu, przy obliczeniu wysokości poziomu hałasu, inwestor w celu jego obliczenia zmniejszył prędkość z jaką będą poruszały się pojazdy z [...] km/h
na [...]km/h. W ocenie Kolegium, na tym etapie przedsięwzięcia Inwestor winien dokonać pomiarów poziomu hałasu przy założeniu maksymalnej — prawem dopuszczalnej prędkości pojazdów na tego typu drogach, a zatem [...] km/h. Niczym nie uzasadnione jest bowiem założenie Inwestora, iż po realizacji inwestycji, faktycznie na danym odcinku drogi odpowiednie służby ograniczą prędkość do wskazanej wielkości.
Kolegium podało, że zasadnie odwołujący podnieśli, że do obliczeń poziomu hałasu inwestor przyjął odległość od osi jezdni do budynków mieszkalnych. Natomiast, w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, wyraźnie w kolumnie określającej rodzaj terenu mowa jest o terenie zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej, a zatem o nieruchomości, na której dany budynek mieszkalny jest posadowiony. Zgodnie z lit. "B" pkt 2 załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206, poz. 1291) określającego metodykę referencyjną wykonywania pomiarów hałasu w środowisku, punkty pomiarowe należy lokalizować na terenach objętych ochroną przed hałasem w ten sposób, aby przeprowadzone w nich pomiary pozwoliły na ustalenie miejsca o największym oddziaływaniu źródeł hałasu, których pomiary dotyczą, z uwzględnieniem poniższych zasad: 1) na terenie niezabudowanym punkty pomiarowe lokalizuje się na wysokości 1,5 m (z dokładnością zawierającą się w przedziale < -0,0 m; +0,1 m >) nad powierzchnią terenu; 2) na terenie zabudowanym punkty pomiarowe lokalizuje się:
a)przy elewacji budynków objętych ochroną przed hałasem w związku z wypełnianiem funkcji, dla realizacji których teren został objęty ochroną przed hałasem, w odległości 0,5-2 m od elewacji tych budynków:
- w świetle okna kondygnacji eksponowanej na hałas; podczas pomiarów hałasu okno w miarę możliwości powinno być otwarte, choć dopuszcza się wykonanie pomiarów przy oknie zamkniętym. Dopuszcza się uchylenie okna w ten sposób, aby możliwe było przeprowadzenie przez nie wysięgnika i kabli łączących mikrofony pomiarowe z przyrządami pomiarowymi znajdującymi się w pomieszczeniu,
- na wysokości 4m + 0,2 m nad powierzchnią terenu, gdy nie ma możliwości wykonania pomiarów hałasu w świetle okna na danej kondygnacji,
b)na terenach otaczających ww. budynki,
- na wysokości 4 m + 0,2 m nad powierzchnią terenu.
Z dokumentacji przesłanej do organu odwoławczego a tworzącej akta sprawy, nie wynika jakiej metodyki użył Inwestor do pomiarów odległości, które zaważyły na wynikach poziomu hałasu. Zakresem uzupełnienia raportu winno być objęte jego rozszerzenie o wskazane powyżej informacje.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Województwo reprezentowane przez Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich, wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżący podał, że Kolegium nie podważyło procedur zastosowanych przy wydawaniu decyzji przez Burmistrza. Na podstawie uwag Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz w związku z uwagami mieszkańców wniesionymi w czasie konsultacji społecznych sporządzano uzupełnienie raportu. Uzupełnienie raportu nie zostało zakwestionowane przez żadną ze stron. Skarżący wskazał, że głównym czynnikiem wyboru wariantu nie był czynnik ekonomiczny, lecz dobro środowiska i ludzi. Głównym atutem wybranego wariantu jest fakt, że budowana droga nie przebiega po nowym terenie, cennym przyrodniczo, lecz wykorzystuje stary nasyp kolejowy utrzymujący komunikacyjną funkcję terenu. Kwestia ekonomiczna inwestycji podawana w uzasadnieniu decyzji Kolegium nie była brana pod uwagę jako czynnik i jako taka nie była przedstawiona w raporcie. Skarżący podał, że [...]jest otoczony obszarami chronionymi. Każda alternatywna trasa inwestycji powodowałby konieczność przejścia przez [...] i obszary Natury 2000- potencjalna droga alternatywna przebiegałby przez obszar [...] lub przez [...]. Nie ma korzystniejszego wariantu dla środowiska jak wariant proponowany w raporcie. Skarżący podał, że jego pełnomocnik nigdy nie otrzymał żadnej propozycji wariantu ze strony społeczeństwa. Raport i jego uzupełnienie został opracowany zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz został zaakceptowany przez organy opiniujące.
Odnosząc się do zagadnienia emisji hałasu skarżący wskazał, że odniesienie się przez Kolegium w decyzji do tabel raportu anulowanych uzupełnieniem do raportu oraz analizowanie zapisów zmienionych uzupełnieniem jest błędem. Następnie wskazał, że zarzut co do zastosowania w obliczeniach natężenia hałasu prędkości średniej zamiast maksymalnej [...] km/h jest błędny, gdyż w obliczeniach przyjmuje się prędkość średnią potoku ruchu. Dla prędkości dopuszczalnych bez uwzględnienia dodatkowego uspokojenia ruchu została określona prędkość średnia i został obliczony prognozowany równoważny poziom hałasu dla pory dnia i nocy. W uzupełnieniu wskazana została publikacja w której opisana została zastosowana metoda i z której zaczerpnięte zostały nomogramy. Organ więc mógł skorzystać ze wskazanej publikacji lub wezwać stronę postępowania do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Skarżący podał też, że Kolegium odniosło się do raportu nie biorąc pod uwagę wielu fragmentów uzupełnienia, nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy a tym samym naruszyło przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 136 K.p.a.
Inwestor wskazał, że uchylenie decyzji Burmistrza z dnia [...] r. wstrzymuje możliwość rozpoczęcia budowy, która przygotowana była pod inwestycję ze środków unijnych, co w konsekwencji powoduje pozbawienie regionu nowych możliwości komunikacyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 j.t.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem analizy w niniejszej sprawie była zgodność z prawem kasacyjnej decyzji Kolegium wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. W myśl tego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ drugiej instancji prawidłowo uznał, że taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Ustawa określa zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, ocen oddziaływania na środowisko oraz w sprawach transgranicznego oddziaływania na środowisko.
Sprawa dotyczy wniosku z 15 lutego 2010 r. zatem zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), do postępowań o których mowa w art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...), wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia należało stosować przepisy dotychczasowe. Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań dotyczy przedsięwzięcia, dla którego, stosownie do postanowień § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U.
Nr 257, poz. 2573 ze zm.), może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko.
W rozpoznawanej sprawie obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z zakresem ustalonym
w art. 66 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...), Burmistrz stwierdził postanowieniem z dnia [...]. Inwestor przedstawił raport opracowany przez mgr inż. J.S. w dniu [...] r., którego uzupełnienie dostarczono w dniu [...] r. Należy podkreślić, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Ze względu więc na kluczowe znaczenie raportu dla wydania przedmiotowej decyzji, winien on mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Innymi słowy, zakres raportu powinien być dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Organ administracji publicznej musi zatem ocenić, czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia związane z realizacją konkretnego przedsięwzięcia (por. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Wyd. LEX a Wolters Kluwer Biussness, Warszawa 2008 i powołane tam orzecznictwo, s. 198 - 200.). Nie ulega wątpliwości, że skoro raport stanowi podstawowy dokument, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, tym samym winien on być spójny i wolny od niejasności i nieścisłości. Zaaprobowanie przez organ raportu zawierającego którąkolwiek z wymienionych wad i nie podjęcie próby wyeliminowania wadliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 732/08, - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Elementy, które powinien zawierać każdy raport o oddziaływaniu na środowisko określone zostały w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), przy czym zgodnie z zakresem raportu określonym w postanowieniu z dnia [...] r. w niniejszej sprawie zastosowanie znajdował ust. 1 tego przepisu. Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym:
a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,
b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.
Z postanowień przywoływanego przepisu wynika, że należy przedstawić trzy warianty, to jest wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Tymczasem raport przedstawiony przez inwestora wymienia i opisuje tylko wariant alternatywny oraz wariant proponowany przez wnioskodawcę II. Nie zawiera zaś opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, który w myśl wskazanego przepisu jest obligatoryjnym składnikiem raportu. Owszem może się zdarzyć, na co powołuje się inwestor, że wariant wybrany przez inwestora będzie jednocześnie wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska, jednakże z krótkiego opisu wariantu proponowanego przez inwestora, taki wniosek nie wynika.
Ustosunkowując się do zagadnienia pomiarów natężenia emisji hałasu należy wskazać, że trafnie uznał organ za niewystarczające wskazanie przez inwestora publikacji z której została zaczerpnięta metodyka wykonanych pomiarów. Jak wynika
z akt sprawy obrazujących postępowanie, kwestia natężenia hałasu projektowanej obwodnicy [...] jest głównym czynnikiem konfliktu między inwestorem
a mieszkańcami narażonymi na jego oddziaływanie. Szczegółowe wyjaśnienie metody dokonanych pomiarów z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, pozwoli na obiektywna ocenę zgodności prawem projektowanego przedsięwzięcia. Zwłaszcza, co jasno wynika z map załączonych do raportu, że zamierzona obwodnica miasta [...], nie jest obejściem całego miasta w jego zwartej architekturze, ale omija tylko jego centrum, przebiegając w bliskim w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej.
W toku badania zgodności z prawem decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu, gdyż może go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności treści raportu z przepisami regulującymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną. Wskazanie przez Sąd powyższych braków raportu w świetle art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. nie wykracza jednak poza to ograniczenie.
Z powyższych wywodów wynika, że organ I instancji wydał decyzję
z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7 i art. 77 K.p.a. oraz
że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego jest na tyle znaczny, że dokonanie ustaleń w opisanym zakresie przez Kolegium naruszyłoby przepis art. 136 K.p.a., określający granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Stąd też, zarzut skarżącego naruszenia wskazanego przepisu, nie może się ostać.
Ponadto, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności kluczowych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dopiero przez organ odwoławczy naruszyłoby zawartą w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu
i rozstrzygnięciu sprawy. W tej sytuacji prawidłowo Kolegium, w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Należy również stwierdzić, że organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wskazał organowi I instancji, jakie okoliczności winny zostać przez niego uwzględnione w ponownie prowadzonym postępowaniu. Oceniając zatem kompletność przedmiotowego raportu podzielić należało stanowisko Kolegium, iż nie spełnia on wymogu zawartego w art. 66 § 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...).
Reasumując, analiza decyzji organów orzekających w niniejszej sprawie dokonana w kontekście zebranego w niej materiału dowodowego dowiodła,
że Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. Wobec tego za chybione uznać należy stawiane skargą zarzuty naruszenia
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 136 K.p.a.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co skutkowało oddaleniem skargi w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło