II SA/Sz 76/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi G. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G. D. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego działając z upoważnienia Starosty decyzją z dnia [...] odmówił rejestracji samochodu marki [...] na rzecz G.D. Pismem z dnia [...] r. G.D., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata M.L., złożył odwołanie, od powyższego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosownie do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa, odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym strona została pouczona w treści decyzji. Dalej organ podniósł, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja organu I instancji z dnia [...]., została odebrana osobiście przez pełnomocnika strony w dniu [...] r. Natomiast odwołanie zostało złożone w Starostwie w dniu [...] r., a zatem 17 dni po doręczeniu decyzji, co wskazuje na uchybienie 14-dniowego terminu do złożenia odwołania, który w niniejszej sprawie upłynął w dniu [...] r. Z związku z tym, odwołanie nie może być przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył G.D., reprezentowany przez adwokata M.L., wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 129 § 2 w zw. z art. 57 § 1 i § 5 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie stanowiska, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, gdzie mając na uwadze doręczenie decyzji organu I instancji w dniu [...] r. i fakt nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] r. za wiążące nakazuje się uznać zachowanie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu adwokat M.L. podniósł, że wbrew stanowisku organu odwoławczego, w przypadku G.D. termin do wniesienia odwołania nie jest uzależniony od złożenia odwołania w Starostwie Powiatowym, lecz nadania tego odwołania w placówce pocztowej, które miało miejsce w dniu [...] r. Z momentem tym bowiem ustawodawca wiąże identyczne skutki prawne, jak osobiste złożenie danego pisma do organu administracji. Na potwierdzenie okoliczności złożenia odwołania w placówce pocztowej w dacie wyżej wskazanej, pełnomocnik skarżącego załączył do skargi kserokopię strony z książki nadawczej kancelarii, poświadczonej za zgodność z oryginałem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ podniósł, że dołączenie do skargi dowodu w postaci kserokopii książki nadawczej kancelarii, nie przesądza, że odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] r. zostało wniesione w terminie. Jak podał organ I instancji w piśmie z dnia [...] r. odwołanie zostało złożone bezpośrednio w Starostwie. Ten stan rzeczy znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy, skoro nie ma w nich koperty. Natomiast z kserokopii książki nadawczej wynika jedynie, że w dniu [...] r. wysłane zostało do Starostwa Powiatowego z Kancelarii Adwokackiej adw. M.L. pismo. Nie można jednak na tej podstawie przyjąć, że pismem tym było odwołanie od decyzji organu I instancji. W piśmie z dnia [...] r. Dyrektor Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego, odpowiadając na wezwanie Sądu, wyjaśnił, że pismo o numerze nadawczym [...] nadane w dniu [...] r. przez adw. M.L. dotyczyło odwołania G.D.od decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] r. W załączeniu organ I instancji przesłał odwołanie G.D. z dnia [...]. Pełnomocnik skarżącego, po otrzymaniu odpowiedzi na skargę, nadesłał do Sądu pismo z dnia [...] r. w którym wyjaśnił, że niniejsza sprawa jest jedyną, w której występuje w roli pełnomocnika przed Starostwem Powiatowym. Przedstawienie zatem nadania pocztowego mogło odnieść się jedynie do odwołania G.D. o decyzji Starosty z dnia [...] r., zaś odmienne twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę uznać należy za dywagację, skoro Kolegium nie wykazało, aby co innego zawierała przesyłka. Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...]r., Sąd postanowił przeprowadzić dowód z dołączonej do skargi kopii strony z książki nadawczej Kancelarii Adwokackiej adw. M.L. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, gdyż rozstrzygnięcie organu II instancji zostało wydane z naruszeniem prawa, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu przez G.D. do wniesienia odwołania od decyzji Starosty, w której to odmówiono rejestracji samochodu osobowego na rzecz skarżącego. Na wstępie należy podnieść, że skuteczność odwołania uzależniona jest od jego złożenia w ustawowym terminie, zatem obowiązkiem organu odwoławczego w pierwszej kolejności jest zbadanie tej kwestii. Powyższe stanowi przesłankę warunkującą skuteczność odwołania i rozpoznanie merytoryczne sprawy. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwana dalej Kpa. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Mając na uwadze treść powyższego przepisu należy wskazać, że przy ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania istotne znaczenie ma ustalenie dwóch okoliczności: po pierwsze - daty doręczenia stronie zaskarżonej decyzji, a po drugie - daty wniesienia odwołania. W przedmiotowej sprawie, ta pierwsza okoliczność nie budzi żadnych wątpliwości, gdyż jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, decyzja organu I instancji została odebrana przez adwokata M.L. w dniu [...] r. Tak więc poza sporem pozostaje, że termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem [...] r. Natomiast spór dotyczy daty złożenia odwołania. Organ odwoławczy stanął bowiem na stanowisku, że odwołanie skarżącego zostało wniesione bezpośrednio do Starostwa Powiatowego w dniu [...] r., a więc z uchybieniem terminu, natomiast pełnomocnik skarżącego twierdzi, że odwołanie złożył za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu [...] r., tj. z zachowaniem 14-dniowego terminu. Przypomnieć wypada, że w myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania decyduje data złożenia odwołania bezpośrednio w siedzibie organu administracji publicznej bądź data nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 Kpa). W przedmiotowej sprawie prawidłowość ustaleń organu w zakresie sposobu wniesienia odwołania przekłada się na datę jego wniesienia, co ma z kolei istotny wpływ na ocenę zachowania terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa. W ocenie Sądu, nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, że okoliczność daty złożenia odwołania została w sposób prawidłowy wyjaśniona. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, odwołanie skarżącego wniesione pismem datowanym na [...] r., wpłynęło do Biura Obsługi Urzędu Starostwa Powiatowego w dniu [...] r. Z prezentaty znajdującej się na tym piśmie nie wynika, czy odwołanie zostało wniesione osobiście, czy za pośrednictwem urzędu pocztowego. Prezentata zawiera natomiast wskazanie daty wpływu, zaś w miejscu "ilość załączników" cyfrę "[...]" oraz podpis pracownika urzędu. Brak adnotacji na odwołaniu o sposobie złożenia odwołania w sytuacji, gdy jednocześnie w aktach administracyjnych sprawy brak jest koperty, powinno wzbudzić wątpliwości u organu odwoławczego co do tego, jaka jest rzeczywista data wniesienia środka odwoławczego. Wbrew twierdzeniu organu II instancji, sam brak koperty w realiach niniejszej sprawy, nie przesądza o złożeniu odwołania przez stronę osobiście, a tym samym organ odwoławczy nie był zwolniony od przeprowadzenia postępowania mającego na celu wyczerpujące wyjaśnienie kwestii terminowości wniesionego odwołania. Z obowiązku dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych w przedmiocie daty złożenia odwołania nie zwalniała również organu II instancji, informacja przedstawiona przez organ I instancji w piśmie z dnia [...] r. przekazującym odwołanie wraz z aktami sprawy, o tym, że odwołanie wniesiono w uchybieniem terminu. Podkreślić należy, że skoro to na organie II instancji ciąży obowiązek zbadania, czy odwołanie spełnia wymóg z art. 129 § 2 Kpa, który umożliwia uznanie odwołania za wniesione skutecznie, to organ zobligowany jest do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych dowodów w sprawie na tę okoliczność. Przede wszystkim Kolegium mogło zwrócić się do Starosty o złożenie stosownych wyjaśnień, czy też wykazanie, że odwołanie zostało złożone po terminie. Mogło także wystąpić do pełnomocnika strony skarżącej o zajęcie stanowiska co do tej kwestii, wskazując na możliwość przedstawienia posiadanych przez niego dowodów. Zwrócić należy uwagę, że z przeprowadzonego na rozprawie dowodu z kopii strony z książki nadawczej Kancelarii Adwokackiej adw. M.L. wynika, że przez adw. M.L. zostało nadane do Starosty pismo o nr nadawczym [...] w dniu [...]. Odpowiadając na pytanie Sądu, w jakiej sprawie wpłynęło pismo o numerze nadawczym [...], nadane w dniu [...]. r. przez adw. M.L., Dyrektor Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego wskazał, że dotyczyło ono odwołania G.D. od decyzji Starosty z dnia [...] r. Powyższe stwierdzenie organu I instancji sugeruje inną datę złożenia odwołania, aniżeli tą, którą przyjął organ II instancji, co powoduje konieczność ponownego, należytego wyjaśnienia przez Kolegium tej okoliczności z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej. W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, że oparcie się przez organ II instancji tylko na dacie wpływu odwołania do siedziby organu I instancji jak i na piśmie tego organu z dnia [...] r. informującym o tym, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu, uznać należy, przy braku jednoznacznych dowodów, za dowolne, co świadczy o naruszeniu przepisów art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 Kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia, czy odwołanie skarżącego zostało wniesione z zachowaniem terminu, w szczególności poprzez ustalenie, czy możliwe jest, że listem poleconym o numerze nadawczym [...] nadanym przez adw. M.L. dnia [...] r. zostało przesłane odwołanie do Starosty. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zaś w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania orzeczono stosownie do art. 200 w związku z art. 205 tejże ustawy.