II SA/Sz 760/07
PostanowienieWSA w Szczecinie2008-01-10
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest zasadny, skoro ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w takich sprawach?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niemniej jednak, sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w zakresie ustanowienia radcy prawnego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tej części.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. W trakcie postępowania skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając to przewlekłą chorobą, koniecznością stałego przyjmowania leków i niskimi dochodami z renty. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednak skarżący nie przedłożył wszystkich wymaganych dowodów.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowić radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie Referendarza Sądowego Moniki Bieńkowskiej po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1/ odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego.
Po otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] , skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku J. K. oświadczył, że przewlekle choruje, z tego względu wymaga stałego przyjmowania leków. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródło jego utrzymania stanowi renta w wysokości [...] netto.
Pismem z dnia [...] r. J. K. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy:
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków na zakup lekarstw za okres trzech miesięcy,
- dowodu potwierdzającego wysokość dochodów uzyskiwanych przez córkę A. K. za okres ostatnich trzech miesięcy,
- zaświadczenia o liczbie osób zameldowanych w mieszkaniu
- W odpowiedzi na ww. wezwanie oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną i z tego tytułu wydatkuje na leki miesięcznie kwotę[...] , opłaty na utrzymanie mieszkanie kształtują się na poziomie ok. [...] zł miesięcznie. Rachunków potwierdzających ten fakt nie przedłożył.
Z dokumentów zwartych w aktach administracyjnych wynika, że w 2006 roku opłaty za mieszkanie wynosiły ok. [...] zł, lekarstwa ok. [...] zł .
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. (§ 2 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jest zasiłek celowy. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Wobec powyższego, wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych okazał się bezprzedmiotowy.
W tej sytuacji mając na uwadze, że strona jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z mocy ustawy, a obowiązek ponoszenia kosztów jest jedną z przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych należało wniosek oddalić.
Mając powyższe na względzie Sąd ocenił sytuację skarżącgoj w świetle przesłanek o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
.Oceniając przedstawione we wniosku okoliczności, znajdujące potwierdzenie w złożonych dokumentach, Sąd stwierdził, że skarżący wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło