II SA/Sz 761/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi F. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie § 1 i § 10 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983r Nr 65 poz.294 ze zmianą Dz.U. z 1998r Nr 61 poz.364), art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 1998r Nr 90 poz.575; zmianą Dz.U. z 1998r Nr 106 poz.668, Nr 117 poz.756, Dz.U. Nr 70 poz. 778, Dz.U. z 2000r Nr 12 poz. 136,Nr 120 poz.1268, Dz.U. z 2001r Nr 11 poz.84, Nr 29 poz.320, Nr 42 poz.473, Nr 63 poz.634, Nr 125 poz. 1367, Nr 126 poz. 1382, Nr 128 poz.1407 i 1408, Dz.U. z 2002r Nr 37 poz. 329, Nr 74 poz.676, Nr 135 poz.1145), oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002r Nr 132 poz.1115) stwierdził brak podstaw do uznania uszkodzenia słuchu jako choroby zawodowej u pana F. L. ur. [...]r., zam. [...],[...]. Z ustaleń organu I instancji wynika, że F. Ł. został zbadany w kierunku choroby zawodowej w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] roku i otrzymał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu Nr [...]. W wyniku odwołania został zbadany w Samodzielnej Pracowni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej Instytutu Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] roku. W dniu [...] roku otrzymał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W Instytucie Medycyny Pracy w [...] rozpoznano obustronny odbiorczy ubytek słuchu (UP 44,3 dB; UL 57,6 dB). Na podstawie w/w orzeczenia lekarskiego oraz wywiadu epidemiologicznego przeprowadzonego na stanowiskach pracy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w dniu [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] podniósł, iż podstawą wydania w/w decyzji były negatywne orzeczenia lekarskie, a także zbyt krótki okres narażenia zawodowego na hałas ponadnormatywny wynoszący 4 lata i 7 miesięcy co zostało potwierdzone w wyniku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego. F. Ł. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] i zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...], iż oparł swoją decyzję na niekompletnym wywiadzie epidemiologicznym. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wydał decyzję dnia [...]r. nr [...] uchylając zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] zalecając dokładną ocenę narażenia zawodowego we wszystkich zakładach pracy. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydając decyzję dnia [...] r. nr [...]., ponownie oparł ją na niekompletnym materiale epidemiologicznym, co było powodem uchylenia jej w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] ponownie wydał w dniu [...] roku decyzję nr [...]. o braku podstaw do uznania choroby zawodowej u F. Ł. w postaci zawodowego uszkodzenia słuchu. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, iż rozpatrując jego sprawę nie wzięto pod uwagę okresów pracy w narażeniu na hałas w Polskich Kolejach Państwowych w [...]. W prowadzonym własnym postępowaniu administracyjnym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] dokonał analizy medycznej i prawnej nadesłanej dokumentacji i przeprowadził wywiady epidemiologiczne na stanowisku pracy oraz ze skarżącym. W dniu [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wydał decyzję znak [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...]. z dnia [...] roku. F. Ł. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...], w której domagał się uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] wydanej w dniu [...] roku nr [...] podnosząc, że: 1. nie zgromadzono pełnego materiału dowodowego odnośnie wykonywanej przez niego pracy w Młodzieżowej Rolniczej Spółdzielni w [...] w okresie w dowodzie wystawionym przez Prezesa Spółdzielni, pismo to jest oparte na pamięci prezesa, żądał poparcia tego dowodu kartami pracy lub listami płac, 2. nie rozpatrywano materiału dowodowego przedstawionego w jego oświadczeniach o przebiegu pracy zawodowej, potwierdzono oświadczeniami trzech byłych pracowników podanej Spółdzielni Produkcyjnej, nie zostały udowodnione sprzeczności między dowodami przedstawionymi przez skarżącego, a pismem prezesa Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej z [...] roku; nie skorzystano w ogóle z dowodów, które przedstawił, a mają one istotny wpływ dla rozpatrzenia jego wniosku o uznanie choroby zawodowej. 3. inspektor sanitarny nie mając wszystkich wyjaśnień odnośnie wykonywania pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej stwierdza, że "jedynie podczas pracy na stanowisku murarza tynkarza w grupie budowlanej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...] nie był narażony na hałas ponadnormatywny; licząc wszystkie okresy pracy w hałasie, stwierdza, że wynoszą one 15 lat i 6 miesięcy; 4. z przytoczonych na wstępie decyzji przepisów prawa nie wynika jaki jest wymagany okres pracy w narażeniu na hałas do uzyskania choroby zawodowej; 5. nie jest jego winą, że Polskie Koleje Państwowe nie posiadają dowodów wymaganych przez inspektorów sanitarnych; 6. w uzasadnieniu decyzji występują błędy faktyczne na które zwracał uwagę w swoich odwołaniach, ale potraktowano je w sposób lekceważący; błędy te przepisywano w kolejnych wydanych po sobie decyzjach, np. na stronie drugiej decyzji ostatecznej przepisuje się po raz kolejny zdanie" ponieważ w/w od 1997 roku nie pracuje przemawia to za pozazawodową przyczyną niedosłuchu". W następnym zdaniu zaś wyliczane są lata pracy m.in. od [...] do [...] roku; opinię taką wydała pierwsza instytucja tzn. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...]; jest ona przepisywana i potwierdzana bezkrytycznie przez Instytut Medycyny Pracy w [...] i Inspektorów Sanitarnych w [...] i [...]; w kolejnych decyzjach występują błędy pisarskie i rachunkowe i nie prostowały ich żadne postanowienia i decyzje, chociaż zwracał na to uwagę; W konkluzji skargi podniósł, iż na podstawie jego spostrzeżeń stwierdza, że ubytek słuchu ma charakter postępujący, mimo że od kwietnia [...] roku nie pracuje, choroba ta uniemożliwiła mu dalszą pracę, ze względu na duży ubytek słuchu w [...] roku uzyskał rentę inwalidzką stałą w kwocie [...] złotych netto. Przy obecnym kryzysie na rynku pracy i z jego wadą słuchu stracił zdolność do zarobkowania i częściowo jest na utrzymaniu rodziny. Z wymienionych powodów zwrócił się do sądu o uchylenie decyzji i uznanie jego uszkodzenia słuchu za chorobę zawodową. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...] po rozpoznaniu w dniu [...] roku sprawy ze skargi F. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej wyrokiem sygn. akt [...] z dnia [...] roku uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] roku Nr [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] po przeprowadzeniu ponownego postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej pana F. Ł., skierował pismo do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z prośbą o ponowne przeanalizowanie sprawy choroby zawodowej pana F. Ł. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] Centrum Leczenia i Profilaktyki Dział Konsultacyjno - Orzeczniczy w [...] w odpowiedzi na pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] poinformował, że nie jest upoważniony do wydawania opinii w sprawie orzeczenia wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w [...]. Instytut Medycyny Pracy jest jednostką merytorycznie nadrzędną nad Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy i w związku z tym należy zwrócić się w tej sprawie do Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Instytut Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] roku wydał ponownie orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, w którym stwierdzono, iż u F. Ł. pracownika obróbki drewna narażonego na hałas od [...] do [...] roku ustalono klinicznie obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego. W uzasadnieniu braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej podniesiono, iż analiza dokumentacji lekarskiej oraz wyniki przeprowadzonych badań audiologicznych przemawiają przeciwko istnieniu związku przyczynowego zmian w narządzie słuchu z warunkami pracy. Ocena archiwalnych testów audiologicznych wykonanych w latach [...] w szczególności audiogramu z dn. [...] roku wskazuje na asymetryczny, ubytek słuchu większy w uchu lewym. Średni ubytek słuchu obliczony dla 1,2 i 4 kHz ( po uwzględnieniu poprawki dla wieku) wynosił u badanego: UP 6 dB; UL - 41 dB i wskazuje na progresję niedosłuchu po ustaniu zatrudnienia w [...] roku. Świadczy to o pozazawodowej etiologii ubytku słuchu, ponieważ przewlekły uraz akustyczny nie ulega pogłębieniu po ustaniu ekspozycji, a jednostronny ubytek słuchu jest nietypowy dla skutków zawodowego narażenia na hałas. Ponadto w okresie pracy badanego w przemyśle drzewnym narażenie na hałas było krótkotrwałe. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] ponownie wydał w dniu [...] roku decyzję nr [...] o braku podstaw do uznania choroby zawodowej u F. Ł. w postaci zawodowego uszkodzenia słuchu. F. Ł. w dniu [...] roku w terminie ustawowym odwołał się od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] roku. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w prowadzonym własnym postępowaniu administracyjnym dokonał analizy medycznej i prawnej nadesłanej dokumentacji i stwierdził, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] po otrzymaniu w dniu [...] roku dokumentacji z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] poprawnie przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej F. Ł. i po zbadaniu całości dokumentacji zebranej w sprawie choroby zawodowej F. Ł., stwierdził, iż pracował on w narażeniu na ponadnormatywne wartości higieniczne hałasu przez okres 15 lat i 6 miesięcy. W dniu [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wydał decyzję znak [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] roku. Od powyższej decyzji F. Ł. odwołał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W skardze podniósł, że: 1/ decyzja została oparta na niewiarygodnych opiniach Instytutu Medycyny Pracy w [...], które zawierają sprzeczne i kłamliwe stwierdzenia między innymi Instytut Medycyny Pracy poddaje ocenie archiwalne testy audiologiczne wykonane w latach [...] przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy /jako jednostkę mniej specjalistyczną/. Zdaniem skarżącego orzeczenia lekarskie powinny podlegać najpierw ocenie wiarygodności, gdyż nie można na nielogicznych i sprzecznych orzeczeniach wydawać negatywnych dla skarżącego decyzji . 2. Nie zebrano całego materiału dowodowego i pozostała nie wyjaśniona praca w narażeniu na hałas w PKP w latach [...]. podniósł też, iż dochodzenie prawdy nie może być przerzucone na niego i przypisane na niekorzyść. 3. Nie wzięto pod uwagę oświadczeń byłych pracowników mieszalni pasz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej [...]. Ponadto skarżący konsekwentnie podkreśla, że Instytut Medycyny Prac w [...] w swoich orzeczeniach powiela błąd, iż zatrudnienie jego ustało w [...] r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w przypadku istotnego naruszenia prawa Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub stwierdza jej nieważność albo wydanie z naruszeniem prawa - odpowiednio do regulacji zawartej w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej p.p.s.a. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznego rozpoznawania spraw i wydawania w nich wyroków rozstrzygających co do istoty, w zastępstwie odpowiednich organów administracji publicznej. Podstawowy zarzut skarżącego, iż organ wydał decyzję w oparciu o niewiarygodną opinię Instytutu Medycyny Pracy w [...] zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Ocenie podlega całokształt materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym i powinien być rozpatrywany i analizowany kompleksowo. Jak wynika z karty zasiłkowej F. Ł. /k.17 akt administracyjnych/ skarżący w okresie od [...] r. do [...] r. był niezdolny do pracy i otrzymywał zasiłek chorobowy. Z opinii Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] r. wynika, że skarżący nie pracuje od [...]r., zaś w opinii z dnia [...] r. Instytut stwierdził, że okres narażenia zawodowego był w okresie [...]. Skarżący ma rację jeżeli chodzi o okres ustania zatrudnienia jako taki, natomiast nie ma racji, jeżeli chodzi o ustalenie zatrudnienia w okresie narażenia na hałas. Skarżący przez cały czas postępowania administracyjnego ani razu nie wskazał na fakt przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim od [...]r. do końca zatrudnienia /[...]r/. Zatem Sąd w tym składzie orzekającym nie dopatrzył się sprzeczności w opiniach Instytutu Medycyny Pracy w [...], będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji, bowiem skarżący faktycznie do [...]r. pracował w warunkach narażenia zawodowego na hałas.. Zauważyć należy, że we wcześniej wydanym wyroku przez NSA Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia [...]r. nie zawarto wytycznych wskazujących na istnienie podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. W uzasadnieniu wyroku wskazano natomiast na uchybienie w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, powodujące brak możliwości należytego wyjaśnienia sprawy, czyli na uchybienie przepisom proceduralnym /art. 7, 77 § 1 kpa/. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego dokonana z uwzględnieniem zapatrywań Sądu wyrokującego uprzednio w sprawie, a także przeprowadzonym w kontekście uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala zdaniem Sądu orzekającego w obecnym składzie - na stwierdzenie, że rozstrzygnięcie o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego, mimo stwierdzonego u strony ubytku słuchu oraz ustalenia, iż w okresie pracy zawodowej był on zatrudniony w warunkach narażenia na ponadnormatywny hałas, nie dopatrzył się podstaw do ustalenia związku przyczynowego między tymi okolicznościami. Podkreślenia wymaga, że nie wystarczy samo stwierdzenie uszkodzenia słuchu dla ustalenia zaistnienia choroby zawodowej określonej jako: "uszkodzenie słuchu wywołane hałasem". Dla pozytywnego stwierdzenia wystąpienia takiej choroby zawodowej niezbędne jest wykazanie, że pomiędzy zaistniałym ubytkiem słuchu, a pracą w ekspozycji na hałas istnieje związek przyczynowy. Nie każde bowiem uszkodzenie słuchu powodowane jest oddziaływaniem hałasu. Dlatego właśnie w wyżej wskazanym rozporządzeniu z dnia 18 listopada 1983r., w sprawie chorób zawodowych określono tryb postępowania z udziałem jednostek organizacyjnych służby zdrowia właściwych do rozpoznania chorób zawodowych I§ 6-91 poprzedzający wydanie przez inspektora sanitarnego decyzji, o której mowa w § 1 ust.1. Jest bowiem oczywiste, że wykazanie, że dane schorzenie stanowi chorobę zawodową lub że ma podłoże inne niż spowodowane czynnikami zawodowymi wymaga wiadomości specjalnych. Zarówno z orzeczeń Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] oraz Instytutu Pracy w [...], wynika jednoznacznie, że w świetle aktualnej wiedzy medycznej stwierdzony u skarżącego ubytek słuchu z uwagi na asymetrię I większy ubytek w uchu prawym/, progresję ubytku /wzrost urazu mimo zaprzestania przez badanego pracy w hałasie/ nie może zostać zakwalifikowany jako ubytek słuchu wywołamy hałasem. Badanie było przeprowadzone u skarżącego w [...]r., a więc w czasie całkowitego ustania zatrudnienia nie tylko po ustaniu pracy w hałasie. Wyżej wskazane jednostki orzecznicze wydając orzeczenia w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej nie mają kompetencji do opiniowania w sprawie uogólnionego stanu zdrowia badanego i do przeprowadzenia badań specjalistycznych na tę okoliczność. Dlatego jednostki te nie zawsze są w stanie, w oparciu o materiał lekarski zgromadzony w omawianym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej, wyjaśnić etiologię stwierdzonego schorzenia, jeśli okazuje się, że ma ono podłoże inne niż zawodowe. Reasumując powyższe, Sąd nie stwierdził aby dokonana w zaskarżonej decyzji ocena materiału dowodowego była niepełna, niejasna lub nielogiczna i dlatego uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń dokonanych na podstawie tej oceny, a prowadzących do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dlatego należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.