II SA/Sz 762/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, ze zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. W. kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zawiadomieniem z dnia 23 listopada 2012 r. Starosta w oparciu o art. 77 ust. 1 i ust. 2a, art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn.zm.) wypowiedział M. W. dotychczasową wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa położonego w obr. ew, działka nr [...]o powierzchni [...] ( ). Jednocześnie organ zaproponował nową wysokość opłaty rocznej za ww. grunt, począwszy od [...] w kwocie [...], płatną z zatrzeżeniem art. 77 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone M.W. w dniu 4 grudnia 2012 r. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2012 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 4 stycznia 2013 r.) skarżący złożył zastrzeżenia do dokonanej atualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste podnosząc, że jest ona nieuzasadniona. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. wydanym w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w związku z art. 57 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze odrzuciło złożony wniosek z powodu uchybienia terminu do jego złożenia. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w myśl art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami użytkownik wieczysty może, w termine 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja ołaty jest nieuzasadniona, albo jest uzsasadniona w innej wysokości. Organ ustallił, że w przedmiotowej sprawie wypowiedzenie zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu w dniu 4 grudnia 2012 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma. Natomiast wniosek M. W. z dnia 31 grudnia 2012 r. został przesłany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego listem poleconym nadanym w dniu 4 stycznia 2013 r. Z powyższygo wynika, że został on wniesiony z uchybieniem terminu, który upływał z dniem 3 stycznia 2013 r. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. M. W. wystąpił do Kolegium o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona w określonej wysokości. W pierwszej kolejności skarżący zaznaczył, że zawiadomienie z dnia 23 listopada 2012 r. otrzymał w dniu 5 grudnia 2012 r., a nie 4 grudnia 2012 r. Natomiast wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona , nie złożył wcześniej, ponieważ: - 11 grudnia 2012 r. został przewieziony karetką pogotowia do szpitala, a po powrocie ze szpitala przebywał jeszcze na zwolnieniu lekarskim oraz wykorzystywał dni Świąt Bożego Narodzenia i dodatkowe dni wolne od pracy na dojście do zdrowia, - po zapoznaniu się w dniu 31 grudnia 2012 r. w siedzibie Starostwa z operatem szacunkowym, jeszcze tego samego dnia sporządził wniosek, ale nie mógł go wysłać, ponieważ urzędy pocztowe były już nieczynne, - 1 stycznia 2013 r. wrócił do i z powodu nawrotu choroby udał się do lekarza, co spowodowało, że przebywał na zwolnieniu lekarskim do 18 stycznia 2013 r., - z powodu choroby już 2 stycznia 2013 r. prosił sąsiadów o wysłanie sporządzonego wniosku. W świetle powyższych okoliczności w ocenie skarżącego uchybienie terminowi, przy założeniu odbioru zawiadomienia w dniu 4 grudnia 2013 r. nastąpiło bez jego winy. Do wniosku skarżący załączył kserokopie zwolnień lekarskich. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 57 § 1 Kodesku postępowania administracyjnego odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego organ może przywrócić termin do dokonania określonej czynności procesowej, jeżeli osoba zainteresowana spełniła łącznie wszystkie wskazane wymagania, tj. wniosła prośbę o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, prośbę o przywrócenie terminu wniosła w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem prośby dopełniła czynności, dla której określony był termin. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Za taki dzień, w niniejszym przypadku, uznać należy 4 stycznia 2013 r. W tym bowiem dniu wniosek skarżącego z dnia 31 grudnia 2012 r. został przesłany listem poleconym nadanym (data stempla pocztowego) na adres SKO. Zatem najpóźniej w ciągu 7 dni (tj. do dnia 11 stycznia 2013 r. ) skarżący miał termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku. Tymczasem skarżący wniosek ten złożył odrębnym pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. W świetle powyższego, według Kolegium, przedmiotowy wniosek został złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. W. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W pierwszej kolejności skarżący zazanczył, że informację o tym, że uchybił terminowi do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości uzyskał w dniu 11 kwietnia 2013 r., kiedy odebrał postanowienie SKO odrzucające ten wniosek z powodu uchybienia terminu do jego złożenia. W dalszej części uzasadnienia skargi powtórzył treść wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, podtrzymało stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest legalność odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub że jest uzasadniona w innej wysokości. Wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej jest uregulowane w sposób specyficzny. Mimo że spór co do jej wysokości ma charakter cywilnoprawny, to zasady postępowania w tym przedmiocie znajdują się w art. 78 – 82 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Stosownie do art. 79 ust. 2 ww. ustawy, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia dotychczasowej opłaty wraz ofertą przyjęcia nowej jej wysokości użytkownik wieczysty może złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Kolegium może orzec o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Od tych orzeczeń nie przysługuje odwołanie, ale sprzeciw, który jest równoznaczny z żądaniem przekazania sprawy sądowi powszechnemu (art. 79 ust. 3, art. 80 ust. 1 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 79 ust. 7 zdanie 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami do postępowania przed kolegium (do którego wpłynął wniosek o kontrolę prawidłowości aktualizacji opłaty rocznej) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Z powyższej analizy wynika, że do sądu powszechnego służy sprzeciw od merytorycznego orzeczenia Kolegium (rozstrzygnięcia o zasadności dokonanego przez organ wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty rocznej), natomiast w przypadkach rozstrzygnięć incydentalnych, jak np. przywrócenie terminu będzie miał zastosowanie art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że wypowiedzenie M.W. dotychczasowej wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa działki nr [...] położonej w obr. ew. wraz z propozycją zaktualizowanej wysokości tej opłaty zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 grudnia 2012 r. Zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami, użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona. M.W. przedmiotowy wniosek złożył w dniu 4 stycznia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc niewątpliwie po upływie trzydziestodniowego terminu na dokonanie tej czynności. Wobec tego Kolegium w dniu [...] wydało postanowienie odrzucające wniosek ze względu na uchybienie terminu do jego wniesienia. Orzeczenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 kwietnia 2013 r. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł m.in., że był przekonany, że zawiadomienie z dnia 23 listopada 2012 r. otrzymał w dniu 5 grudnia a nie 4 grudnia 2012 r. Z powodu świąt, a następnie choroby, prosił sąsiadów o wysłanie sporządzonego wniosku, a o fakcie uchybienia terminowi dowiedział się w dniu 11 kwietnia 2013 r., kiedy odebrał postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku, przyjmując, że 7 –dniowy termin ustania przyczyny uchybienia terminowi upłynął w dniu 4 stycznia 2013 r. tj. w dacie nadania wniosku skarżącego. W ocenie Kolegium najpóźniej w ciągu 7 dni, od tej daty tj. do 11 stycznia 2013 r. skarżący winien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku. Zdaniem Sądu merytoryczna ocena prośby o przywrócenie terminu zawarta w zaskarżonym postanowieniu jest błędna. Z art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że przywrócenie terminu następuje na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośba powinna być złożona w terminie w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpatrywanej sprawie Kolegium nie wyjaśniło podnoszonych przez skarżącego okoliczności faktycznych, przyjmując, że złożył on wniosek o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a zatem z naruszeniem art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium nie dostrzegało, że z powodu posłużenia się inną osobą w nadaniu korespondencji, skarżący mógł nie mieć świadomości, że uchybił terminowi. W takiej zaś sytuacji, w toku czynności wyjaśniających w przedmiocie przywrócenia terminu przesłanką prawidłowych ustaleń jest wyjaśnienie, kiedy wnioskodawca dowiedział się o tym, że uchybił terminowi. Tymczasem organ całkowicie pominął wyjaśnienia skarżącego, w których wskazał on datę powzięcia informacji o uchybieniu terminu oraz opisał okoliczności z tym związane. Powyższe okoliczności powinny być przez organ zweryfikowane i rozważone, czego jednak organ nie dokonał, a zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona ustaleń i ocen prawnych w tym zakresie. W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.