II SA/Sz 763/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk - Gawęcka Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr./ Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2005r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a skargę Starosta [...] po wznowieniu postępowania dotyczącego dwóch własnych decyzji ostatecznych: nr [...]. w przedmiocie uznania M.Z. z dniem [...]. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...]. orzekającej o uznaniu tegoż M.Z. z dniem [...]. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...], decyzją z dnia [...] uchylił ww. decyzje i orzekł o odmowie uznania M.Z. za osobę bezrobotną z dniem [...] i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez M.Z. odwołania, Wojewoda decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz orzekł o uchyleniu obu ww. decyzji Starosty [...] z [...], równocześnie odmawiając uznania M.Z. za osobę bezrobotną od dnia [...] oraz odmawiając przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że starosta naruszył przepis art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym organ I instancji uchyla decyzję dotychczasową gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Ustawodawca zatem wyraźnie wymaga, aby w stosunku do każdej z uchylonych decyzji było podejmowane rozstrzygnięcie o istocie sprawy lub przynajmniej (akceptowane przez orzecznictwo) rozstrzygnięcie merytoryczne polegające na umorzeniu postępowania, w przypadku gdy brak jest podstaw do rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego powodu organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Rozpatrując sprawę merytorycznie, organ odwoławczy stwierdził, że M.Z. nie spełniał warunków niezbędnych do uznania go za osobę bezrobotną, zarówno od dnia [...]. Z postanowień art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (według stanu prawnego zarówno na dzień [...]) wynika bowiem, że bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, gotowa i zdolna do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego rolników lub zaopatrzenia emerytalnego. Organ odwoławczy wskazał dalej, że w postępowaniu administracyjnym ustalono natomiast, iż M.Z. w chwili ubiegania się o status bezrobotnego miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, podjął ją w dniu [...], a następnie zawiesił od [...] do [...] - co potwierdzają bez żadnych wątpliwości urzędowe zaświadczenia ZUS i Urzędu Skarbowego, znajdujące się w aktach sprawy. Wobec tego organ odwoławczy uznał, że M.Z. nie spełniał warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uznania za osobę bezrobotną zarówno podczas rejestracji w dniu [...]., ponieważ miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą podjął w dniu [...]. a następnie zawiesił od [...] r., ale której do dnia orzekania nie wyrejestrował z ewidencji działalności gospodarczej. Organ odwoławczy nie podzielił przy tym poglądu wyrażonego przez M.Z. w odwołaniu, iż nie wiedział on o skutkach niewyrejestrowania działalności gospodarczej, skoro m. in. w tym celu podpisywał oświadczenia w kartach rejestracyjnych i dwukrotnie stwierdzał w nich, że działalności gospodarczej nie prowadził i jej nie zawieszał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M.Z. zaskarżył opisaną wyżej decyzję Wojewody w części dotyczącej pkt. 2 i 3, tj. orzeczenia o uchyleniu ostatecznych decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. oraz odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...]., a także o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, poprzez przyjęcie, że w okresie zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] prowadził działalność gospodarczą. Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody w zaskarżonej części - jako niezgodnej z prawem oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ I instancji w decyzji z [...] r. niesłusznie uznał, że skarżący nie spełnił określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunku uznania go za osobę bezrobotną, przyjmując, iż skarżący - pomimo oświadczenia przy rejestracji, że nie prowadzi działalności gospodarczej - w istocie prowadził ją, ponieważ działalności gospodarczej zarejestrowanej w dniu [...]. nie wyrejestrował, lecz jedynie zawiesił od dnia [...] Skarżący podniósł dalej, że w odwołaniu od tej decyzji wykazał, iż w okresie od [...]. nie prowadził działalności gospodarczej, na co wskazują wydane zaświadczenia: Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału [...] Inspektoratu w [...] z dnia [...]. (których kopie załączył także do skargi). Skarżący kwestionuje również stanowisko organu odwoławczego, iż niewyrejestrowanie działalności gospodarczej lecz jedynie jej zawieszenie świadczy o tym, że w okresie zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] skarżący prowadził taką działalność w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżący nie zgadza się z takim poglądem, twierdząc że nie tylko przeczy on zdrowemu rozsądkowi, ale również jest niezgodny z obowiązującym prawem. Zdaniem skarżącego, celem regulacji prawnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu było wyeliminowanie sytuacji, w której osoba bezrobotna korzysta z instytucji przewidzianych tą ustawą, a jednocześnie posiada źródło dochodów, nie należy więc do osób, które nie będąc zatrudnione i nie wykonując pracy zarobkowej, są zdolne i gotowe do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Przyznając, iż powyższy przepis tworzy domniemanie, że jeżeli osoba bezrobotna nie wyrejestrowała działalności gospodarczej, to oznacza że ją prowadzi, skarżący uważa jednak, że domniemanie takie może zostać obalone przez dowód przeciwny bezrobotnego, iż pomimo posiadania wpisu do ewidencji, w okresie posiadania statusu bezrobotnego, rzeczonej działalności nie prowadził. Na potwierdzenie swego stanowiska skarżący powołał się na uchwałę NSA z dnia 16.12.1996 r. (ONSA 1997/2/47), według której: "Osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu)". Zdaniem skarżącego, taki właśnie przypadek zachodzi w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy, bowiem podczas wznowionego postępowania udowodnił on, że pomimo poosiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, przez kilka lat (w tym w okresie posiadania statusu bezrobotnego i okresie poprzedzającym go) takiej działalności nie prowadził. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Sąd administracyjny, w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że odpowiada ona prawu, a skarga nie jest zasadna. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) "bezrobotną" jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, (...), nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli spełnia ponadto warunki wymienione w lit. a - k tego przepisu, w tym (lit. f): "nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego". Odnosząc ten przepis do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie może być uznany za bezrobotnego, w okresach objętych wymienionymi na wstępie decyzjami Starosty [...] z [...] bowiem nie spełniał warunku "niepodjęcia pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności", o którym mowa w powołanym przepisie. Bezsporny w niniejszej sprawie jest bowiem fakt, iż skarżący w dniu [...] r. zarejestrował działalność gospodarczą i działalność taką podjął w dniu [...] którą następnie zawiesił od dnia [...]., po czym od [...]. ponownie podjął. Z chwilą podjęcia działalności gospodarczej w dniu [...] skarżący przestał więc spełniać warunek przewidziany w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f omawianej ustawy, niezbędny dla uznania go za osobę bezrobotną. Od tej daty, aż do dnia wyrejestrowania działalności gospodarczej skarżący nie może być zaliczany do osób bezrobotnych - co jednoznacznie wynika z cytowanego przepisu. W związku z tym, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podane przez skarżącego w piśmie do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z [...] r. i w odwołaniu od decyzji organu I instancji argumenty, iż nikt mu w Urzędzie Pracy nie powiedział, że zawieszenie działalności gospodarczej nie wystarcza dla nabycia statusu bezrobotnego, bo gdyby o tym wiedział, to na pewno wyrejestrowałby tą działalność. Należy przy tym zauważyć, że skarżący nie tylko nie powiadomił urzędu pracy o zawieszeniu działalności gospodarczej (wtedy uzyskałby informację, iż zawieszenie działalności nie stanowi przesłanki nabycia statusu bezrobotnego), lecz przeciwnie, składał dwukrotnie w kartach rejestracyjnych niezgodne ze stanem rzeczywistym oświadczenie, iż "nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej i jej nie zawiesił". Nie ma też znaczenia argument skarżącego, iż pomimo posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, przez kilka lat (w tym w okresie posiadania statusu bezrobotnego i okresie poprzedzającym go) nie prowadził takiej działalności, bowiem cytowany przepis uzależnia możliwość nabycia statusu bezrobotnego przez osobę, która - jak skarżący - zarejestrowała działalność gospodarczą, od faktu "niepodjęcia" działalności gospodarczej w okresie od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Wobec tego, że skarżący w takim okresie podjął działalność gospodarczą, nie ma znaczenia w sprawie, czy następnie ją zawiesił (przerwał), bowiem w takiej sytuacji tylko "wyrejestrowanie" działalności pozwalałoby na przyznanie skarżącemu statusu bezrobotnego (przy spełnieniu wszystkich pozostałych warunków). Faktyczne niewykonywanie (zawieszenie, przerwanie) działalności gospodarczej przez skarżącego w okresie od [...]., po uprzednim podjęciu tej działalności w dniu [...]., nie mogło więc zmienić jego sytuacji prawnej w odniesieniu do uzyskania statusu i związanych z tym statusem uprawnień, w tym do zasiłku dla bezrobotnych. Niewątpliwie bowiem zawieszenie (przerwanie) działalności gospodarczej nie jest tożsame z wyrejestrowaniem takiej działalności, a takiego jednoznacznego określenia użył ustawodawca w omawianym przepisie. Również przywołany w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew sugestiom skarżącego - potwierdza, iż podjęcie działalności gospodarczej przez bezrobotnego (wpisanego do ewidencji działalności gospodarczej) w okresie od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, pozbawia go statusu bezrobotnego. Mając na względzie wszystko powyższe uznać należy, że nie istnieją podstawy do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego skargę należało oddalić (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).