II SA/Sz 763/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-08-30
Skład orzekający: Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na decyzję Dyrektora Służby Więziennej w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest niewłaściwy do rozpoznania sprawy dotyczącej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania dla funkcjonariusza Służby Więziennej. Spory o roszczenia ze stosunku służbowego, które nie są wymienione w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego o stwierdzeniu braku uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania i zobowiązaniu do zwrotu nadpłaty. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o Służbie Więziennej. Sąd administracyjny rozpoznał najpierw kwestię swojej właściwości.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania postanawia odrzucić skargę
Decyzją z dnia [..] r., Nr [..] , wydaną na podstawie art. 104 § 1, art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz
art. 178 ust. 1, art. 179 ust. 1 i 2, art. 192 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r.
o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej
z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920) Dyrektor Zakładu Karnego
w [...] przyznał A. S. od dnia [...] r. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości [..] zł dziennie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, za który przysługuje równoważnik.
Decyzją z dnia 5 maja 2011 r., Nr[..] , wydaną na podstawie art. 104 § 1, art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 178
ust. 1 pkt 2, art. 181 ust. 1, art. 192 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, a także art. 410 § 2 Kodeksu Cywilnego, Dyrektor Zakładu Karnego
w [...] stwierdził, że A. S. z dniem 1 stycznia 2010 r. stał się osobą nieuprawnioną do pobierania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego i jest zobowiązany do zwrotu nadpłaconej kwoty pieniężnej
w wysokości [..] zł.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] po rozpatrzeniu odwołania A. S., decyzją z dnia 22 czerwca 2011 r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 104, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 178 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] , wnosząc przy tym o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. poprzez błędną jego wykładnię.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Sąd administracyjny przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy,
w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania swojej właściwości w sprawie. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje
w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 ww. ustawy). Odrzucenie skargi
z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona
w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych.
Z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r.
o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.), która przewidziała w rozdziale 20, zatytułowanym "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", nowe zasady postępowania w tych kwestiach. I tak, zgodnie z art. 217 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej, a przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy.
Natomiast, z mocy art. 218 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące:
1) zwolnienia ze służby,
2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe,
4) zawieszenia w czynnościach służbowych
- rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze. zm.), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej (wymienione w art. 219 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej ), dotyczące:
1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe,
2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji,
3) nadawania stopni Służby Więziennej,
4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną
w kraju lub poza granicami państwa,
6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym
- rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego.
Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego (art. 219 ust. 2 ww. ustawy ).
Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy
w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
Zdaniem Sądu, analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny jest niewłaściwy w niniejszej sprawie. W powyższej konkluzji nie czyni wyłomu okoliczność, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania. Ustawodawca bowiem, w nowej ustawie o Służbie Więziennej nie zawarł przepisu,
z którego wynikałaby właściwość sądu administracyjnego w sprawach innych niż wymienione w art. 218 ust.1, zaś art. 262 tej ustawy wskazuje na wyłączne stosowanie nowej ustawy do wszystkich spraw i postępowań dotyczących sporów ze stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej.
W tym stanie rzeczy, ponieważ spór o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego dotyczy realizacji uprawnień wynikających z treści stosunku służbowego i nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust. 1 podlegających kognicji sądów administracyjnych, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło