II SA/Sz 765/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Y. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia "Dobry start" oddala skargę Wnioskiem z dnia 26 listopada 2020 r. J. S. (dalej "strona" lub "skarżąca") zwróciła się do Prezydenta Miasta S. o ustalenie prawa do świadczenia dobry start na dziecko M. M.. Pismem z dnia 3 grudnia 2020 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji, m.in. poprzez dostarczenie aktualnej karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" lub innego dokumentu uprawniającego cudzoziemca do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uprawnia do wykonywania pracy. W dniu 16 grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęły dokumenty przesłane przez stronę, w tym wiza wydana na okres od dnia [...] lutego 2020 r. do [...] sierpnia 2020 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił przyznania świadczenia dobry start wskazując, że strona nie posiada aktualnej karty pobytu z adnotacją "dostęp do pracy" lub innego dokumentu uprawiającego cudzoziemca do pobytu na terytorium RP. Strona w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła, że przebywa i pracuje legalnie na terenie Polski, co oznacza, że spełnia warunki dla realizacji ww. programu. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) w zw. z § 1 - 3 uchwały nr 80 Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu "Dobry start" (M.P. z 2018 r., poz.514) oraz § 2 pkt 2 lit. a-e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz.U. z 2018 r., poz.1061- dalej "rozporządzenie"), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że strona legitymuje się wizą krajową typu "D", w której ustalono cel wydania poprzez oznaczenie "05a", czyli wiza wydawana w celu wykonywania pracy, w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, na podstawie wpisanego do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi - zgodnie z art. 64 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach: wiza w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 5, może być wydana cudzoziemcowi, który przedstawi wpisane do ewidencji oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 88z ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie natomiast z § 2 pkt 2 lit. d rozporządzenia, świadczenie dobry start, przysługuje zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Na dzień podjęcia decyzji strona legitymowała się więc jedynie wizą, która wydana została w oparciu o oświadczenie o powierzenie pracy cudzoziemcowi. Natomiast osoby, które wykonują pracę na podstawie wizy, nie są uprawnione do świadczenia dobry start, gdyż zostały wyłączone z kręgu osób uprawnionych na podstawie § 2 pkt 2 lit. d rozporządzenia. Samo więc uprawnienie do wykonywania pracy ma terenie Polski nie jest równoznaczne z prawem do pobierania ww. świadczenia - z kręgu cudzoziemców uprawnionych do tego świadczenia zostały wyłączone właśnie chociażby osoby, które są uprawnione do wykonywania pracy w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w kolejnych 12 miesiącach oraz osoby, które mogą wykonywać pracę na podstawie wizy. Wprawdzie strona wystąpiła o kartę pobytu, ale na dzień wydania decyzji karty tej nie posiada, zaś samo złożenie wniosku nie uprawnia do pobierania świadczenia dobry start. Strona zaskarżyła opisaną wyżej decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i zarzucając organowi błędną interpretację prawa, wniosła o jej uchylenie. Zdaniem skarżącej, spełnia wszystkie kryteria do otrzymania wnioskowanego świadczenia, albowiem choć nie posiada karty pobytu, a jedynie stempel w paszporcie, to jej pobyt jest legalny. Podkreśliła, że pracuje w S. i tu złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt z pozwoleniem na pracę, a zatem od dnia złożenia takiego wniosku jej pobyt uważa się za legalny. W piśmie z dnia 24 listopada 2021 r. stanowiącym uzupełnienie skargi strona dodatkowo wyjaśniła, że od dnia 4 marca 2020 r. mieszka na terytorium RP, zaś dzieci od września 2020 r. uczą się w polskiej szkole podstawowej i przedszkolu. Posiadana przez nią wiza typu D wygasła 9 sierpnia 2020 r., ale już w dniu 3 sierpnia 2020 r. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Potwierdzeniem tego jest stempel w paszporcie i pismo od Wojewody Z.. Z oświadczenia ww. organu, które jest umieszczone na oficjalnej stronie Urzędu Wojewódzkiego, wynika, że jej pobyt jest legalny włącznie z dostępem do rynku pracy. Przy czym pracuje na umowę o pracę, płaci podatki i uczy się w szkole policealnej. W związku z czym prosi o zweryfikowanie krzywdzącej dla niej i jej dziecka decyzji. W dniu 30 listopada 2021 r. nadesłała do akt sprawy decyzję Wojewody Z. z dnia [...] listopada 2021 r. udzielającą stronie - obywatelce [...] zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium RR do dnia [...] listopada 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów uznał, że akt ten odpowiada prawu. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą to odmówiono skarżącej przyznania świadczenia dobry start na jej syna. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start". W myśl § 2 ww. rozporządzenia świadczenie dobry start określone w programie, o którym mowa w § 1, zwane dalej "świadczeniem dobry start", przysługuje zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom: a) obywatelom Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Szwajcarii, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017 r. poz. 2206 i 2282 oraz z 2018 r. poz. 107, 138 i 771), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy, e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie: – zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub – dokumentu pobytowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r. ustanawiającego jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2002, str. 1, z późn. zm.- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 3, z późn. zm.), z adnotacją "ICT", wydanego przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, i gdy celem ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy w charakterze pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach przez okres nieprzekraczający 90 dni w okresie 180 dni - jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Analiza powyższego przepisu prowadzi wprost do wniosku, że warunkiem koniecznym do uzyskania świadczenia dobry start jest to, aby cudzoziemiec należał do jednej z kategorii osób wymienionych w § 2 pkt 2 lit a-e rozporządzenia. Przy czym przepis ten zawiera zamknięty krąg osób uprawionych do przyznania świadczenia, a zatem brak przynależności do którejś z kategorii podmiotów - cudzoziemców wymienionych w § 2 pkt 2 lit. a-e rozporządzenia, powoduje brak możliwości przyznania świadczenia dobry start. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca jest cudzoziemcem (obywatelką [...]) i wniosła o przyznanie świadczenia dobry start na swojego syna, będącego uczniem polskiej szkoły podstawowej, natomiast kwestią sporną jest to, czy w konkretnych okolicznościach faktycznych skarżąca należy do kręgu osób uprawionych. Na gruncie niniejszej sprawy organ odwoławczy w wyniku ustalenia, że skarżąca legitymuje się wyłącznie wizą typu "D", która wydana została w oparciu o oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi i nie posiada karty pobytu, uznał bowiem, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia na jej syna. Skarżąca nie zgodziła się z tym stanowiskiem podnosząc, że skoro legalnie przebywa i pracuje na terytorium RP, to spełnia wszelkie kryteria do jego otrzymania. W sporze tym rację należy przyznać organowi. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w świetle § 2 pkt 2 rozporządzenia, aby ubiegać się o wskazane świadczenie cudzoziemiec musi legitymować się określonymi tytułami pobytu, potwierdzonymi stosownymi dokumentami szczegółowo w tym przepisie wymienionymi. Przepis ten w sposób precyzyjny określa jakie dokumenty musi posiadać cudzoziemiec, aby mógł uzyskać świadczenie na rzecz swojego dziecka. Sens tego przepisu jest jednoznaczny językowo, albowiem precyzuje w dostateczny sposób kryteria w oparciu, o które należy określić jakie przesłanki musi spełnić dany podmiot, w celu otrzymania świadczenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt 2135/20, wyrok dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że słusznie organ opierając się na literalnej wykładni § 2 pkt 2 rozporządzenia przyjął, iż samo uprawnienie do wykonywania pracy na terenie Polski nie jest równoznaczne z prawem do pobierania świadczenia. Podobnie nie każdy legalny pobyt na terytorium RP uprawnia do otrzymania świadczenia. Na mocy bowiem § 2 pkt 2 lit.d rozporządzenia wyłączone zostały z kręgu osób uprawionych do świadczenia dobry start, obywatele państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy oraz obywatele państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Innymi słowy rzecz ujmując, tylko legitymowanie się jednym z dokumentów, wymienionych w § 2 pkt 2 rozporządzenia warunkuje przyznanie świadczenia, z uwzględnieniem przewidzianych tam wyjątków. Oznacza to, że intencją ustawodawcy było ograniczenie zakresu podmiotowego świadczenia, poprzez przyznanie świadczenia tylko tym cudzoziemcom, którzy posiadają odpowiedni status potwierdzony stosownym zezwoleniem czy kartą pobytu, a więc dokumentami potwierdzającymi zamiar długotrwałego pobytu na terytorium RP. Niewątpliwe takiego dokumentu skarżąca nie przedłożyła. Nadesłana przez skarżącą, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, kserokopia posiadanej przez nią wizy typu D, która została wydana w oparciu o oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, mieści się w wyłączeniach zawartych w § 2 pkt 2 lit. d rozporządzenia, a więc z oczywistych względów nie stanowi tytułu pobytowego uprawniającego do otrzymania świadczenia. Co więcej skarżąca w toku postępowania administracyjnego konsekwentnie podnosiła, że pracę wykonuje na podstawie ww. wizy i oświadczenia, a więc nie na podstawie karty pobytu, która uprawnia do otrzymania świadczenia dobry start. Karty takiej nie przedłożyła, pomimo wystosowanego w tym względzie wezwania. Co prawda skarżąca w dniu 3 sierpnia 2020 r. złożyła w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o pobyt czasowy, który został pozytywnie rozpatrzony decyzją Wojewody Z. z dnia [...] listopada 2021 r., jednakże skoro zezwolenie zostało wydane na podstawie art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach, to również nie stanowi jednego z określonych w § 2 pkt 2 rozporządzenia tytułów pobytowych uprawniających do świadczenia. W sytuacji cudzoziemca ustawodawca wymaga, aby legitymował się on dokumentem potwierdzającym zakończenie procedury legalizującej pobyt na terytorium RP takim jak karta pobytu. Zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach karta pobytu jest wydawana po wydaniu decyzji o zezwoleniu na jeden z rodzajów pobytu, w tym pobytu czasowego i stanowi o zakończenie procedury legalizującej pobyt cudzoziemca w Polsce. Dokument ten potwierdza zarówno prawo pobytu cudzoziemca na terenie kraju, tj. Polski i jego tożsamość jak i uprawnia do otrzymania świadczenia dobry start, o ile zostały spełnione pozostałe przesłanki. Stąd też posiadanie samego zezwolenia na pobyt czasowy wydanego w warunkach art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach nie jest wystarczające do przyznania świadczenia, lecz należy uzyskać kartę pobytu. Tymczasem z akt nie wynika, aby skarżąca taką kartą legitymowała się. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procesowego, gdyż organ odwoławczy prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy oraz właściwie zinterpretował jak i zastosował § 2 pkt 2 lit. a-e rozporządzenia, wydając trafne rozstrzygnięcie w sprawie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.