II SA/Sz 768/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. na decyzję Komendanta Policji w [...] z dnia [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji w [...] z dnia [...]r. Nr-[...]. W dniu [...] r. B. razem z A. T. kupił spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego numer [...] o powierzchni użytkowej [...] znajdującego się w budynku wielorodzinnym, położonym w [...] przy [...], należącym do zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] wraz z wkładem budowanym, na współwłasność w udziałach po ½. W dniu [...] r. B., który jest funkcjonariuszem Policji zwrócił się do Komendy Policji w [...] o przyznanie pomocy finansowej związanej z zakupem powyższego mieszkania. Komendant Policji w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z póź. zm. ) oraz art. 97 ust. 5, w związku z art. 88 ust. 1 i art. 89 oraz art. 94 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 06 kwietnia 1990r. ( tekst jednolity Dz.U z 2002 r., Nr 7, poz. 58 z póź. zm. ) odmówił B. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego w [...] przy [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że B. jest funkcjonariuszem Komisariatu Policji [...], pełni służbę w Policji od dnia [...] r., od daty mianowania na funkcjonariusza w służbie stałej tj. od [...] r. do dnia uzyskania lokalu posiadał prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W dniu [...] r. zainteresowany wystąpił do Komendanta Policji w [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, załączając do wniosku umowę sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego [...]., która potwierdza nabycie przez niego, w udziale po połowie z A. T., spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego w [...] przy [...]. Komendant dokonał wykładni przepisów ustawy o Policji wskazując, że ustawowe prawo policjanta do lokalu mieszkalnego określone zostało w art. 88 ww. ustawy, zgodnie z nim, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego ( określonego w art.90 ) w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego, prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ( art. 92 ust. 1 ustawy ) oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art.94 ust. 1 ustawy). Gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Powołany wyżej przepis ( art. 88 ust. 1 ) jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 90 ustawy, który nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji obowiązek utrzymania określonego tym przepisem zasobu mieszkaniowego przeznaczonego na lokale mieszkalne dla policjantów. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnień policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Treść przepisu art. 94 ust. 1 ustawy, według której przedmiotowa pomoc finansowa przysługuje policjantowi w sytuacji określonej tą normą na uzyskanie spółdzielczego lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o pomoc która umożliwi policjantowi uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Zdaniem Komendanta nie może policjant uzyskać tej pomocy finansowej, gdy nie jest on właścicielem lokalu a jedynie współwłaścicielem, bowiem istota współwłasności polega na tym, że własność rzeczy przysługuje wszystkim współwłaścicielom niepodzielnie ( art.195 Kc ), co znaczy, że żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją własność. Przy tego rodzaju współwłasności pomoc finansowa określona w art. 94 ust 1 ustawy nie może być przyznana funkcjonariuszowi będącemu jednym ze współwłaścicieli, gdyż pomoc ta może być udzielona tylko na rzecz ( lokal ) której funkcjonariusz jest właścicielem, a przy współwłasności przyznanie pomocy o jakiej mówi ww. przepis stanowiłby w istocie finansowanie ze środków resortowych również osób trzecich nie związanych z Policją. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotowy lokal został nabyty przez B. i A. T.- osobę nie będącą członkiem rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. B. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wskazując że wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na spłatę kredytu, jaki zaciągnął na zakup mieszkania w wysokości odpowiadającej jego części lokalu. Komendant Policji w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 104 , art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm. ), art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 z póź. zm. ) w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że prawo policjanta do lokalu mieszkalnego wynika z przepisów art. 88 ustawy o Policji i jest realizowane w formie rzeczowej przez przydział mieszkania z zasobów policji bądź finansowej poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, której zasady określone są w rozporządzeniu MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów ( Dz. U. Nr 131, poz.1468 ). Powołane przepisy nie przewidują przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu ( domu ), w którym posiadany udział nie stanowi odrębnej własności. Komendant stwierdził, że B. uzyskał na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego lokal mieszkalny, w którym posiada 1/2 udziału, pozostała część jest własnością A. T. , która nie jest osobą będącą członkiem rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Organ wskazał, że istota współwłasności w częściach ułamkowych polega na tym, że własność rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom ( art.195 Kodeksu cywilnego ) co znaczy, że żadna z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją wyłączną własność i przy tego rodzaju współwłasności pomoc finansowa określona w art. 94 ustawy o Policji nie może być przyznana funkcjonariuszowi będącemu jedynym ze współwłaścicieli. Pomoc taka może być przydzielona tylko i wyłącznie na rzecz ( lokal, dom ), której funkcjonariusz jest właścicielem, a przy współwłasności przyznanie pomocy o jakiej mówi ww. przepis, stanowiłoby w istocie finansowanie ze środków resortowych osób trzecich nie związanych z Policją. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję, podał że posiada prawo do ½ zakupionego lokalu mieszkalnego, co pozwala mu rozporządzać jego częścią, nie miał zdolności kredytowej na zakup całego mieszkania. Pełnomocnik Komendanta Policji w [...] w odpowiedzi na skargę, podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie czynnej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Powyższe prawo realizowane jest przez: 1. przydział policjantowi lokalu służbowego / art. 88 ust. 1 /; 2. przyznanie policjantowi równoważnika pieniężnego, jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej / art. 92 ust. 1/; 3. przyznanie policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość / art. 94 ust. 1/. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów / Dz. U. Nr 131, poz. 1468 / określa zasady przyznawania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna nieruchomość, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, zasady zwrotu tej pomocy oraz jej wysokości. Analizując wskazane przepisy Sąd uznał, że każdemu policjantowi w służbie czynnej, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego bądź równoważnik pieniężny lub pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Podmiotem uprawnień z ww. przepisów jest tylko policjant w służbie czynnej, zaś członkowie rodziny, określeni w art. 89 ustawy o Policji, uwzględniani są przy przydziale lokalu, wysokości równoważnika lub pomocy finansowej. Policjant , który spełnia przesłanki do otrzymania wyżej wskazanych świadczeń nabywa je z mocy samego prawa, gdyż ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie uznaniowości ich przyznania, członkowie rodziny policjanta, wymienieni w art. 89 ww. ustawy uwzględniani są jedynie przy wysokości tychże świadczeń. W niniejszej sprawie skarżący nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego we współwłasności z osobą , która nie jest zaliczana do członków rodziny w rozumieniu art. 89 ww. ustawy, lecz nie oznacza to, że pomoc finansowa mu się nie należy. Ważny jest cel powyższych uregulowań prawnych w zakresie pomocy finansowej, polegający na przeznaczeniu przez uprawionego policjanta tych środków na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, który może być osiągnięty również w przypadku nabycia nieruchomości lokalowej na współwłasność. Nabycie lokalu /domu/ jest czynnością cywilnoprawną podlegającą art. 155 – 158 Kc / brak jest w tym zakresie odrębnych uregulowań administracyjnoprawnych /, dlatego też możliwe jest nabycie przez policjanta lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość na współwłasność z innymi osobami / art. 195 Kc /. Udział we współwłasności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna nieruchomość jest związany z prawem do lokalu. Każdy ze współwłaścicieli uprawniony jest do korzystania z rzeczy wspólnej / por. wyrok NSA z 17 listopada 1998 r., syg. akt I SA 719/98 /. W przypadku skarżącego pomoc finansowa należy mu się jako policjantowi w służbie czynnej, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, lecz wysokość tej pomocy określona jest § 4 powyższego rozporządzenia tj. 3377 zł za normę zaludnienia przysługującą uprawnionemu funkcjonariuszowi na podstawie odrębnych przepisów. Zaznaczyć należy, że wskazane powyżej przepisy nie uzależniają przyznania policjantowi ww. pomocy finansowej od nabycia na odrębną własność przedmiotowego lokalu, a jedynie pomoc ta ma być przeznaczona na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość / por. wyrok NSA z 3 grudnia 1998 r., syg. akt I SA 535/98 /. Inne rozumienie wskazanych przepisów powodowałoby naruszenie zasady równości, wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Gdyby przyjąć pogląd organów pomoc finansowa należałaby się policjantowi w przypadku nabycia lokalu samemu lub z członkiem rodziny wymienionym w art. 89 ustawy o Policji, zaś byłaby nienależna gdyby policjant zakupił taki lokal z bratem, też bliskim członkiem rodziny, lecz nie wskazanym w ww. przepisie, z czym nie można się zgodzić. Sąd odstępuje od poglądu wyrażonego wyrokiem tut. Sądu z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt II SA/ Sz 239/05. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny właściwie zastosować przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów i rozważyć przyznanie pomocy finansowej B. w wysokości odpowiadającej osobie samotnej w zależności od przysługującej normy zaludnienia w stosunku odpowiadającym jego udziałowi w przedmiotowym mieszkaniu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./ jak w sentencji.