II SA/Sz 768/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-12-08

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która prowadziła samowolne roboty budowlane, a następnie utraciła prawo do dysponowania nieruchomością, może być uznana za stronę postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, mimo że jej nieruchomość sąsiaduje z terenem inwestycji?
Ratio decidendi
Skarżący, który prowadził samowolne roboty budowlane i nie posiada już prawa do dysponowania nieruchomością, nie może być uznany za stronę postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, nawet jeśli jest współwłaścicielem sąsiedniej nieruchomości. Przymiot strony w takim postępowaniu przysługuje inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co wymaga wykazania konkretnych ograniczeń w zagospodarowaniu ich nieruchomości wynikających z przepisów odrębnych. W przypadku braku takiego oddziaływania, organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze jako wniesione przez osobę niebędącą stroną.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce A. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. D. S., współwłaściciel sąsiednich działek, wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie art. 10 K.p.a. i kwestionując prawo do wznowienia robót przez podmiot, który ich wcześniej nie prowadził. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając D. S. za osobę niebędącą stroną, ponieważ jego działki nie znajdowały się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. D. S. zaskarżył tę decyzję do WSA, powtarzając swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego wolnostojącego z garażem podziemnym i zewnętrznymi instalacjami infrastruktury technicznej, tj. wody, gazu, energii elektrycznej i kanalizacji sanitarnej, wraz zagospodarowaniem terenu działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej przy ul. [...] w M., gm. D. i jednocześnie udzielił Spółce A. Ja , reprezentowanej przez J. J., pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł D. S. W odwołaniu D. S. podniósł, iż jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...], tj. działki [...] i działki [...], które stanowią drogę dojazdową do działki nr [...] oraz inwestorem w myśl prawa budowlanego i cywilnego, co potwierdza wyrok sądu administracyjnego. Zaskarżonej decyzji D. S. zarzucił naruszenie przepisu art. 10 K.p.a. Nadto jego zdaniem organ nie powinien wydawać decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych osobie, która wcześniej robót tych nie prowadziła na powyższej działce. W wyniku rozpoznania odwołania,Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...]r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy jako przyczynę umorzenia postępowania odwoławczego wskazał fakt wniesienia odwołania przez osobę nie będącą stroną. Prowadzone bowiem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. postępowanie dotyczyło legalizacji samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, na działce nr [...] powstałej z połączenia działek nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w M. W postępowaniu tym, w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na wznowienie robót budowlanych mogło być wydane temu kto posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika zaś, iż właścicielem działki nr [...] wraz z budynkami jest Spółka A. Ustosunkowując się do drugiego z zarzutów podniesionych w odwołaniu tj. braku możności uczestniczenia w postępowaniu przed organem I instancji w charakterze strony, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, iż chociaż D. S. faktycznie jest współwłaścicielem działki nr [...] sąsiadującej z działką nr [...], to w świetle materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie przysługuje mu przymiot strony. Budynek zlokalizowany na działce [...] usytuowany został w odległości [...] m od granicy działki nr [...], natomiast wjazd na działkę [...] zaprojektowano z pominięciem działki nr [...]. Brak jest więc przesłanek do twierdzenia, że działka nr [...] znajduje w obszarze oddziaływania budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. W konsekwencji brak jest również podstawy do uznania D. S. za stronę postępowania. Na powyższą decyzję D. S. wniósł w ustawowym terminie Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S, w której zażądał jej uchylenia. W skardze D. S. powtórzył swoje wcześniejsze twierdzenia o tym, iż to on jest faktycznym inwestorem. Jego zdaniem organ nie mógł wydać decyzji w przedmiocie wznowienia prac budowlanych w stosunku do osoby, która wcześniej tych prac nie prowadziła, a zatem nie była też inwestorem. Skarżący zarzucił Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S, iż ten w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do faktów podniesionych przez niego odwołaniu tj. nieprzeprowadzenia na budynkach zlokalizowanych na działce nr [...] prac architektonicznych i inwentaryzacyjnych. W ocenie skarżącego już same nakłady, które poniósł w związku z realizacją inwestycji jako "rzeczywisty inwestor" stanowiły podstawę do uznania go za stronę w rozumieniu art. 28 K.p.a. Skarżący za niezgodne z prawdą uznał ustalenia przyjęte przez organ odwoławczy, zgodnie z którymi budynek usytuowany na działce nr [...] nie oddziaływuje na działkę nr [...], poniż obecnie dojazd do działkę nr [...] odbywa się właśnie przez działkę nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważy, co następuje: Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. prawidłowo ocenił stan prawny sprawy w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego. Skarżącemu nie przysługiwał bowiem przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółce A. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Przepis art. 28 K.p.a. ustala generalną zasadę, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania czynności organu sprzecznych z tymi potrzebami. Interes prawny, w rozumieniu powyższego przepisu, nie może być wywodzony z okoliczności, iż skarżący był faktycznym inwestorem budynku, którego dotyczy decyzja organu I instancji zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Prowadzone przez skarżącego samowolne roboty budowlane zostały przerwane i słusznie organy uznały, iż obecnie pozwolenie na dokończenie robót może być wydane na rzecz aktualnego właściciela nieruchomości. W tych okoliczności w przypadku skarżącego można mówić o interesie faktycznym, który nie daje podstawy do uznania skarżącego za stronę postępowania, w przeciwieństwie do interesu prawnego. W postępowaniu o pozwolenie na budowę, jak również w postępowaniu o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, zastosowanie znajduje również przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) ustanawia wyjątek od tej ogólnej zasady wyrażonej w art. 28 K.p.a., którym brzmi: "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Jednak sam fakt bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie realizowanej inwestycji nie oznacza, że automatycznie właściciele stają się stroną postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zapis ustawy stanowi bowiem wyraźnie, iż nieruchomość ta musi znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu, a na tę okoliczność strona skarżąca nie przedstawiła argumentów wskazujących szkodliwość takiego oddziaływania. Według art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Ograniczenia te muszą wynikać z charakteru i funkcji tego obiektu budowlanego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Decyzja organu I instancji dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych mających na celu dokończenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wolnostojącego z garażem podziemnym i zewnętrznymi instalacjami infrastruktury. Oddalenie inwestycji [...] m od granicy działek, których skarżący jest współwłaścicielem, uprawniało organ do stwierdzenia, że budynek nie oddziaływuje na te działki. Wbrew twierdzeniu skarżącego dojazd do budynku usytuowanego na działce nr [...] nie odbywa się przez działkę nr [...], której skarżący jest współwłaścicielem. Wynika to jednoznacznie z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r. W projekcie tym wjazdy na działkę nr [...] zaplanowana od ul. [...], a nie przez działkę nr [...]. Organ odwoławczy nie może rozpatrzyć odwołania wniesionego przez podmiot nieuprawniony, zobowiązany rozpatrzyć sprawę tak jakby odwołanie w ogóle nie zostało wniesione. Jednym możliwym rozstrzygnięciem w takiej sytuacji jest właśnie umorzenie postępowania odwoławczego, co prawidłowo uczyniono zaskarżoną decyzją. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło