II SA/Sz 768/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-01-21
Skład orzekający: Barbara Gebel, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynków wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z prawem, jeśli inwestor twierdzi, że wykonane prace stanowiły remont, a nie budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę budynków wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący nie wykazał, że wykonane prace stanowiły remont, a nie budowę, a zgłoszenie remontu nie zastępuje pozwolenia na budowę. Niespełnienie przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem o wstrzymaniu robót i wyznaczeniu terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę trzech budynków konstrukcji drewnianej, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdził, że prace stanowiły remont istniejących obiektów, a nie budowę. Organy administracji uznały, że budynki zostały wybudowane samowolnie, a zgłoszenie remontu nie zastępuje pozwolenia na budowę. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., zwany dalej "PINB", decyzją z dnia [...] r., znak: [...], nakazał inwestorowi i współwłaścicielowi działki – J. J. rozbiórkę trzech budynków konstrukcji drewnianej o wymiarach 19,80m x 9,40m, 19,50m x 9,40m, 19,70m x 9,40 m w południowej i środkowej części działki nr [...] przy ul. [...]. Decyzja wydana została na podstawie przepisów art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wobec nie przedłożenia dokumentów wymaganych postanowieniem z dnia [...] r.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożył zobowiązany J. J. Wniósł o cofnięcie zaskarżonej decyzji i wyznaczenie nowego terminu do przedłożenia stosownych dokumentów "dając mi tym samym kolejną szansę na możliwość legalizacji powstałej samowoli budowlanej." Wyjaśnił w uzasadnieniu odwołania, że sprawę modernizacji ośrodka wypoczynkowego, funkcjonującego od lat 70-tych ubiegłego wieku, w celu podwyższenia jego standardu, zlecił w 2005 r. Pracowni Projektowej, przy ul. [...], cieszącej się pozytywną opinią innych inwestorów. Brak dyspozycyjności skarżącego, głównie z uwagi na miejsce zamieszkania, skutkował udzieleniem upoważnienia ww. Pracowni do reprezentowania skarżącego przed urzędami i instytucjami w sprawie uzyskania odpowiednich zgód i pozwoleń, w tym do przygotowania stosownej dokumentacji. Skarżący wyjaśnił, że był "przekonany, iż przygotowane przez Pracownię Projektową i złożone w Starostwie Powiatowym Zgłoszenie Zamiaru Wykonania Robót Budowlanych wypełnia wszelkie znamiona potrzeb modernizacyjnych w moim ośrodku. Dodatkowo firma [...] wystawiła mi w 2007 roku oświadczenie, z którego wynika, że prace modernizacyjne i adaptacyjne wykonywane w Ośrodku Wczasowym [...] nie wymagają zezwolenia na budowę - (ksero w załączeniu)". Dodał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący konsultował prowadzoną z organem powiatowym korespondencję z ww. Pracownią, której pracownicy zapewniali o wykonaniu wszelkich robót na dz. nr [...], zgodnie z przepisami prawa budowlanego.
Z uwagi na powyższe, skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zapoznania się z dowodami, jak i zgłaszania uwag, gdyż "miała to za mnie robić
w moim imieniu Pracownia Projektowa". Przekonanie o legalności prowadzonych robót, po konsultacjach z ww. Pracownią, skutkowało nie wywiązaniem się z obowiązku przedłożenia dokumentów wymaganych postanowieniem z dnia [...]r., w celu legalizacji przedmiotowych budynków. Skarżący przyznał, iż kiedy skorzystał z przysługującego mu prawa do zapoznania się z aktami sprawy "pozostało mi czekać tylko na decyzję z PINBu".
Ponadto skarżący podniósł, iż postanowił nie podważać ustaleń dokonanych przez organ powiatowy oraz pozostawić sprawę do wyjaśnienia w zakresie fałszerstwa Prokuraturze, jednakże do organu odwoławczego wnioskuje o ponowne umożliwienie legalizacji budynków, z której wcześniej nie skorzystał. Wskazał przy tym, że ośrodek funkcjonuje nieprzerwalnie od 1974 r. i ma swoich stałych klientów, rozbiórka trzech budynków i czwartego niezakończonego wiąże się z likwidacją ośrodka, który dla skarżącego i jego rodziny stanowi podstawowe źródło utrzymania oraz miejsce pracy dla kilku pracowników.
Wobec powyższego skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie odwołania oraz umożliwienie mu legalizacji budynków zlokalizowanych na działce nr [...], poprzez wyznaczenie nowego terminu przedłożenia stosownych dokumentów.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. Nr 267 z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. Nr 1409 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. J. od decyzji PINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając powyższą decyzję organ stwierdził, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przeprowadzonej w dniu [...]r. kontroli przez PINB, w 2000 r. na działce nr [...] w S. istniało
12 małych obiektów budowlanych i budynek umywalni z hydrofornią (zgodnie
z operatem pomiarowym [...]). Po dokonaniu rozbiórki ww. obiektów (współwłaściciel działki J. J. dokonał skutecznego zgłoszenia rozbiórki budynku umywalni z hydrofornią w 2009 r.) wybudowano, bez stosownego pozwolenia na budowę, trzy obiekty budowlane niepodpiwniczone o konstrukcji drewnianej, posadowione na fundamentach słupowych z poddaszem nieużytkowym, kryte dachem dwuspadowym, usytuowane w środkowej i południowej części tej działki. Obiekty o wymiarach 19,80 m x 9,40m, 19,50m x 9,40m i 19,70 m x 9,40 m, wyposażone są w instalację wodno-kanalizacyjną oraz energii elektrycznej. W każdym obiekcie wydzielono po cztery lokale pełniące w sezonie funkcję mieszkalną.
Na ww. działce wybudowane zostały jeszcze dwa inne obiekty: pierwszy usytuowany w północno - wschodniej jej części o wym. 5,20m x 6,65 m, będący przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB oraz drugi usytuowany w północnej części działki, o wymiarach 13,70m x 8,90 m, którego nakaz rozbiórki, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. utrzymał w mocy decyzją ostateczną z dnia [...] r., znak: [...].
W rozpatrywanej sprawie współwłaściciel ww. działki J. J. nie wskazał czasu powstania przedmiotowych trzech obiektów, do protokołu z kontroli oświadczył, że nabył ww. nieruchomość wraz z tymi obiektami.
Na podstawie akt sprawy można ustalić, iż ww. obiekty zostały wybudowane
w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, gdyż jeszcze w 2000 r. na działce tej istniały inne mniejsze obiekty, o czym świadczy operat pomiarowy ww. działki [...]. Natomiast operat pomiarowy
[...] z 2010 r., sporządzony, podobnie jak poprzedni, przez uprawnionego geodetę, przedstawia obiekty o wymiarach i usytuowaniu jak obiekty objęte niniejszym postępowaniem.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy, które określają jakich obiektów budowa i wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę oraz które spośród wymienionych robót można rozpocząć, dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, gdy ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu.
W świetle przepisów art. 28 ww. ustawy budowa przedmiotowych trzech budynków o funkcji turystycznej, nie była zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji
o pozwoleniu na budowę, a ponieważ ww. obiekty nie stanowią żadnej z kategorii obiektów wyliczonych w art. 29 ust. 1 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, podlegających obowiązkowi zgłoszenia, tym samym zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy
na budowę tego typu obiektów wymagane jest pozwolenie na budowę. J. J. decyzji takiej nie posiada. Natomiast w dniu 12 stycznia 2006 r. zgłosił
w Starostwie Powiatowym w K., zamiar wykonania robót remontowych m.in. ww. trzech obiektów usytuowanych w środkowej części działki. Zgłoszenie obejmowało wymianę zniszczonych elementów: poszycia i pokrycia dachu, krokwi, ścian, obróbek i opierzenia blacharskiego oraz orynnowania, stolarki okiennej i drzwiowej, podłóg drewnianych wraz z legarami, podestów wejściowych, instalacji wodno- kanalizacyjnej, instalacji elektrycznej, a także elementów wyposażenia sanitarnego i podgrzewaczy ciepłej wody, które to roboty remontowe nie miały naruszać elementów konstrukcyjnych obiektów.
Ww. zgłoszenie zamiaru wykonania remontu, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zastępuje decyzji o pozwoleniu na budowę i jak wykazano powyżej dotyczyło remontu obiektów istniejących. Zatem przedmiotowe obiekty zostały usytuowane na dz. nr [...] w warunkach samowoli budowlanej, do której zastosowanie mają przepisy art. 48 ust. 1 ww. ustawy.
W myśl przepisów art. 48 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje
w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3, w tym m.in. zaświadczenia wójta gminy, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cztery egzemplarze projektu budowlanego (art. 48 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 33 pkt 1) oraz oświadczenia
o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48
ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2).
W rozpatrywanym przypadku PINB, po ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, zasadnie wszczął postępowanie w sprawie wybudowania trzech budynków konstrukcji drewnianej o wymiarach 19,80 m x 9,40 m, 19,50 x 9,40 m i 19,70 m x 9,40m w południowej i środkowej części ww. działki bez wymaganego pozwolenia na budowę, a następnie postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawo budowlane zobligował J. J. do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w celu doprowadzenia ww. obiektów do stanu zgodnego z prawem. W postanowieniu tym inwestor został pouczony o konsekwencjach niewywiązania się z nałożonych obowiązków.
Bezspornym jest, że zobowiązany nie wykonał obowiązków wynikających
z ww. postanowienia.
Art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż w przypadku niespełnienia
w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis
ust. 1, czyli właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na niespełnienie w wyznaczonym terminie nałożonych postanowieniem z dnia [...] r. obowiązków, umożliwiających przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, wydanie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, jest zgodne z prawem.
Odnosząc się do prośby skarżącego dotyczącej wyznaczenia nowego terminu celem przedłożenia stosownych dokumentów tut. organ wyjaśnia, iż przepisy art. 48
ust. 3 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane wprawdzie nie określają ustawowego terminu do przedłożenia stosownych dokumentów, a ustalenie tego terminu pozostawiono uznaniu organu, jednakże w rozpatrywanym przypadku wyznaczony termin był wystarczająco długi, by umożliwić inwestorowi skuteczne zrealizowanie nałożonych obowiązków. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji ani też sporządzenia przez organ niniejszej decyzji, inwestor nie przedłożył żadnego z wymaganych postanowieniem dokumentów, ani nie wykazał aby dokumentacja projektowa była w realizacji.
Nie ma znaczenia w sprawie także przekonanie skarżącego o "legalności prowadzonych robót", po konsultacjach z pracownią projektową.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez J. J.
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.
Skarżący zarzucił decyzji:
1) błędne przyjęcie, że roboty budowlane przez niego wykonane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego remont istniejących obiektów budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę,
2) brak wyjaśnienia, czy przeprowadzony przeze mnie remont trzech obiektów budowlanych jest remontem, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego i brak przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego,
3) niewyjaśnienie, kiedy został wykonany remont obiektów oraz kiedy przedmiotowe trzy obiekty powstały, a to w związku ze zmianą przepisów Prawa budowlanego,
4) pozbawienie strony - współwłaścicielki nieruchomości zabudowanej budynkami - żony K. J. możliwości obrony jej praw w postępowaniu administracyjnym - poprzez brak wskazywania jej w decyzjach administracyjnych wydawanych w toku niniejszego postępowania oraz brak doręczania jej tych decyzji (inwestorem oraz stroną postępowania powinni być wszyscy właściciele nieruchomości, a zatem w wypadku istnienia na niej wspólności małżeńskiej -obydwoje małżonkowie - art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego),
5) naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czy zakres wykonanego remontu zawiera się w zakresie pojęciowym art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, czy też remont wymaga pozwolenia na budowę,
6) naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez działanie w sposób nie budzący zaufania obywatela do władzy publicznej,
7) naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez brak pouczenia go o konsekwencjach odmowy wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [..] r.,
8) naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez brak wysłuchania strony przed wydaniem decyzji.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W pierwszym rzędzie skarżący stwierdził, że w postępowaniu przed sądem dopuszczalne jest zbadanie, czy przeprowadzony przez niego remont trzech budynków na nieruchomości wymagał pozwolenia na budowę, czy też takiego pozwolenia nie wymagał, gdyż spełniał zakres, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. W jego ocenie, jest to możliwe, albowiem ustaleń w powyższym zakresie, dokonanych przez PINB, nie poddał do chwili obecnej kontroli sądowej i nie mają charakteru powagi rzeczy osądzonej. Ponadto w przepisach brak jest możliwości zaskarżania postanowień wydanych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, co oznacza, że mogą być one kwestionowane wraz z zaskarżaniem decyzji wydanej w toku postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, nie przeprowadziły w tym zakresie postępowania dowodowego w sposób mogący pozwolić do ustalenia ponad wszelką wątpliwość, że w sprawie rzeczywiście konieczne było udzielenie pozwolenia na budowę.
Brak ustalenia, kiedy powstały trzy obiekty i kiedy dokonano remontu jest istotny z uwagi na zmiany przepisów Prawa budowlanego. W swoim pierwotnym brzmieniu ustawa Prawo budowlane wskazywała w art. 48, że sankcją za wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego zezwolenia jest rozbiórka obiektu. Jednocześnie art. 49 ust. 1 powołanej ustawy przewidywał wyjątek od tej zasady stanowiąc, iż nie można orzec nakazu rozbiórki jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego. Na właścicielu spoczywał wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Dopiero gdy go nie uzyskał zachodziła podstawa do orzeczenia rozbiórki.
Ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (która weszła w życie od 24 grudnia 1997 r. - Dz.U. z 1997 r. Nr 111, poz. 726 ze zm.) zmieniono treść przepisu art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w taki sposób, iż właściwy organ nie mógł orzec rozbiórki jeżeli upłynęło 5 lat od dnia ukończenia budowy obiektu budowlanego, a jego istnienie nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Równocześnie kolejną zmianą, wprowadzoną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) ustawodawca złagodził sankcje za samowolę budowlaną, rozszerzając zakres wyjątków od zasady, że w razie samowoli budowlanej właściwy organ wydaje nakaz rozbiórki obiektu. Wprowadzono możliwość legalizacji budowy, pod warunkiem zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno - budowlanymi, przy czym legalizacja samowoli została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. od momentu wejścia w życie powyższej ustawy, a więc od dnia 11 lipca 2003 r. osoby, które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie - w trybie dotychczasowego art. 49 Prawa budowlanego - lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną.
Ustawodawca w art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r. Nr 99. poz. 665) wskazał,
że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 01 stycznia 2008 r. przepisów art. 48 - 49b ustawy, o której mowa w art. 1. W takim przypadku na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
W świetle powyższego, w ocenie skarżącego, obowiązkiem organów było ustalenie daty realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego oraz daty dokonywania remontów. Data ta nie została ustalona w sposób zgodny z zasadą wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie.
Nawet gdyby przyjąć (czemu skarżący zaprzecza), że pozwolenie na budowę było wymagane, to w ramach postępowania wyjaśniającego wskazał, dlaczego nie wykonał obowiązku przedłożenia dokumentów wymaganych postanowieniem z dnia
[...] r. Podniósł, że jego zamiarem nie była niechęć do wykonania nałożonego obowiązku, lecz pozostawienie sprawy do wyjaśnienia w zakresie fałszerstwa - Prokuraturze. Zdaniem skarżącego, dopuszczalne i prawnie możliwe było przedłużenie mu terminu do wykonania obowiązków, ewentualnie jego wydłużenie. Kwestię tą winien zbadać sąd.
Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że w toku postępowania przed organami jego żona – K. J. - nie była traktowana jako strona postępowania, albowiem nie była adresatem decyzji i postanowień, a czasami nawet decyzji jej nie doręczono. Powoduje to, że jako współwłaściciel nieruchomości była ona pozbawiona możliwości obrony jej praw w postępowaniu.
Skarżący dodatkowo podniósł, że nie zostali zapoznani z materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W pierwszej kolejności w ocenie sądu, należy odnieść się do zarzutów,
iż wydane decyzje winny być skierowane do obojga małżonków będących współwłaścicielami działki oraz, że K. J. nie była wskazywana
w decyzjach.
Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych
w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Oznacza to,
że rozstrzygnięcia wydawane na podstawie przepisów wymienionych w tym przepisie powinny być kierowane do tych osób, co oczywiście nie oznacza, że zawsze muszą być kierowane do wszystkich tych osób. Zależy to od sytuacji w konkretnej sprawie.
W niniejszej sprawie K. J. brała udział w postępowaniu i była powiadamiana o wszystkich czynnościach organu, o czym świadczy fakt podpisywania niektórych pism przez oboje małżonków, choć PINB w sposób nieprawidłowy wspólnie doręczał korespondencję współmałżonkom i współwłaścicielom. Natomiast zaskarżona decyzja została doręczona w sposób prawidłowy odrębnie stronom postępowania.
Faktu uznania jedynie J. J. za inwestora i skierowania tylko do niego decyzji również nie sposób uznać za istotny błąd organów. Po pierwsze jak wynika to z art. 52 ustawy Prawo budowlane inwestor niekoniecznie musi być właścicielem i odwrotnie, po drugie wszelkie wcześniejsze działania (zgłoszenie remontu czy rozbiórki) oraz uczestnictwo w niektórych czynnościach organu i prowadzenie działalności gospodarczej właśnie przez J. J. wskazywało, że właśnie on był inwestorem, czemu nie zaprzeczał w toku postępowania administracyjnego.
Rozpoznanie sprawy wymaga oceny, zgromadzonych w sprawie dowodów
i ustaleń organów, przy czym skarżący nie dysponuje pozwoleniem na budowę przedmiotowych domków, a w toku postępowania przedstawił jedynie zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych na działce [...] obręb S., złożone
w Starostwie Powiatowym w K., z dnia [...] r., dotyczące przeprowadzenia remontu czterech domków turystycznych – zlokalizowanych
w środkowej części działki – o wymiarach 3 x 9,0m x 19,0 m oraz 1 x 9,0m x 14,5m oraz z dnia 22 października 2009 r. dotyczące zamiaru wykonania rozbiórki parterowego budynku zaplecza pola kempingowego, tj. budynku umywalni z hydrofornią (o łącznej kubaturze 139 m3).
Organy natomiast zaprezentowały dokumenty geodezyjne z których wynika,
że w 2000 r. na działce nr [...] w S. istniało 12 małych obiektów budowlanych i budynek umywalni z hydrofornią, która została później rozebrana - w 2009r. Z kolei w dokumentacji geodezyjnej z 2010 r. na działce skarżącego wykazano już trzy obiekty, rozmiarowo i pod względem położenia podobne do obecnie stojących. Dodatkowo PINB przedstawił także fotografie miejscowości S. zrobione "z lotu ptaka", których autor wskazał, że zrobione były prawdopodobnie w lecie 2007 r., na których na działkach obecnie należących do skarżącego i jego żony znajdują się jedynie dwa duże obiekty.
Skarżący stwierdził jedynie, że trzy przedmiotowe budynki istniały już na działce kiedy ją kupował w 2006 r., jednakże faktu tego nie był w stanie potwierdzić żadnym dokumentem.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem
art. 29-31.
W świetle art. 3 pkt 2 ww. ustawy przez budynek należy rozumieć rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
W świetle poglądów orzecznictwa "trwałe związanie z gruntem" sprowadza się przy tym do posadowienia obiektu budowlanego tak, aby zapewnić mu stabilność
i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Wydzielenie budynku z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych tworzy w budynku przestrzeń zamkniętą, będąc jednocześnie osłoną przed szkodliwym działaniem czynników klimatycznych, zabezpieczeniem przed wejściem niepowołanych osób oraz czynnikami zewnętrznymi, jak hałas czy zapach. Fundament jest z kolei elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt. Może być on wykonany z różnych materiałów budowlanych. Parametry fundamentu oraz głębokość jego posadowienia w gruncie zależą od wielkości przenoszonych obciążeń, które zależą od wielkości i rodzaju konstrukcji.
W ocenie sądu, wszystkie te warunki spełniają trzy domki wzniesione na działce [...] w S., co powoduje, że warunkiem ich wzniesienia było uprzednie uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę, bowiem budynki mieszkalne nie należą do kategorii obiektów wymienionych w art. 29 – 31 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym od uchwalenia ustawy do dnia wydania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem sądu, zgromadzone dowody oraz ich analiza przeprowadzona
w zaskarżonej decyzji pozwalają na uznanie, że trzy domki, obecnie znajdujące się na działce nr [...] w S., wybudowane zostały po 2000 r. bez pozwolenia na budowę.
W tej sytuacji PINB w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie odpowiednich dokumentów, dając tym samym możliwość legalizacji powstałej samowoli budowlanej. Skarżący pomimo upływu terminu nie przedłożył wymaganych dokumentów. Pomimo też wystąpienia do organu odwoławczego o przedłużenie terminu, do czasu wydania decyzji ostatecznej dokumentów nie przedłożył.
Zgodnie z art. 48 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Konsekwencją powyższego jest więc wydana decyzja o rozbiórce.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi sąd stwierdza, że remontować można wyłącznie obiekty budowlane wzniesione zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, przy czym zmiana właściciela nieruchomości nie zmienia faktu samowolnego wybudowania na niej obiektu.
W niniejszej sprawie, zdaniem sądu, nieustalenie dokładnej daty wzniesienia przedmiotowych budynków, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Przytoczone przez skarżącego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego P 27/05 i zmiana przepisów ustawy Prawo budowlane i związane z tym przepisy przejściowe nie mogły być w sprawie stosowane także z uwagi na upływ terminu - 1 stycznia 2008 r. – związanego ze sposobem legalizacji.
Należy także dodać, że organ I instancji umożliwił stronom wypowiedzenie się co do dowodów i materiałów zebranych w sprawie, natomiast organ odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego w sprawie i stąd brak możliwości wypowiedzenia się stron nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Reasumując, należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie zebrały materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, właściwie go oceniły i wydały decyzje zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S.,
na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło