II SA/Sz 769/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-11-09
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Danuta Strzelecka – Kuligowska, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może zawiesić postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na wniosek osoby, która nie jest stroną postępowania sądowego dotyczącego zagadnienia wstępnego, a jedynie jego pełnomocnikiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie miał podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, ponieważ wniosek o zawieszenie został złożony przez osobę (E.Z.), która nie była stroną postępowania sądowego dotyczącego zagadnienia wstępnego (zgoda zastępcza za współwłaściciela). Wynik postępowania sądowego, w którym E.Z. występowała jedynie jako pełnomocnik swojego syna, nie miał wpływu na postępowanie administracyjne prowadzone przeciwko niej jako inwestorowi samowoli budowlanej. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorce E.Z. wykonanie czynności w celu legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych. Następnie, na wniosek E.Z. (działającej jako pełnomocnik syna, współwłaściciela nieruchomości), PINB zawiesił postępowanie, oczekując na rozstrzygnięcie sądu w sprawie uzyskania zgody zastępczej za współwłaściciela. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżąca G.G. wniosła skargę, argumentując, że E.Z. nie była stroną postępowania sądowego i nie mogła wnioskować o zawieszenie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia I. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz G.G. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał E.Z. w terminie do [...]. przeprowadzenie następujących czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym nr [...]
- inwentaryzację wykonanych robót budowlanych,
- oświadczenie osoby uprawnionej o wykonaniu robót zgodnie ze sztuką budowlaną i Polskimi Normami Budowlanymi,
- oświadczenie o prawie do dysponowania obiektem do celów budowlanych.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż E.Z. po [...] bez wymaganego pozwolenia wykonała następujące roboty budowlane:
- w ścianie zachodniej na wysokości II kondygnacji wykonała dwa okna o wymiarach [...]
- w miejscu istniejącego okna wykonała otwór drzwiowy o wymiarze [...] prowadzący na prowizoryczny balkon o wymiarze [...] m wraz z zadaszeniem tego balkonu w postaci konstrukcji z rurek [...], krytych blachą [...].
W wyniku rozpoznania odwołania E.Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że argumenty podniesione przez E. Z. związane z kosztami i sprawami rodzinnymi nie mogą zostać uwzględnione. Kwestionowane roboty budowlane prowadzone były bez zgłoszenia bądź bez pozwolenia na budowę, zatem Powiatowy Inspektor prawidłowo nałożył na inwestorkę – E.Z. obowiązek dostarczenia niezbędnych dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Następnie postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na wniosek E. Z. z dnia [...]r. zawiesił postępowanie w sprawie wykonania bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych w budynku mieszkalnym dwurodzinnym nr [...], z powodu wystąpienia przez inwestorkę w dniu [...] do Sądu Rejonowego w [...] o uzyskanie zgody zastępczej za współwłaściciela.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła G.G. wnosząc o jego uchylenie jako pozbawione podstaw prawnych. Skarżąca wskazała, że mimo tego, iż E.Z. dopuściła się samowoli budowlanej to nie jest ona i nie może być stroną postępowania sądowego w sprawie o uzyskanie zgody zastępczej przez współwłaściciela, toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...]. Współwłaścicielami spornej nieruchomości jest ona i pełnoletni syn E.Z. A,J,, zatem Powiatowy Inspektor postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania wydał na wniosek osoby nie będącej stroną w sprawie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym w dniu [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w trakcie oględzin nieruchomości położonej w [...] stwierdził, że E.Z.. wykonała bez wymaganego pozwolenia opisane w decyzji roboty budowlane. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E.Z. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W wyniku rozpoznania odwołania E.Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB. Następnie w związku z wnioskiem E.Z. o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w [...] sprawy wydania zgody zastępczej za współwłaściciela, do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Powiatowy Inspektor zawiesił postępowanie.
Reasumując organ II instancji wskazał, że po rozpatrzeniu sprawy przez Sąd organ podejmie z urzędu postępowanie administracyjne i rozpozna przedmiotową sprawę zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym. Ustosunkowywując się do zarzutów skarżącej organ II instancji stwierdził, że E>Z. jest pełnomocnikiem A.J., dlatego też na nią zostały nałożone w decyzji obowiązki i wydanie zaskarżone postanowienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.G. podniosła, iż postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 199kc. Skarżąca ponownie wskazała, że organ nie miał podstaw do zawieszenia postępowania na wniosek E.Z. ponieważ nigdy nie była ona współwłaścicielem nieruchomości i nie może być stroną postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)
Zaskarżonemu postanowieniu można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
Skarga wniesiona przez G.G. zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, iż Powiatowy Inspektor Budowlany w [...] decyzją z dnia [...]. nałożył na E.Z. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych przez nią w budynku mieszkalnym nr [...]
W dniu [...]r. E.Z. wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] o wyrażenie zgody zastępczej za współwłaściciela do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a następnie do Powiatowego Inspektora z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy w [...]
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uwzględnił wniosek E.Z. i postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie zgody zastępczej za współwłaściciela. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał je w mocy.
W ocenie Sądu z materiału dowodowego bezspornie wynika, iż stroną postępowania w przedmiotowej sprawie jest E.Z.. Błędnie organ twierdzi, że przymiot strony przysługuje jej z uwagi na bycie pełnomocnikiem syna będącego jednocześnie współwłaścicielem nieruchomości A.J. Z zasady bowiem stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, wykonanie określonych czynności jest inwestor, właściciel bądź wieczysty użytkownik sąsiedniej nieruchomości i to o ile wykaże dążenie do ochrony uzasadnionego interesu.
Inwestorem wykonanych robót budowlanych bez pozwolenia była E.Z. a zatem organ I instancji prawidłowo wskazał adresata decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Nie można natomiast zgodzić się z postanowieniem w przedmiocie zawieszenia postępowania na wniosek E.Z. do czasu rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie zgody zastępczej za współwłaściciela.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszenie postępowania następuje, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Oznacza to, iż zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek a) postępowanie administracyjne jest w toku, b) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd c) zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte.
Organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.
Jako podstawę zawieszenia postępowania w przedmiocie wykonania nałożonych przez PINB obowiązków organ wskazał postępowanie przed Sądem Rejonowym w [...] o wyrażenie zgody zastępczej za współwłaściciela.
Jednakże w ocenie Sądu okoliczność ta nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania z tego względu, że postępowanie przed Sądem Rejonowym w [...] nie dotyczy E.Z. a jej syna - współwłaściciela nieruchomości A.J.. Sąd wywodzi to z faktu, iż przedmiotowy wniosek E.Z. złożyła jako pełnomocnik A.J..
Skoro zatem E.Z. nie jest stroną postępowania przed Sądem Rejonowym w [...], to wynik tego postępowania w żadnym stopniu nie będzie miał wpływu na postępowanie w przedmiocie nałożenia na E.Z. określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Ujawnione wady obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło