II SA/Sz 77/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-09-29
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wydana na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, może utrzymać się w obrocie prawnym po uchyleniu tej decyzji lokalizacyjnej?Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wydana na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, musi zostać uchylona, jeśli decyzja lokalizacyjna, na której się opierała, została wyeliminowana z obrotu prawnego. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości współwłaścicieli (I. i P. K.) na potrzeby budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej. Decyzja ta opierała się na wcześniejszej decyzji Wójta Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po utrzymaniu w mocy decyzji Starosty przez Wojewodę, właściciele wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i brak należytej analizy interesu właściciela. W trakcie postępowania sądowego okazało się, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego została wcześniej prawomocnie uchylona przez WSA, a następnie decyzja Wójta Gminy została uchylona przez SKO i przekazana do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi I. K. i P. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżących I. K. i P. K. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta, na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzją z [...], ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], obręb ewidencyjny, gmina , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej współwłasność I. i P. K. polegający na założeniu i przeprowadzeniu przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej relacji, w tym na podwieszeniu napowietrznych przewodów linii o długości przewodów ok. [..] metrów, posadowieniu trzech słupów, a także na funkcjonowaniu linii po wybudowaniu, na części ww. nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości metrów (metrów) i powierzchni [..] ha, zgodnie z treścią załącznika mapowego, stanowiącego integralną część niniejszej decyzji, a ponadto zobowiązał spółkę A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania.
Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że do wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji pełnomocnik inwestora dołączył wszystkie niezbędne dokumenty w postaci pełnomocnictw, odpisu z KRS Spółka A., a także decyzję z [...] Wójta Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w której działka nr znalazła się w obszarze objętym inwestycją obejmującą przebudowę istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej relacji od stanowiska [..], także w obrębie ewidencyjnym , gmina , a ponadto wypis i wyrys z rejestru gruntów oraz odpis z księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], załącznik mapowy z przebiegiem linii i dokumenty z prowadzonych rokowań. Ponadto wnioskodawca dołączył do wniosku operat szacunkowy określający wartość potencjalnego zmniejszenia wartości ww. działki.
Od ww. decyzji I. i P.K. wnieśli odwołanie, w którym zarzucili kwestionowanej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz brak należytej oceny materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazali, iż organ wydający decyzję nie rozważył w sposób rzetelny obszaru zajęcia niezbędnego do realizacji inwestycji w kontekście uwzględnienia interesu właściciela nieruchomości, a jedynie skupił się na interesie inwestora. Ponadto, zarzucili organowi I instancji brak dokonania należytej analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości i odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu decyzji, bowiem z jej treści musi wynikać zakres uszczuplenia władztwa. Inwestor oraz organ winni udowodnić, że pas o szerokości metrów na powierzchni [..] ha jest niezbędny do przeprowadzenia określonych czynności, ze względu na ich charakter jak i sprzęt, który inwestor ma zamiar użyć do przeprowadzenia prac. Zaskarżonej decyzji zarzucono również brak wskazania terminu do ograniczenia nieruchomości, brak przeprowadzenia oględzin w terenie, a także nieprzeprowadzenie pomiarów potwierdzających słuszność stanowiska co do obszaru mającego podlegać zajęciu.
Decyzją z dnia [...], Wojewoda , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 124 ust. 1-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty ego.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowią przepisy rozdziału IV działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez: udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a, także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Na podstawie art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Dla oceny spełnienia przesłanki wystąpienia w konkretnym przypadku celu publicznego, wynikającego z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podstawę stanowi ostateczna decyzja Wójta Gminy nr [...], w której szczegółowo scharakteryzowano przebieg inwestycji. Zgodnie z jej treścią dla terenu objętego działką nr obręb , gmina przewidziano przebudowę istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej relacji od stanowiska do stanowiska. W załączeniu do decyzji lokalizacyjnej znajduje się szczegółowy projekt graficzny przedstawiający przebieg planowanej inwestycji. Decyzja lokalizacyjna z [...] uwzględnia wszelkie niezbędne ustalenia i opinie w szczególności w zakresie ochrony przyrody, zachowania ładu przestrzennego, ochrony obiektów budowlanych i terenów górniczych. Spółka A. posiada koncesję na okres od [...] r. do dystrybucji energii elektrycznej sieciami własnymi, zlokalizowanymi na obszarze województwa ego, powiat , a ponadto na podstawie art. 9c ust. 2 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 2007 r. prawo energetyczne operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w zakresie systemu przesyłowego, stosując obiektywne i przejrzyste zasady zapewniające równe traktowanie użytkowników tych systemów oraz uwzględniając wymogi ochrony środowiska, jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej poprzez zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i odpowiedniej zdolności przesyłowej w sieci przesyłowej elektroenergetycznej.
Pismem z dnia 10 grudnia 2016 r. I. i P. K. złożyli skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie:
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie zarzutu skarżących co do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności odnoszącego się do konieczności zajęcia pasa technologicznego o szerokości m,
- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej oraz ustalenia okoliczności mających znaczenie, w tym także uznania zgromadzonych dowodów, w szczególności przez brak rozważenia interesu skarżącego, którego prawo własności zostało ograniczone.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sprawie zauważalny jest brak rzetelnie określonego obszaru niezbędnego do realizacji przedmiotowej inwestycji. Z decyzji musi wynikać jednoznaczny przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa właściciela. Ponadto, w sprawie nie wydana została dotychczas decyzja o pozwoleniu na budowę (przebudowę) istniejącej linii elektroenergetycznej, a tylko na tej podstawie można rozpocząć roboty budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 852/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na przebudowie istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV - od stanowiska do stanowiska.
Prawomocną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje :
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga jest zasadna.
W myśl art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W przedmiotowym postępowaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia
2015 r. sygn. akt II SA/Sz 852/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO z [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na przebudowie istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej – Mostkowo od stanowiska do stanowiska.
SKO uchyliło decyzję Wójta Gminy z[...] r. i przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy Sąd zmuszony był uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty ego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości.
Wspomniane ograniczenie sposobu korzystania dotyczyło bowiem konkretnej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W nawiązaniu do złożonego na rozprawie wniosku pełnomocnika inwestora o odroczenie rozprawy lub jej zawieszenie w związku z wydaniem nowej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji przez Wójta Gminy , Sąd stwierdza, że brak jest podstawy prawnej aby zrealizować powyższe wnioski.
Nie sposób bowiem "przypasować" dotychczasowe decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości do nowej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Prowadziłoby to do ograniczenia praw strony w postępowaniu administracyjnym.
W ocenie Sądu w sprawie mamy do czynienia z przesłanką wznowieniową (art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.), gdyż decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. oraz zasądził koszty postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło