II SA/Sz 771/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a skargę Postanowieniem z dnia [...] r., Prezydent Miasta [...] wznowił, na wniosek A. C. - następcy K. S., postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r., nr [...], udzielającej S. K. pozwoleniu na budowę garażu, na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] - działka nr [...] z obrębu [...]. Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił uchylenia wyżej opisanej własnej decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] r. K. S., od [...] r. do [...] r. właściciel części nieruchomości przy ul. [...], po zapoznaniu się z aktami sprawy złożył wniosek o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, twierdząc, że dowody na podstawie których udzielono S. K. pozwolenie na budowę garażu okazały się fałszywe. Dalej organ podał, że istotnie zgodnie ze wskazaniami WSA w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem K. S. ujawnił nowe dowody nie znane organowi, a istniejące w dniu wydania decyzji. Jednakże zgodnie z art. 146 § 1 kpa nie można uchylić decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5, jeżeli od dnia doręczenie lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Pismem z dnia [...] r. A. C., reprezentowany przez adwokata, odwołał się od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., wnosząc o jej zmianę i uchylenie. Decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 146 § 1 kpa. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja z dnia [...] r. nie została doręczona A. D., która zbyła lokal K. S., któremu nie tylko nie doręczono tej decyzji, ale też odmówiono dostępu do akt. Dlatego dopiero dnia [...] r., po zapoznaniu się z aktami, mógł wnieść podanie. Do chwili obecnej nie ma zatem "doręczenia" decyzji stronie, a strona wniosła skargę o wznowienie postępowania niewątpliwie tak szybko, jak to było możliwe od zapoznania się z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził wydanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. z naruszeniem prawa. Jednocześnie Wojewoda orzekł o odmowie uchylenia ww. decyzji prezydenta Miasta [...]. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż nie jest dopuszczalne uchylenie decyzji, gdyż upłynęło pięć lat od daty jej doręczenia stronie. Wskazał jednak, że organ pierwszej instancji winien po stwierdzeniu, że zachodziły okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania - uczynić tak, jak to nakazuje art. 151 § 2 kpa, tj. stwierdzić, że decyzja z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa, tj. bez zgody na projektowaną budowę garażu wyrażoną przez A. D., prawną następczynię po zmarłej H. Ł. W dniu [...] r. A. C., reprezentowany przez adwokata K. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Wojewody [...], zarzucając jej błędną interpretację art. 146 § 1 kpa o niemożliwości uchylenia decyzji, jeżeli od doręczenia upłynęło 5 lat, albowiem w decyzji nie uwzględniono, że decyzji nie doręczono stronie i wówczas pięcioletni termin nie rozpoczyna się. Ponadto podniesiono, że Sąd w obecnym składzie nie musi podzielać poglądu, że nie nastąpiło wydanie decyzji na podstawie dokumentu sfałszowanego, albowiem organ pierwszej instancji decyzję z dnia [...] r. wydał w oparciu o dokument zawierający fałsz intelektualny. Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 5 lipca 2005 r. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wskazując na ograniczoną ramami czasowymi możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestią nie sporną w przedmiotowej sprawie jest fakt zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę garażu. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...], że powołanie się przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania na postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. [...], winno być zakwalifikowane jako przesłanka opisana w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W związku z powyższym za prawidłowe należy uznać wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które to postanowienie, stosownie do treści art. 149 § 2 kpa, stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sposób działania organu po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wyznaczają przepisy art. 151 kpa. Wynika z nich, że jeżeli organ stwierdzi w wyniku wznowienia postępowania, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji - której dotyczy wznowione postępowanie - na podstawie art. 145 § 1 kpa, to uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy. Zasada ta doznaje jednak ograniczenia w sytuacji przewidzianej w § 2 art. 151 kpa. Ma to miejsce wówczas, gdy w sprawie występują okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa - nie można uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 § 1 kpa, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynął przewidziany tym przepisem okres czasu (art. 146 § 1), a także nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2). Tak więc organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 kpa, ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 kpa. Artykuł ten - jak zaznaczono - zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z przesłanką określoną w art. 146 § 1 kpa (przedawnieniem). Wprowadzone tym przepisem rozwiązanie jest wyrazem dążenia do zapewnienia stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją administracyjną nienaruszalności ich, gdy przetrwały już pewien czas, jest zatem wyrazem kompromisu pomiędzy zasadą praworządności, a zasadą trwałości decyzji administracyjnej na rzecz zasady trwałości decyzji (patrz Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz autorstwa prof. Barbary Adamiak i prof. Janusza Borkowskiego W-wa 2000, str. 592). Przepis ten mówi między innymi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Tak więc jeżeli od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat to organ nie może uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa - które stanowiły podstawę wznowienia postępowania. W takim przypadku zgodnie z art. 151 § 2 kpa organ administracji publicznej ograniczy się wyłącznie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Decydujące znaczenie zatem dla tego czy organ po wznowieniu postępowania będzie mógł orzec co do istoty, czy też tylko może zastosować tryb wskazany w art. 151 § 2 kpa, ma dzień doręczenia lub ogłoszenia decyzji, którejkolwiek ze stron postępowania. Dlatego też za chybione należy uznać zarzuty skarżącego, że termin ten nie rozpoczął się z uwagi na nie doręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. została doręczona C. Ł. - pełnomocnikowi S. K., w dniu [...] r., a zatem od tego dnia rozpoczął się bieg pięcioletniego terminu, o jakim mowa w art. 146 § 1 kpa. W dniu zaś [...] r. tj. dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, upłynęło już 5 lat od momentu doręczenia decyzji z [...] r. jej adresatowi. To powoduje, że organ decyzji tej, jakkolwiek narusza ona prawo, nie mógł już uchylić, lecz jedynie stwierdzić, że wydana została z naruszeniem prawa. Z powyższego wynika, że organ pierwszej instancji odmawiając, po wznowieniu postępowania, uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. orzekł wbrew przytoczonym przepisom. Z kolei to oznacza, że zaskarżona decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i stwierdzając, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem prawa, odpowiada prawu. Wydana została bowiem zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami kpa oraz przepisem art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Sąd stwierdzając zatem legalności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.