II SA/Sz 772/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia R. J. złożył do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w K. wniosek o przyznanie stypendium szkoleniowego w ramach uczestnictwa w kwalifikacyjnym [...] "[...] .". Pismem z dnia [...] r., [..] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w K. poinformował wnioskodawcę, że jego wniosek został rozpatrzony negatywnie. Organ powołał się na art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 z późn.zm.), zgodnie z którym wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Natomiast skarżący, który zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna od [...] r. korzystał już z różnych form aktywizacji zawodowej, tj. szkolenia z zakresu aktywnego poszukiwania pracy, a od [...] r. jest uczestnikiem kwalifikacyjnego [...] "[...] .", którego termin zakończenia zaplanowano na dzień [...] r. Skierowanie osoby bezrobotnej na kolejny kurs może nastąpić dopiero po zakończeniu rozpoczętego kursu i zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, przeprowadzonego przez okręgową komisję egzaminacyjną. Dodatkowo organ dodał, że z uwagi na posiadany przez wnioskodawcę poziom wykształcenia oraz fakt, że na lokalnym rynku pracy corocznie pojawiają się absolwenci Politechniki takich kierunków jak: informatyka, elektronika i telekomunikacja, ukończenie wnioskowanego kursu nie da realnej szansy podjęcia zatrudnienia w tej specjalności. W dniu [...] r. wnioskodawca złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Skarżący wywiódł, że argumentacja przedstawiona w odmownej decyzji jest bezpodstawna oraz uniemożliwia mu dalszą kontynuację nauki zawodu, skutkując jednocześnie utratą całego roku odbytego już szkolenia. Urząd Pracy skierował go na naukę zawodu informatyka składającą się z trzech etapów [...] a zatem przystąpienie przez niego do kolejnego etapu kursu [...] nie jest skierowaniem na nowy kurs, tylko kontynuacją kursu już rozpoczętego. Postanowieniem wydanym w dniu [...] r., nr [..] w oparciu o przepis art. 134 w związku z art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podało, że w niniejszej sprawie nie doszło do wydania decyzji administracyjnej, ponieważ nie może być za nią uznane pismo informacyjne Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 25 marca 2015 r., w którym odmówił on przyznania stypendium szkoleniowego w ramach uczestnictwa w kursie komputerowym. Zdaniem Kolegium pismo to nie spełnia wymogów z art. 107 K.p.a., którym powinna odpowiadać decyzja administracyjna, a zatem nie przysługiwało od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Natomiast ewentualnie można je potraktować jako czynność materialno-techniczną. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skardze R. J. wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. W ocenie skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności jego odwołania, a w związku z tym wydane postanowienie Kolegium jest nieważne, co uzasadnia jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej "P.p.s.a.". Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Jak stwierdził NSA, nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest – przez wydanie orzeczenia – stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt (lub czynność) organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Sad uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu, niezależnie od jej treści. W ocenie Sądu przedmiotowe postanowienie dotknięte jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., co uzasadniało stwierdzenie, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jego nieważności. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepis art. 19 K.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu i przestrzegania jej w każdym stadium postępowania, również przed wszczęciem postępowania. Naruszenie przepisów o właściwości objęte jest sankcją nieważności, ustanowioną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. W świetle tego przepisu, jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) traktuje się naruszenie właściwości rzeczowej, instancyjnej oraz miejscowej, a więc wszystkich jej rodzajów. Podkreślić należy, że przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, organ więc z urzędu musi przestrzegać swojej właściwości. Organ niewłaściwy nie jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Właściwość rzeczowa wynika z przepisów materialnoprawnych oraz tych przepisów ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie niespornym jest, że pismem z dnia [...] r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w K. odmówił skierowania R. J. na kwalifikacyjny kurs zawodowy [...] "[...] ". Od powyższego pisma skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. które zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., [...] stwierdziło jego niedopuszczalność. Skierowanie osoby posiadającej status osoby bezrobotnej na szkolenie, czy kurs zawodowy odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 149) – dalej powoływanej jako "ustawa". Stosownie do art. 40 ust. 3 ustawy starosta może kierować bezrobotnego na wskazane przez niego szkolenie, jeżeli uzasadni on celowość tego szkolenia, a jego koszt w części finansowanej z Funduszu Pracy w danym roku nie przekroczy 300% przeciętnego wynagrodzenia. Przy czym ustawa wyraźnie określa kompetencje organów, zarówno jeśli idzie o organy pierwszej instancji jak i drugiej instancji. W myśl art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy do zadań wojewody należy realizacja zadań organu wyższego stopnia w postępowaniu administracyjnym w sprawach dotyczących świadczeń z tytułu bezrobocia. Jednocześnie w art. 10 ust. 7 ustawy stanowi, że w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej: 1/ organem właściwym jest starosta, 2/ organem wyższego stopnia jest wojewoda. Wskazany przepis ma charakter klauzuli generalnej i to w odniesieniu do organu pierwszej instancji i do organu odwoławczego (postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II GW 2/08). W oparciu o wskazane powyżej przepisy należy stwierdzić, że na gruncie niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie było organem właściwym do rozpatrzenia odwołania R. J., a co za tym idzie obowiązane było na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do przekazania wspomnianego odwołania do rozpoznania przez właściwy organ (wojewodę). Niedopełnienie tego obowiązku i wydanie zaskarżonego postanowienia spowodowało obciążenie go kwalifikowaną wadą nieważności. W tej sytuacji na obecnym etapie postępowania zbędne stało się badanie prawidłowości stanowiska Kolegium w przedmiocie uznania pisma Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy za czynność materialno-techniczną. Skoro zatem zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. dotknięte jest wadą kwalifikowaną wymieniona w art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd zobligowany był do usunięcia go z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.