II SA/Sz 775/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy zatwierdził projekt budowlany i wydał dla Spółki A. pozwolenie na budowę [...] budynku [...] w [...] przy ul. [...] na działce nr. geodezyjny [...] do użytkowania w sezonie [...]. Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej dnia [...] r. przez Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalono, iż na działce tej został nadto wybudowany, bez pozwolenia na budowę, mur z [...] z otworami [...], obity [...], o wym. [...]m x [...]m i [...]m x [...]m. W związku z powyższym Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. znak [...], wstrzymał prowadzone roboty budowlane oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do dnia [...] r. następujących dokumentów celem doprowadzenia w/w inwestycji do stanu zgodnego z prawem: 1. zaświadczenia z Urzędu Gminy, stwierdzającego, że przedmiotowa inwestycja nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 3. czterech egzemplarzy projektu budowlanego inwestycji wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, sporządzonego przez osobę uprawnioną. Na prośbę inwestora Inspektor Nadzoru Budowlanego przedłużył termin dołączenia wymaganych dokumentów do dnia [...] r. Po przedłożeniu tych dokumentów organ stwierdził, iż załączony projekt budowlany zawiera braki i nieprawidłowości. Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia wskazanych braków i dostosowanie projektu do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. nr 120 poz. 1133) Termin uzupełnienia braków i usunięcia nieprawidłowości organ określił na 7 dni od otrzymania postanowienia. Pismem z dnia [...] r. inwestorzy wnieśli o przedłużenie terminu do wykonania nałożonego obowiązku wskazując na niemożność dostarczenia poprawionego projektu w wyznaczonym terminie. Trudność nie leży po stronie inwestora lecz projektanta m.in. z powodu konieczności opracowania dużej ilości dokumentów oraz z zbliżającego się okresu świątecznego. Organ odmówił przedłużenia tego terminu, a następnie - w związku z nieusunięciem wskazanych w postanowieniu z dnia [...] r. braków projektu - decyzją z dnia [...]r. znak [...] na podstawie art. 48 ust.1 w związku z art. 49 ust.3 ustawy prawo budowlane nakazał inwestorom dokonanie rozbiórki przedmiotowego muru z [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od powyższej decyzji inwestorzy wnieśli odwołanie podnosząc naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 8, art. 10 § 1, art. 50 § 2 Kpa oraz art. 48 w zw. z art. 3 pkt 4,6,9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Zdaniem inwestorów przedmiotowy mur z bloczków gazobetonowych nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, ale urządzenie budowlane związane obiektem budowlanym lub obiekt małej architektury, na który nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W związku z tym organ nie mógł orzec w tej sprawie na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazując jego rozbiórkę. Odwołujący się wskazali, iż przedmiotowy mur ma pełnić funkcję ekranu akustycznego, w który ma być wbudowany [...]. Zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury, zaś według art. 30 ust. 1 pkt 4 w/w. ustawy, obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi wynika jedynie w przypadku budowy obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Przedmiotowy mur wybudowano wzdłuż drogi wewnętrznej, stanowiącej działkę dojazdową do ściśle określonych posesji, zatem obiekt ten nie został posadowiony w miejscu publicznym. Odwołujący się podnoszą też, iż Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego oraz niedostatecznie wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się odmawiając uznania spornego muru za obiekt małej architektury. Ponadto, odmawiając przedłużenia terminu do uzupełnienia projektu, o którym mowa w postanowieniu z dnia [...] r. organ I instancji naruszył art. 8 kpa, nakazujący prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów Państwa, a także art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w sposób zapewniający stronie prawo czynnego udziału w postępowaniu. Żądanie przedstawienia w siedmiodniowym terminie dodatkowych dokumentów było praktycznie niewykonalne. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji, że wzniesiony przez inwestorów mur z [...] nie stanowi obiektu małej architektury w myśl art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie jest to obiekt niewielkich rozmiarów. O tym, że mógłby być to obiekt małej architektury nie przesądza również okoliczność, że inwestor planował wbudować w przedmiotowy obiekt [...]. Mur nie może być również zaliczony do ogrodzeń, , pełniąc funkcję ekranu akustycznego dla usytuowanego na nieruchomości [...] posiadając [...] otwory [....]. Przedmiotowy mur jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 w/w. ustawy, na wzniesienie którego inwestor był zobowiązany uzyskać pozwolenie na budowę. Aby zalegalizować budowę muru, organ I instancji zasadnie wezwał inwestora do przedłożenia odpowiednich dokumentów, a gdy inwestor nie wywiązał się z nałożonych obowiązków - zasadnie nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji wskazanych w odwołaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Strony bowiem miały możliwość na każdym etapie postępowania prawo zapoznać się z aktami sprawy, a terminy wykonania zobowiązań wyznaczone przez Inspektora Nadzoru Budowlanego były określone w sposób racjonalny. Ponadto, na wniosek strony, INB przedłużył raz termin przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia [...]r. Spółka A. reprezentowana przez r.pr. M.M. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu powtórzono argumenty, zawarte w odwołaniu, iż wzniesiony mur stanowi obiekt małej architektury. Zdaniem skarżącego kryterium wielkości nie może być decydującym, gdyż przepisy prawa nie definiują obiektu małych rozmiarów i nie podają wielkości granicznych obiektu niewielkich rozmiarów, a założona funkcja obiektu, tj. [...], świadczy o tym że przedmiotowy obiekt miał stanowić tzw. obiekt małej architektury, na którego wykonanie nie było wymagane pozwolenie na budowę. Ponadto organ, odmawiając stronie przedłużenia terminu do uzupełnienia dokumentów, naruszył art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zgodność z prawem polega na zgodności z przepisami prawa materialnego jak i przepisami postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 – dalej P.p.s.a), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowy argument skargi, polegający na twierdzeniu, że przedmiotowy mur jest obiektem małej architektury, wobec czego, zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 22 Prawa budowlanego nie wymagał pozwolenia na budowę, jest całkowicie chybiony. Wprawdzie w myśl art. 3 pkt 4 lit.b Prawa budowlanego [...]podobnie jak posągi i inne obiekty architektury ogrodowej jest obiektem małej architektury, ale to nie oznacza, iż jest takim obiektem ponad [...]-metrowy mur o wys. ponad [....] lub [...] metry, jeśli na nim wybuduje się nadto [...]. W przepisie tym chodzi o [...] jako element architektury [...], a nie jakąkolwiek budowlę, na której zamontowany zostanie [...]. W tym zakresie trafne i odpowiadające prawu jest przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż przedmiotowy mur jest budowlą, w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, której realizacja wymagała pozwolenia na budowę, z wszystkimi konsekwencjami jego braku. Za trafny należało jednak uznać argument, który wskazuje na naruszenie przez organ I instancji art. 7 i 8 kpa, co w tym przypadku mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Siedmiodniowy termin na uzupełnienie formalnych braków projektu budowlanego oraz załączników do tego projektu i projektu zagospodarowania działki jest terminem obiektywnie zbyt krótkim, aby strona należycie wywiązała się z nałożonego przez organ zobowiązania, zwłaszcza w sytuacji, gdy realizacja tego obowiązku nie zależy od woli i staranności samej strony postępowania lecz od osoby trzeciej - w tym wypadku projektanta, który projekt sporządził i jest jedyną osobą, która może uzupełnić jej braki.. Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego wynikającymi z art. 7 i 8 kpa organ prowadzący postępowanie powinien był, na uzasadniony wniosek strony, przedłużyć ten termin, skoro istniały podstawy i postępowanie zmierzało do legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 49 Prawa budowlanego. Odmowę przedłużenia terminu organ ogólnikowo uzasadnił tym, że już raz przedłużył termin do przedłożenia dokumentów i nie miał obowiązku czynić tego po raz drugi, co nie odpowiada wyżej przytoczonym zasadom postępowania administracyjnego. Stronie nie chodziło o ponowne przedłużenie terminu określonego w postanowieniu z dnia [...]r. lecz o termin usunięcia wskazanych przez organ braków złożonego przez stronę projektu technicznego, czego inwestor nie mógł wykonać bez pomocy projektanta, który może obiektywnie nie mieć możliwości poprawienia czy uzupełnienia projektu w wyznaczonym przez organ bardzo krótkim terminie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.