II SA/Sz 776/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant Tomasz Korpal po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę W dniu [...]r. na W. S. został wystawiony tytuł wykonawczy Nr [...] opiewający na kwotę [...] zł za nie opłacony postój samochodu o numerze rejestracyjnym [...] w strefie płatnego parkowania w okresie od [...]r. Powyższy tytuł wykonawczy został doręczony skarżącemu [...]r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. W. S. wniósł zarzuty do Prezydenta Miasta S. [...]r. Postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Prezydenta Miasta S. pozostawił bez rozpoznania zarzuty wniesione pismem z dnia [...]r. ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu Prezydent podał, iż termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu [...]r. zaś pismo z dnia [...]r. zawierające zarzuty zostało nadane na poczcie w dniu [...]r. W piśmie tym skarżący wniósł zarzuty podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 w/w ustawy oraz określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. W ocenie Prezydenta termin do wniesienia zarzutów jest terminem procesowym wyznaczonym dla zobowiązanego. Zachowanie tego terminu jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę. Uchybienie terminowi ustawowemu powoduje bezskuteczność tej czynności, a wnoszący zarzut może jedynie bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi, wyłącznie przez złożenie równocześnie prośby o przywrócenie terminu, stosownie do trybu określonego w art. 58 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Osoba uchybiająca terminowi musi uprawdopodobnić, iż mimo swej staranności nie mogła z uwagi na niezależną od niej przeszkodę, dokonać w terminie czynności. W przedmiotowej sprawie skarżący takiego wniosku nie złożył. Jednocześnie został poinformowany, że niniejsze postanowienie jest ostateczne i nie przysługuje na nie zażalenie. Pismem z dnia [...]r. W. S. wniósł skargę na czynności Prezydenta Miasta S, następnie skargę tę uzupełnił pismem z dnia [...]r. w którym wyjaśnił, iż przedmiotem skargi jest działanie Prezydenta Miasta S. polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez wystawienie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...]r. bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia – art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącego przesłanie przedmiotowego tytułu wykonawczego bez wcześniejszego stosownego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy zawierające odpowiednie wskazanie tytułu, kwot egzekwowanych należności i pouczenia o ewentualnym skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego jest niezgodne z prawem. Nadto skarżący podkreślił, iż nie kwitował odbioru takiego upomnienia. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 54 § 1 i 5 ustawy z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddaliło skargę. Z ustaleń Kolegium wynikało, iż W. S. [...]r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta S. pozostawił zarzuty bez rozpoznania z uwagi na uchybienie przez zobowiązanego terminowi do ich wniesienia. Postanowienie to zostało doręczone zobowiązanemu [...]r. i stało się ostateczne. W dniu [...]r. zobowiązany złożył skargę na działanie Prezydenta Miasta S. W ocenie Kolegium z uwagi na to, że zobowiązany skorzystał ze środka zaskarżenia w postaci zarzutów, składając skargę na czynności egzekucyjne winien był skupić się na kwestionowaniu czynności egzekucyjnej przeciwko której kierowana jest skarga, nie zaś wskazywaniu okoliczności będących podstawą do wznoszenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego tj. braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Z ustaleń organu wynika, że na dzień wniesienia skargi nie zastosowano wobec zobowiązanego jakiegokolwiek środka egzekucyjnego np. zajęcia rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę etc, wobec czego organ nie miał też możliwości zbadania, czy podnoszone w skardze okoliczności mogą podważyć podjęte w sprawie czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym artykułem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, rozumiane, zgodnie z art. 1a pkt 2 w/w ustawy, jako wszelkie działania, podejmowane przez organ egzekucyjny, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Do katalogu środków egzekucyjnych należą m.in. : egzekucja z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych. Powołując się na orzecznictwo i pogląd wyrażony w piśmiennictwie Kolegium stwierdziło przyjmując zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tak więc rozpatrywana przez Kolegium skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem konkurencyjnym z zarzutami wnoszonymi na podstawie art. 33 w/w ustawy. Zażalenie na to postanowienie wniósł W. S, w którym ponownie kwestionował zasadność wystawienia tytułu wykonawczego bez wcześniejszego przesłania upomnienia, podniósł także to, że organ nie wykazał, że osoba do której skierowano tytuł jest tą która zaparkowała pojazd na drodze objętą strefą, nadto zdaniem skarżącego zawiadomienia pozostawione za wycieraczką samochodu nie stanowi podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego skarżący zarzucał organowi nie wyjaśnienie istotnych okoliczności prowadzenia postępowania oraz nie przeprowadzenie i udowodnienie, że jest on zobowiązany do określonego zachowania wobec czego brak podstaw aby kierować do egzekucji wystawiony tytuł wykonawczy. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 54 § 1 ustawy z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem z dnia [..]r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem Kolegium Odwoławczego w S. zaskarżonym postanowieniem prawidłowo organ ustalił, iż wobec zobowiązanego zostało skutecznie wszczęte postępowanie egzekucyjne wskutek doręczenia mu tytułu wykonawczego. Skarżący mógł skorzystać z uprawnień jakie daje mu przepis art. 54 § 1 cyt. Ustawy, który przewiduje, że w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Tymczasem w ocenie Kolegium z pism skarżącego wynika, że kwestionuje on uprawnienia wierzyciela w zakresie wystawienia tytułu wykonawczego z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnienia i brak udowodnienia, że dłużnik jest zobowiązany do określonego zachowania, czyli podnosi zarzuty określone w art. 33 pkt 1 pkt 4 i 7 cyt. ustawy. Zdaniem Kolegium Odwoławczego niedopuszczalne jest kwestionowanie w trybie art. 54 uope ostatecznych rozstrzygnięć, które zapadły w toku postępowania egzekucyjnego (czy też przed jego wszczęciem) i mogły być zaskarżone w toku instancji w innym razie prowadziłoby to do sytuacji, w której od tej samej czynności proceduralnej względnie rozstrzygnięcia przysługiwałyby dwa środki prawne. W niniejszej sprawie Kolegium Odwoławcze uznało, że niepodjęcie działań w zakresie wniesienia zarzutów od tytułu wykonawczego bądź podjęcie nieskuteczne nie daje podstaw do weryfikacji okoliczności mogących stanowić podstawę zarzutu w postępowaniu prowadzonym w następstwie skargi na czynności egzekucyjne. Wystawienie tytułu wykonawczego jako czynność materialno – techniczna dokonana przez wierzyciela, a nie przez organ egzekucyjny nie może być skutecznie kwestionowana w zainicjonowanym przez stronę trybie art. 54 uope. Na powyższe postanowienie W. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W skardze tej podniósł, iż działanie Prezydenta Miasta S. jest bezskuteczne i podtrzymał swoje stanowisko dotyczące braku podstaw do wystawienia przez niego tytułu wykonawczego. Treść uzasadnienia skargi jest powieleniem zarzutów, które zawarł w piśmie z [...]r. oraz w skardze z dnia [...]r. i jej uzupełnieniu z [...]r. oraz w zażaleniu z dnia [...]r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...]r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpatruje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca korzystając z uprawnień jakie daje jej przepis art. 54 § 1 uope usiłuje wzruszyć prowadzone w stosunku do niej postępowanie egzekucyjne powołując się na zarzuty określone w art. 33 uope zarzuca organowi, że tytuł wykonawczy nie powinien być wystawiony z uwagi na to, że skarżący nie został wezwany do dobrowolnej zapłaty oraz to, że organ nie wykazał, iż to skarżący jest osobą zobowiązaną do określonego zachowania. W tym miejscu należy wskazać, że przedmiotem skargi mogą być okoliczności, które nie mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym jest zarzut, którego podstawy wymienione są w art. 33 pkt 1 – 10 uope. Natomiast skarga wymieniona w art. 54 § 1 uope służy zaskarżeniu czynności wykonawczych postępowania i może być wniesiona zarówno na czynności organu egzekucyjnego jak i czynności egzekutora. Rozróżnienie powyższe daje podstawy do sformułowania tezy, że skarga art. 54 uope nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu (por. R.Hauser i Z.Leonski – Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Warszawa 1992r. s. 84, wyrok NSA z dnia 17.04.2000r. sygn.akt III SA 827/99 LEX nr 43032, wyrok NSA z 12.01.1999r. sygn. Akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20). W rozpoznawanej sprawie skarżący podnosił okoliczność bezpodstawnego wystawienia tytułu wykonawczego wobec braku uprzedniego doręczenia mu stosownego upomnienia, nie przeprowadzenie stosownego postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia i udowodnienia, że skarżący jest zobowiązany do określonego zachowania wobec organu administracji. Okoliczności te stanowią określoną w art. 33 pkt 4 i 7 uope podstawą wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z tego względu okoliczność ta nie mogła być rozpatrzona w postępowaniu prowadzonym przez organ w sprawie wniesionej w trybie art. 54 uope. Wobec wniesienia przez skarżącego po terminie zarzutów, o których mowa w art. 33 w/w ustawy organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r. pozostawił je bez rozpoznania i postanowienie to jest ostateczne, na które nie przysługuje zażalenie. Zainicjowane przez skarżącego postępowanie oparte na treści art. 54 uope jest w swoim założeniu innym postępowaniem niż to wynikające z art. 33 ustawy. Jak już trafnie organ wskazał na opisaną specyfikę skargi, o której mowa w art. 54 § 1 podkreślając, że skarga ta nie może stanowić konkurencyjności środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w uope w szczególności zarzutów, o których mowa w art. 33 uope. Zarzuty, które podnosi skarżący w swoich pismach mogłyby być przedmiotem rozpoznania, jeżeli skarżący wniósłby je skutecznie po otrzymaniu tytułu wykonawczego. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało skargę W. S. w trybie art. 54 uope i rozstrzygnięcie to w ocenie Sądu nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak w wyroku.