II SA/Sz 778/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [..], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. K., Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż po rozpatrzeniu wniosku Spółki z o.o. Obiekty Sanatoryjno-Wczasowe [..] w K., Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] podjętą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, orzekł o wymeldowaniu P. K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w K. W odwołaniu od tegoż rozstrzygnięcia P. K. podniósł, że nie opuścił przedmiotowego lokalu dobrowolnie. Zdaniem organu odwoławczego, z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania stanowi opuszczenie lokalu. W związku z powyższym w ramach kontroli zaskarżonej decyzji należało wyłącznie zbadać okoliczność, czy organ gminy udowodnił, że P. K. spełnił niniejszą przesłanką. Na podstawie analizy akt sprawy pod kątem charakteru opuszczenia przedmiotowego lokalu, organ II instancji stwierdził, że zachowanie P. K., polegające na opuszczeniu tegoż lokalu stanowiło opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z dowodów zebranych w sprawie, w tym także wyjaśnień złożonych przez P. K. w dniu 14 czerwca 2005 r. wynikało, że posiadał lokal mieszkalny przy ul. [...] w K. Zamieszkiwał w nim razem ze swoją rodziną, która to okoliczność potwierdzona została zarówno w pismach Komendy Powiatowej Policji w K. z 7 lipca 2006 r., 22 czerwca 2006 r. oraz 25 stycznia 2007 r., jak również z zeznań A. i J. T. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K za zasadną. Przedmiotowy lokal nie stanowił już bowiem miejsca, w którym koncentrowały się interesy życiowe P. K., przy czym z uwagi na stan techniczny tegoż mieszkania bezpodstawnym wydawało się założenie, iż zamierzał on do tego lokalu powrócić. Organ podkreślił również, na bezzasadność zarzutu odwołania, podnoszącego fakt sprawowania przez P. K. opieki nad jego ojcem – H. K. i wywodzonym stąd prawem do wspólnego zamieszkania. Wojewoda zaznaczył, iż H. K. w związku z tym, iż nie zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] w K., został w drodze decyzji organu gminy wymeldowany z przedmiotowego lokalu. Ponadto podniósł, iż przywołany zarzut odwołania pośrednio wskazywał również, że P. K. nie mieszkał w miejscu stałego zameldowania. Na powyższą decyzję P. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez uchybienie przez organ II instancji zasadzie dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 k.p.a. oraz przekroczenie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych. Ponadto wskazał na naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pomijającą wymóg dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego, jako przesłanki wymeldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) sądy administracyjne dokonują kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do uznania, że decyzja ta wydana została w sposób zgodny z prawem, a zarzuty skargi są nieuzasadnione. Z analizy akt administracyjnych wynika, iż postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny, a zebrany w jego toku materiał dowodowy, w tym m.in. protokoły obejmujące zeznania świadków, czy też pisma sporządzone przez pracownika Komendy Powiatowej Policji w K., w sposób jednoznaczny wskazują, że miejsce stanowiące centrum życiowej działalności skarżącego mieści się w K. przy ul. [...]. Okoliczności tejże skarżący zresztą nie zakwestionował. Podkreślenia wymaga przy tym, iż najemcą przedmiotowego lokalu przy ul. [...] w K., był nie skarżący, lecz jego ojciec – H. K. Nadmienić można również, iż prowadzone z powództwa H. K. postępowania sądowe przed sądem powszechnym dotyczące nieruchomości przy ul. [...] w K. zostały prawomocnie zakończone rozstrzygnięciami niekorzystnymi dla powoda. Mianowicie wyrokiem z dnia [...] (sygn. akt [...]), Sąd Okręgowy VII Wydział Cywilny Odwoławczy w K. oddalił apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] oddalającego roszczenie o ustalenie trwania najmu i prawa powoda do nabycia przedmiotowego lokalu. Natomiast wyrokiem z dnia [...] tenże Sąd Okręgowy VII Wydział Cywilny Odwoławczy w K. oddalił także apelację H. K. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] oddalającego roszczenie o ochronę naruszonego posiadania (sygn. akt [...]). Zaznaczenia wymaga również, iż wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej, dokonywane w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie zastrzega przesłanki zgody lub dobrowolności adresata decyzji, jak podnosi skarżący. Zgodnie z powołanym przepisem właściwy organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wyjaśnienia wymaga, iż decyzja administracyjna jest jednostronnym, zewnętrznym aktem administracyjnym o charakterze władczym, tj. którego wykonanie zagwarantowane jest możnością zastosowania przymusu egzekucyjnego. Forma prawna decyzji administracyjnej znajduje zastosowanie w postępowaniu tego rodzaju z dwojakich przyczyn. Po pierwsze z uwagi na okoliczność, iż niezależnie, a częstokroć wbrew woli jej adresata właściwy organ ma prawo orzec o obowiązku, jaki stanowi poddanie się obligatoryjnej czynności wymeldowania. Po drugie, dla zapewnienia niniejszemu podmiotowi - z uwagi właśnie na brak warunku dobrowolności - ochrony jego interesów poprzez wyraźne wyodrębnienie w prawie materialnym podstaw prawnych działań organu, regulujących przesłanki dopuszczalności wspomnianej czynności wymeldowania, jak również zagwarantowanie szerokich uprawnień procesowych w ramach unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego instytucji prawnych. Warto nadmienić również, iż instytucja meldunku zastosowanie znajduje wyłącznie dla celów ewidencyjnych i obejmuje rejestrację danych dotyczących stanu faktycznego, a nie prawnego W kwestii z kolei zarzutów skarżącego dotyczących pominięcia w postępowaniu przed organem II instancji zgłoszonych w odwołaniu wniosków dowodowych, a przez to uchybienia również art. 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, iż w odwołaniu skarżący nie zgłosił nowych wniosków dowodowych, jak też nie wskazał okoliczności, które w świetle rozstrzygnięcia sprawy wymagałyby wyjaśnienia. Ograniczył się jedynie do oceny zasadności czynności dowodowych podejmowanych w sprawie. Ogólnikowego powołania się na konieczność opieki nad ojcem nie można bowiem w kontekście niniejszej sprawy uznać za zgłoszony w trybie procesowym wniosek dowodowy. W konsekwencji czyni to niniejsze zarzuty bezpodstawnymi. Uzasadnienia nie znajduje również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, poprzez ograniczenie się do kontroli zaskarżonej decyzji. Co do zasady, organ odwoławczy w prowadzonym przez siebie postępowaniu powinien oprzeć się na materiale zgromadzonym w toku postępowania przed organem I instancji. Czynności dowodowe we własnym zakresie może on, w myśl art. 136 k.p.a., podejmować jedynie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Przeprowadzenie tego postępowania może zlecić również organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. W sytuacji natomiast, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ odwoławczy, stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a., może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. W niniejszej sprawie okoliczności tego rodzaju nie zaistniały. Wojewoda miał zatem prawnie dopuszczalną możność ograniczenia podejmowanych czynności do powtórnej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych przyjętych przez organ I instancji i uznając je w kontekście przepisów prawa materialnego za prawidłowe oraz wystarczające, wydać w oparciu o nie zaskarżoną decyzję. Zaprzeczeniem twierdzeń skarżącego i jednocześnie potwierdzeniem prawidłowości działań Wojewody stanowić może również okoliczność, iż zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji nie sprowadził on do weryfikacji działań organu I instancji, ale merytorycznie odniósł się do poszczególnych przeprowadzonych w sprawie dowodów. Co się zaś tyczy zagadnienia kontroli działań organu I instancji, wskazać należy, że z istoty postępowania odwoławczego wynika, iż poza ponowną oceną merytoryczną sprawy, w sposób nieodzowny łączy się ono również ze sprawdzaniem prawidłowości przeprowadzonego uprzednio postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec jak sentencji.